Tây Nguyên đang bước vào giai đoạn chuyển giao giữa mùa mưa và mùa khô. Trong bối cảnh biến đổi khí hậu diễn biến phức tạp, nắng nóng kéo dài cùng ẩm độ giảm sâu, việc quản lý cỏ dại và che phủ gốc ở các vùng canh tác chủ lực như Lâm Đồng đang trở thành bài toán sinh thái cấp thiết. Dữ liệu thực tế và bức tranh thách thức Khu vực Tây Nguyên nói chung và phía Tây tỉnh Lâm Đồng nói riêng mang đặc trưng khí hậu nhiệt đới gió mùa với 6 tháng mùa mưa và 6 tháng mùa khô. Toàn khu vực hiện ghi nhận quy mô sản xuất nông nghiệp rất lớn với trên 01 triệu ha đất sản xuất nông nghiệp, trong đó cà phê khoảng 328.000 ha; hồ tiêu khoảng 37.000 ha; sầu riêng khoảng 45.000 ha,… Mặc dù mùa khô kéo dài, nhiệt độ ngày càng tăng cao do biến đổi khí hậu, nhiều hộ nông dân vẫn giữ thói quen canh tác truyền thống: Ít quan tâm đến việc tủ gốc giữ ẩm hoặc lạm dụng thuốc trừ cỏ hóa học ngay trong giai đoạn thu hoạch. Thực tế tại xã Quảng Sơn, hộ ông K’Bang có 04 ha canh tác, gồm 02 ha hồ tiêu kinh doanh và 02 ha cà phê. Do thiếu lao động, gia đình lựa chọn phun thuốc trừ cỏ để làm sạch vườn. Trong khi đó, tại xã Quảng Khê, anh Y Nhi canh tác 02 ha cà phê và lựa chọn chọn phương án phát cỏ định kỳ, giữ lại thảm thực vật. Kết quả thực tế cho thấy, đất đai duy trì độ ẩm tốt, khả năng thoát nước mùa mưa cao, vi sinh vật đất phát triển mạnh và pH đất luôn ở mức ổn định. Lạm dụng thuốc trừ cỏ hóa học, dọn sạch thảm thực vật che phủ sẽ khiến đất bị phơi trần dưới nắng gắt mùa khô. Đất nhanh chóng bị thoái hóa, chai cứng, bốc hơi nước nhanh, gây ức chế sinh trưởng và giảm tuổi thọ cây trồng. Hệ thống giải pháp kỹ thuật canh tác thân thiện với môi trường Để thích ứng với biến đổi khí hậu, việc chuyển đổi tư duy từ phun thuốc diệt cỏ sang "quản lý thảm thực vật che phủ" trong giai đoạn cuối mùa mưa là giải pháp tối ưu hàng đầu. Dừng phun thuốc trừ cỏ hóa học – Giữ lại thảm thực vật cho đất: Tuyệt đối không sử dụng thuốc trừ cỏ hóa học (đặc biệt trong giai đoạn thu hoạch) để tránh làm đứt rễ tơ, suy giảm vi sinh vật có lợi và gây tồn dư hóa chất trên nông sản. Chuyển sang quản lý bằng cơ giới hóa: Sử dụng máy cắt để kiểm soát cỏ dại, với kỹ thuật cắt tạo chừa chân: Khi cắt cỏ, luôn chừa lại chân cỏ cao từ 5 – 10 cm. Không cắt sát mặt đất hay cuốc sạch gốc để rễ cỏ tiếp tục bám đất, giữ cấu trúc xốp. Quản lý cỏ dại Dưới tán cây (bán kính tán): Làm sạch cỏ nhẹ nhàng bằng tay hoặc phát sát để tránh cạnh tranh dinh dưỡng trực tiếp với hệ rễ chính; Giữa các hàng cây: Duy trì thảm cỏ xanh, lớp phủ này giúp hạ nhiệt độ mặt đất từ 3 – 5°C trong mùa khô, hạn chế rửa trôi đất trong mùa mưa và cân bằng pH tự nhiên. Quản lý cỏ dại trên vườn sầu riêng Tủ gốc bằng xác thực vật: Tận dụng chính lượng cỏ vừa phát, kết hợp với vỏ cà phê, rơm rạ hoặc cành lá khô để che phủ quanh gốc cây. Lưu ý kỹ thuật: Tủ dày 7 – 10 cm, cách gốc chính 10 – 15 cm nhằm ngăn ngừa nấm bệnh tấn công cổ rễ nhưng vẫn đảm bảo giữ ẩm tối đa cho hệ rễ tơ hoạt động suốt 6 tháng mùa khô. Chủ động gieo trồng thảm thực vật có lợi: Khuyến khích nhân rộng các loại cây che phủ thân mềm, rễ nông, cải tạo đất tốt và không cạnh tranh dinh dưỡng mạnh như: Cỏ đậu, muồng hoa vàng, cây họ đậu, cỏ xuyến chi... Nhổ bỏ hoặc khống chế các loài cỏ cọc rễ sâu, khó kiểm soát như cỏ tranh, cỏ gấu ở phạm vi sát gốc cây trồng. Bài toán nhân công và hướng giải quyết kinh tế Thực tế từ hộ ông K’Bang cho thấy, thiếu lao động là nguyên nhân chính khiến nông dân tìm đến thuốc trừ cỏ. Để khắc phục: Ứng dụng cơ giới hóa: Việc đầu tư máy cắt cỏ công suất phù hợp giúp tăng năng suất lao động gấp 3 - 5 lần so với làm thủ công. Liên kết nhóm hộ/Đổi công: Thành lập các tổ hợp tác sản xuất để đổi công cắt cỏ xoay vòng trong đợt thu hoạch. Chuyển dịch chi phí: Chuyển toàn bộ ngân sách trước đây dùng để mua thuốc hóa học và công phun xịt sang chi phí thuê dịch vụ cắt cỏ chuyên nghiệp. Kế hoạch Tuyên truyền vận động Nâng cao nhận thức: Trung tâm Khuyến nông sẽ tiếp tục tổ chức tập huấn, tham quan, hội thảo đầu bờ, tham quan trực tiếp mô hình hiệu quả; tuyên truyền trên các cổng/trang thông tin điện tử để nông dân thấy rõ lợi ích kinh tế và môi trường của việc giữ thảm cỏ. Gắn liền với chứng nhận bền vững: Đưa tiêu chí "Không sử dụng thuốc trừ cỏ" vào quy trình sản xuất theo các tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP, Rainforest Alliance hay 4C cho các vùng chuyên canh cây trồng tại địa phương. Như vậy, trong điều kiện biến đổi khí hậu diễn biến ngày càng gay gắt (với 6 tháng mùa khô kéo dài, nhiệt độ tăng cao và ẩm độ suy giảm), thói quen lạm dụng thuốc trừ cỏ hóa học để dọn sạch vườn cây đang là nguyên nhân hàng đầu làm đất suy thoái, bốc hơi nước nhanh và suy giảm tuổi thọ của các loại cây kinh tế chủ lực như cà phê, hồ tiêu, sầu riêng... Việc giữ lại thảm thực vật che phủ mang lại lợi ích kép: Hạ nhiệt độ mặt đất, giữ ẩm tối ưu trong mùa khô, cải thiện độ tơi xốp, bảo vệ vi sinh vật có lợi và ổn định pH đất. Như vậy, việc thay đổi một thói quen nhỏ trong quản lý cỏ dại hôm nay chính là bước đi quyết định để bảo vệ sức khỏe lòng đất và đảm bảo giá trị kinh tế lâu dài cho ngành nông nghiệp sản xuất nông sản xuất khẩu của địa phương. Nguyễn Thị Thảo - Trung tâm Khuyến nông tỉnh Lâm Đồng

Thực hiện Quyết định số 728/QĐ-SNNMT ngày 7/10/2025 của Sở Nông nghiệp và Môi trường về việc phê duyệt nội dung và dự toán chi tiết mô hình cải tạo cảnh quan môi trường gắn với phát triển du lịch nông thôn thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, năm 2025 – 2026, Trung tâm Khuyến nông tỉnh Lâm Đồng triển khai thành công mô hình cải tạo cảnh quan môi trường gắn với phát triển du lịch nông thôn tại xã Cát