Xã Đam Rông 2, tỉnh Lâm Đồng có diện tích tự nhiên 365 km2, với dân số trên 16.000 người, trong đó gần 70% là đồng bào dân tộc thiểu số. Tỷ lệ hộ nghèo trên 8%; kinh tế của xã chủ yếu là nông nghiệp, với cây trồng chủ lực là cà phê, nhiều diện tích già cỗi, cho năng suất, thu nhập còn thấp. Do đó, việc tái cơ cấu ngành nông nghiệp, chuyển đổi cây trồng, vật nuôi là rất cấp thiết. Nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất, cải thiện đời sống người dân và phát triển nông nghiệp bền vững, bà con nông dân ở xã Đam Rông 2 đã mạnh dạn chuyển đổi giống cây trồng, vật nuôi mới mang lại hiệu quả kinh tế cao.
Vú sữa Hoàng Kim là giống cây ăn trái có nguồn gốc Đài Loan, có màu vàng đẹp, vỏ mỏng, vị ngọt nên thu hút thị trường, giá bán ở nhiều nơi cũng khá cao so với vú sữa thường, đây là loại cây trồng còn khá mới với bà con nông dân ở xã Đam Rông 2, tỉnh Lâm Đồng. Nắm bắt được nhu cầu của thị trường, vào năm 2022, chị Nguyễn Thị Thương ở thôn Rô Men, xã Đam Rông 2 đã chọn cây vú sữa Hoàng Kim để trồng xen canh với các loại cây ăn quả (cà phê, sầu riêng,…) của gia đình trên diện tích đất triền đồi. Với 04 ha trồng cây ăn quả các loại, ban đầu chị Thương đã trồng thử nghiệm 50 cây vú sữa Hoàng Kim xen trong vườn cà phê, sầu riêng, sau 18 tháng chăm sóc cây bắt đầu cho thu hoạch từ 20 - 30 kg quả/cây, bán cho thương lái trong và ngoài địa phương với giá 50.000 - 60.000 đồng/kg. Nhận thấy cây vú sữa Hoàng Kim phát triển khá phù hợp với điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng tại xã Đam Rông 2 và cho sản lượng thu hoạch đều hàng năm nên chị Thương đã quyết định phá bỏ diện tích cây cà phê già cỗi, phát triển kém để thay thế bằng những cây vú sữa Hoàng Kim nâng tổng số lên 600 cây vú sữa.
Chị Nguyễn Thị Thương (tay phải) cùng công nhân thu hoạch vú sữa Hoàng Kim
Chị Nguyễn Thị Thương chia sẻ: Việc chăm sóc cây vú sữa Hoàng Kim xen canh với cây sầu riêng, cà phê cũng khá dễ, mỗi năm bón phân hữu cơ vi sinh 3 - 4 lần, lắp đặt hệ thống tưới nước nhỏ giọt trực tiếp dưới gốc và phun mưa trên tán cây. Ở thời điểm giao mùa giữa mùa mưa và mùa nắng, sử dụng chế phẩm sinh học phun trên tán cây, cành cây để xua đuổi nhện, côn trùng chích hút, phòng trị bọ trĩ, các loại côn trùng chích hút, gây hại hoa, quả non, cắt tỉa hết các cành cây có dấu hiệu bị sâu bệnh để không bị lây lan sang cành khác,…
Năm nay, giá mua vú sữa Hoàng Kim tại vườn thấp hơn các năm trước nhưng với 50 cây đang trong thời kỳ kinh doanh (năng suất trung bình 50 kg quả/cây) và một số cây cho thu trái bói, gia đình chị Nguyễn Thị Thương có thu nhập tăng thêm khoảng 100 triệu đồng/năm từ loại cây ăn trái này.
Gia đình chị Nguyễn Thị Thương xen canh cây ăn quả trên đất triền đồi cho hiệu quả kinh tế cao, thì gia đình chị Nguyễn Thị Choan ở thôn 1, xã Đam Rông 2 cho thu nhập ổn định nhờ các loại thủy sản như cá tầm, cá chình từ nguồn nước lưu thông dòng chảy suối Bằng Lăng thuộc địa bàn xã Đam Rông 2. Hiện nay, trung bình mỗi tuần gia đình chị Nguyễn Thị Choan thu hoạch hơn 20 kg cá chình nuôi trong bể xi măng với giá bán 450.000 đồng/kg giá bán khá cao, đây là đối tượng thủy sản mới tại địa bàn xã Đam Rông 2. Nguồn giống cá chình được cung cấp và chuyển giao kỹ thuật từ một doanh nghiệp nuôi trồng thủy sản từ tỉnh Khánh Hòa. Kết quả sau 01 năm thả nuôi, tỷ lệ cá chình đạt chất lượng thương phẩm hơn 90%, phát triển khá tốt tại địa phương nên chị Choan tiếp tục xây dựng, nhân nuôi thêm 2 bể xi măng nâng tổng đàn cá chình lên 6.000 con.
Chị Nguyễn Thị Choan cho biết: Nguồn nước đập Bằng Lăng quanh năm dồi dào, trong lành, gia đình chị đã tận dụng dẫn đường ống chảy về các ao, bể xi măng nuôi các loại cá thương phẩm trong hơn 2 năm qua. Bên cạnh nuôi cá chình, gia đình chị còn nuôi 5.000 con cá tầm trong 10 ao nuôi, tổng diện tích 1.000 m3. Mỗi lứa nuôi cá tầm kéo dài 18 tháng, tỷ lệ cá đạt giá trị thương phẩm hơn 80%. Ước tính trong 18 tháng vừa qua, riêng diện tích ao nuôi cá tầm mang về nguồn lợi nhuận khoảng 100 triệu đồng.
Chị Nguyễn Thị Choan chăm sóc đàn cá chình
Ngoài nuôi cá chình, cá tầm gia đình chị Nguyễn Thị Choan còn canh tác thêm 1,7 ha các loại cây ăn quả, trong đó chủ lực là cây sầu riêng hứa hẹn đến mùa cho quả đầu tiên vào năm 2026. Cùng với đó, thời gian tới chị Choan tiếp tục nhân rộng ao nuôi cá chình lên 10.000 con, đồng thời ổn định quy mô ao nuôi cá tầm 5.000 con để ổn định và phát triển kinh tế của gia đình.
Ông Nguyễn Văn Chính - Phó Chủ tịch UBND xã Đam Rông 2, tỉnh Lâm Đồng cho biết: Địa phương luôn khuyến khích và lồng ghép nguồn kinh phí khuyến nông để hỗ trợ bà con nông dân phát triển đa cây, đa con phù hợp với điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng, cũng như nhân rộng các mô hình khuyến nông cho hiệu quả kinh tế cao để liên kết nông dân - doanh nghiệp - thương lái, hình thành vùng sản xuất tập trung và phù hợp với điều kiện địa phương. Hạn chế rủi ro khi khi giá nông sản biến động, nâng cao đời sống người dân, giảm nghèo bền vững hướng đến phát triển nông nghiệp xanh - bền vững.
Bùi Hằng - TTKN tỉnh Lâm Đồng