Tiên 3 và xã Đam Rông 4, góp phần thay đổi diện mạo và tạo tiền đề phát triển du lịch cộng đồng. Từ nâng cao ý thức xử lý rác thải sinh hoạt… Đối với nội dung môi trường, Trung tâm Khuyến nông (Trung tâm) đã triển khai thực hiện vào tháng 12/2025, trong đó Trung tâm đã cấp phát 600 thùng ủ rác hữu cơ cho các hộ dân tại xã Cát tiên 3 và xã Đam Rông 4 (xã Cát Tiên 3 tiếp nhận 200 thùng; xã Đam Rông 4 tiếp nhận 400 thùng). Song song với việc cấp phát thiết bị, Trung tâm đã tổ chức 04 lớp tập huấn hướng dẫn kỹ thuật về cách phân loại, xử lý rác thải sinh hoạt cho 206 người dân tham gia. Cấp phát thùng ủ rác hữu cơ   Tập huấn hướng dẫn cách phân loại, xử lý rác thải sinh hoạt   Tập huấn tại hiện trường …đến những “tuyến đường hoa” xanh – sạch – đẹp Nhằm xây dựng cảnh quan môi trường xanh, sạch, đẹp gắn với phát triển du lịch, Trung tâm Khuyến nông đã phối hợp cùng UBND các xã và người dân địa phương thi công trồng cây, hoa trên các tuyến đường giao thông nông thôn: Tại thôn Hoa Lư (xã Cát Tiên 3): Thi công tuyến đường dài 903,4 m với 55 cây mua Úc, 26 cây cau trái đỏ, 59 cây tường vi, 29 cây hồng lộc, 2.638 cây hoa bông trang đỏ, 2.047 cây hoa mai vạn phúc và 413 cây hoa lài tây; Tại thôn Đạ Tông (xã Đam Rông 4): Thi công tuyến đường dài 927 m với 53 cây tường vi, 88 cây Osaka đỏ, 2.610 cây hoa huỳnh anh lá nhỏ, 2.228 cây hoa bông trang, 1.566 cây hoa mai vạn phúc và 517 cây hoa lài tây. Quá trình thi công nhận được sự hưởng ứng nhiệt tình, trực tiếp tham gia chung tay của đông đảo bà con nhân dân tại hai địa phương. Thi công trồng hoa, cây xanh Hội nghị và định hướng nhân rộng Tháng 9/2026, Trung tâm Khuyến nông tỉnh Lâm Đồng đã tổ chức Hội nghị tổng kết Mô hình cải tạo cảnh quan môi trường gắn với phát triển du lịch nông thôn thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới tại xã Cát Tiên 3 và xã Đam Rông 4 để đánh giá những kết quả đã đạt được, trao đổi những thuận lợi, khó khăn trong quá trình triển khai thực hiện, đồng thời thảo luận, đề xuất những giải pháp để tiếp tục duy trì, phát huy hiệu quả và có thể áp dụng, nhân rộng tại các địa phương trong thời gian tới. Hội nghị tổ chức với thành phần cấp tỉnh tham gia gồm: Đại diện lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường, đại diện Chi cục Phát triển nông thôn, đại diện Văn phòng điều phối nông thôn mới tỉnh, Trung tâm Khuyến nông; cấp xã gồm: lãnh đạo UBND các xã, lãnh đạo và chuyên viên phòng chuyên môn, đại diện Hội Nông dân, Hội Liên hiệp Phụ nữ và Đoàn Thanh niên của 19 xã lân cận và các đơn vị tham gia thi công, giám sát thực hiện với khoảng 90 người tham gia. Lãnh đạo UBND xã Cát Tiên 3 và xã Đam Rông 4 đã giới thiệu về định hướng phát triển du lịch cộng đồng gắn với cảnh quan môi trường trên địa phương mình quản lý. Các Lãnh đạo cũng cam kết, sau khi nhận bàn giao mô hình, xã sẽ có phương án bảo vệ, chăm sóc mô hình để làm sao đạt hiệu quả cao nhất. Hội nghị xác định việc xây dựng mô hình cần tránh cách làm dàn trải, hình thức. Phải phù hợp với đặc điểm tự nhiên, văn hóa, sản xuất và sinh hoạt của từng cộng đồng dân cư, đồng thời, cần chú trọng sự tham gia của người dân ngay từ khâu lựa chọn, xây dựng đến quản lý và duy trì mô hình. Quan trọng hơn là từng bước hình thành ý thức của người dân trong việc cùng tham gia chăm sóc, bảo vệ và duy trì cảnh quan, môi trường. Khi cảnh quan, môi trường được quản lý, chăm sóc thường xuyên thì diện mạo khu vực nông thôn sẽ ngày càng khang trang, sạch đẹp hơn, đồng thời tạo được không gian thuận lợi để phát triển các hoạt động du lịch nông thôn, du lịch cộng đồng. Ông Vũ Đình Cường - Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường phát biểu kết luận hội nghị Kết quả đạt được Đến nay, các cây hoa, cây xanh cảnh quan đã sinh trưởng và phát triển tốt, mô hình đã hoàn thành và bàn giao về cho địa phương chăm sóc, quản lý. Việc cấp phát thùng ủ rác hữu cơ và hướng dẫn xử lý, phân loại rác giúp môi trường vệ sinh nông thôn được cải thiện, ý thức người dân được nâng cao. Địa điểm xây dựng các tuyến đường trồng hoa, cây xanh được triển khai tại thôn Hoa Lư xã Cát Tiên 3 và thôn Đạ Tông xã Đam Rông 4 là những thôn phần đa là người đồng bào dân tộc thiểu số tại chỗ. Tại xã Cát Tiên 3 có hồ Đạ Sị, tại xã Đam Rông 4 có hệ thống suối nước nóng. Việc xây dựng các tuyến đường hoa, cây xanh tại đây cũng góp phần tạo cảnh quan xanh, sạch, đẹp cho khách du lịch ghé thăm địa phương. Mô hình được chính quyền và nhân dân trên địa bàn hưởng ứng tham gia nhiệt tình. Ông Vũ Đình Cường - Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường đánh giá cao tinh thần phối hợp, triển khai thực hiện xây dựng mô hình của Trung tâm Khuyến nông, UBND xã Cát Tiên 3, xã Đam Rông 4 và các bên có liên quan. Từ những kết quả trên, mô hình được đánh giá là thành công cho các xã tham khảo, học tập và nhân rộng trong thời gian tới. Mô hình này là căn cứ thực tiễn quan trọng, giúp các địa phương đáp ứng tiêu chí Môi trường và Cảnh quan nông thôn theo Quyết định số 43/2026/QĐ-UBND ngày 09/7/2026 của UBND tỉnh Lâm Đồng về Bộ tiêu chí nông thôn mới giai đoạn 2026-2030. Anh Thiện, Thanh Cao - Trung tâm Khuyến nông tỉnh Lâm Đồng

Văn Thọ - Trung tâm Khuyến nông tỉnh Lâm Đồng

Ngày 21/8/2026, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lâm Đồng phối hợp với UBND xã Liên Hương tổ chức Diễn đàn Khuyến nông @ Nông nghiệp với chủ đề “Giải pháp phát triển nuôi trồng thủy sản nước mặn bền vững, thích ứng với biến đổi khí hậu” tại hội trường Trung tâm Hội nghị Golden Palace, xã Liên Hương, tỉnh Lâm Đồng với hơn 200 đại biểu tham dự gồm: Đại diện lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường và các đơn vị trực thộc Sở; Đại diện lãnh đạo UBND xã Liên Hương; Đại diện Trung tâm Khuyến nông tỉnh Khánh Hòa; Báo và Phát thanh, Truyền hình tỉnh Lâm Đồng, các cơ quan thông tấn, báo chí Trung ương thường trú trên địa bàn tỉnh; Đại diện Phòng Kinh tế, Trung tâm Dịch vụ tổng hợp, Hội Nông dân, các tổ chức, doanh nghiệp trong và ngoài tỉnh cùng các thành viên hợp tác xã, tổ hợp tác, tổ khuyến nông cộng đồng và nông dân tại các xã: Liên Hương, Phan Rí Cửa, Hòa Thắng, Tân Thành và xã Vĩnh Hảo. Phát biểu tại diễn đàn, ông Nguyễn Văn Chiến - Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường khẳng định: Nuôi trồng thủy sản nước mặn không chỉ là ngành kinh tế mũi nhọn, đóng góp quan trọng vào kim ngạch xuất khẩu và tăng trưởng kinh tế, đồng thời là sinh kế bền vững cho hàng triệu hộ dân ven biển. Đây là không gian dư địa khổng lồ để địa phương chuyển dịch từ nuôi trồng truyền thống ven bờ sang phát triển hệ sinh thái nuôi biển công nghiệp, công nghệ cao. Mục tiêu của tỉnh không chỉ dừng lại ở việc tăng sản lượng, mà phải kiểm soát chặt chẽ quy hoạch thích ứng với thiên tai và bảo vệ môi trường… Toàn tỉnh hiện có 07 khu vực nuôi thủy sản biển: Vĩnh Hảo, Liên Hương, Phan Rí Cửa, Hòa Thắng, Mũi Né, Tân Thành và Phú Quý với đối tượng nuôi chính là cá bớp, cá chim, cá mú. Riêng trong tháng 6/2026, sản lượng thu hoạch ước đạt 50 tấn cá, lũy kế 370 tấn cá. Tuy nhiên, ngành thủy sản nước mặn tại địa phương hiện đang đứng trước những thách thức chưa từng có do biến đổi khí hậu. Thời tiết cực đoan, nước biển dâng, sự biến động thất thường của nhiệt độ, độ mặn đang trực tiếp đe dọa đến các vùng nuôi, làm gia tăng dịch bệnh, giảm năng suất và gây thiệt hại nặng nề cho người dân. Trong khi đó, việc ứng dụng khoa học công nghệ mới, tiên tiến vào sản xuất nuôi trồng thủy sản vẫn còn hạn chế; nhất là nuôi lồng bè, hình thức nuôi chủ yếu bằng lồng gỗ truyền thống, quy mô nuôi còn nhỏ lẻ; việc tiếp cận, ứng dụng khoa học công nghệ, quy trình kỹ thuật của người nông dân, nhất là vùng đồng bào dân tộc thiểu số gặp nhiều khó khăn. Ông Nguyễn Văn Chiến - Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường phát biểu tại Diễn đàn Theo lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường, trước những thách thức này, tư duy phát triển theo hướng “đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng” không còn phù hợp. Ngành thủy sản cần chuyển mạnh sang mô hình phát triển bền vững, chủ động thích ứng và dựa vào khoa học công nghệ. Tại diễn đàn, các đơn vị, địa phương và ngư dân các xã ven biển Lâm Đồng đã thảo luận sôi nổi về tiềm năng nuôi biển, cũng như khó khăn và kiến nghị giải pháp để phát triển nuôi biển bền vững thời gian tới. Theo ý kiến của một số đại biểu, đơn vị tham gia diễn đàn: Để thực hiện mục tiêu trên, trước hết cần tổ chức lại phương thức sản xuất, đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý khu vực biển được giao cho nuôi trồng thủy sản. Việc giao khu vực biển phải bảo đảm đúng quy định pháp luật, sử dụng đúng mục đích, gắn với bảo vệ môi trường. Các địa phương cũng cần rà soát, sắp xếp lại hệ thống lồng, bè tại khu vực ven biển, ven đảo; từng bước chuyển đổi từ lồng nuôi truyền thống sang lồng nuôi bằng HDPE có khả năng chịu lực cao, phù hợp với điều kiện thời tiết cực đoan. Việc lựa chọn đối tượng nuôi cũng cần căn cứ điều kiện tự nhiên của từng vùng, ưu tiên những loài có giá trị kinh tế và đặc thù của địa phương như sò lông, sò điệp quạt. Đồng thời, nghiên cứu thí điểm nuôi lồng chìm tại vùng biển mở, phát triển mô hình nuôi công nghiệp, hiện đại và đầu tư đồng bộ theo chuỗi giá trị. Quang cảnh thảo luận tại diễn đàn Một trong những giải pháp then chốt được ngành chức năng đặt ra là tăng cường quan trắc, cảnh báo môi trường tại các vùng nuôi tập trung; chủ động phòng, chống dịch bệnh và lựa chọn đối tượng nuôi phù hợp với từng vùng sinh thái. Cùng với đó, cần đẩy mạnh nghiên cứu, chủ động sản xuất giống thủy sản biển có năng suất cao, khả năng kháng bệnh và thích nghi tốt với biến đổi khí hậu; ưu tiên nghiên cứu các loài đặc thù, có tiềm năng kinh tế của tỉnh. Ngành chức năng định hướng khuyến khích doanh nghiệp liên kết với các viện nghiên cứu để ứng dụng công nghệ mới, từng bước hình thành các cụm nuôi biển công nghiệp. Trong đó, hỗ trợ đầu tư hạ tầng, chuyển đổi nghề từ khai thác sang nuôi biển và thu hút doanh nghiệp tham gia được xem là những giải pháp quan trọng. Bên cạnh sản xuất, tỉnh cũng chú trọng mở rộng thị trường tiêu thụ, xây dựng chuỗi liên kết từ nuôi trồng, chế biến đến tiêu thụ; tăng kết nối với hệ thống siêu thị, nhà phân phối và doanh nghiệp chế biến. Địa phương đồng thời hướng tới xây dựng thương hiệu thủy sản nuôi biển trên các sàn thương mại điện tử, cung cấp thông tin về thị trường và giá cả để người nuôi chủ động sản xuất, hạn chế tình trạng cung không gắn với cầu. Qua đó, địa phương hướng tới tạo nguồn nguyên liệu ổn định cho chế biến, xuất khẩu và các sản phẩm thủy sản chất lượng cao phục vụ thị trường, đặc biệt là nhu cầu của khách du lịch; đồng thời thúc đẩy tăng trưởng xanh, bảo vệ môi trường và nguồn lợi thủy sản. Nguyễn Thị Kim Dung - Trung tâm Khuyến nông tỉnh Lâm Đồng

 

Việc chuyển đổi sang mô hình chính quyền địa phương hai cấp không chỉ là một cuộc cách mạng về hành chính mà còn tạo ra những thúc đẩy mới, buộc hệ thống khuyến nông tỉnh Lâm Đồng phải tự làm mới mình.  Thực hiện chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm tại Thông báo số 371-TB/VPTW ngày 04/10/2025 của Văn phòng Trung ương Đảng (trong buổi làm việc với Bộ Nội vụ về hệ thống đơn vị sự nghiệp công lập thực hiện nhiệm vụ khuyến nông ở địa phương khi vận hành mô hình chính quyền hai cấp), UBND tỉnh Lâm Đồng đã ban hành Phương án số 7177/PA-UBND ngày 14/11/2025 về việc thành lập Trung tâm Dịch vụ tổng hợp trực thuộc UBND cấp xã.   Anh hùng lao động Huỳnh Văn Thòn chia sẻ kinh nghiệm về Khuyến nông cộng đồng tại HTX Thanh Long Thanh Bình, xã Hàm Thuận, tỉnh Lâm Đồng Trong dòng chảy cải cách hành chính, Lâm Đồng đã ghi dấu ấn mạnh mẽ khi tiên phong sắp xếp bộ máy theo mô hình chính quyền hai cấp. Việc giảm tầng nấc trung gian đã đặt hệ thống khuyến nông trước một bài toán vận hành chưa có tiền lệ. Điểm mới đáng chú ý là các Trung tâm Dịch vụ tổng hợp cấp xã - được kỳ vọng sẽ trở thành đầu mối cung ứng các dịch vụ hỗ trợ nông nghiệp, thú y, bảo vệ thực vật và khuyến nông tại cơ sở. Tuy nhiên, qua 6 tháng thí điểm, các Trung tâm này mới chỉ dừng lại ở mô hình hành chính, chưa thực sự phát huy vai trò kỹ thuật và điều phối nguồn lực do thiếu cán bộ khuyến nông có năng lực. Thực tế cho thấy, Trung tâm Khuyến nông tỉnh hiện nay không còn đóng vai trò "trạm trung chuyển" đơn thuần, mà đã trở thành bộ não điều phối trực tiếp, chủ yếu làm nhiệm vụ hướng dẫn, đôn đốc, phối hợp và hỗ trợ cấp xã thực hiện công tác khuyến nông. Cụ thể, Trung tâm Khuyến nông tỉnh thông qua nội dung, phương thức, hình thức và chính sách hoạt động khuyến nông; tập trung tác động vào những ngành hàng chủ lực của tỉnh nhằm hình thành các vùng nguyên liệu lớn có tính liên vùng, liên xã. Định hướng quan trọng nhất trong bước ngoặt này chính là sự chuyển dịch từ "Khuyến nông kỹ thuật" sang "Khuyến nông kinh tế". Thay vì chỉ mải mê với câu chuyện năng suất, khuyến nông đang hướng tới đào tạo những "nông dân chuyên nghiệp" - những người biết quản trị trang trại, thạo liên kết chuỗi và am hiểu về thị trường. Sự thay đổi này giúp cắt giảm đáng kể thời gian và các khâu trung gian, giúp cấp xã/phường chủ động hơn trong hoạt động khuyến nông theo định hướng phát triển kinh tế của địa phương; tuy nhiên, cũng đặt ra áp lực lớn lên vai trò của đội ngũ khuyến nông thực thi tại xã, phường. Sau 6 tháng, thực hiện mô hình khuyến nông hai cấp vẫn còn không ít khó khăn và thách thức. Điểm nghẽn lớn nhất chính là nguồn nhân lực chất lượng cao. Khi tầng nấc cấp huyện bị lược bỏ, lực lượng khuyến nông tại xã và các Tổ khuyến nông cộng đồng bỗng chốc trở thành "tiền tuyến" duy nhất. Trong khi đó, trình độ cán bộ cơ sở còn chưa đồng đều, chưa qua đào tạo về khuyến nông kinh tế, khuyến nông số và quản trị chuỗi giá trị - đặc biệt là khả năng thích ứng với công nghệ số và kỹ năng quản trị kinh tế nông nghiệp còn yếu. Bên cạnh đó, việc ứng dụng khoa học công nghệ vẫn chưa tạo ra cú hích đủ mạnh để thay đổi diện mạo năng suất và chất lượng nông sản như kỳ vọng. Tình trạng chuyển đổi số còn "lúng túng", hạ tầng dữ liệu ngành chưa đồng bộ khiến công tác điều hành đôi lúc vẫn theo lối mòn kinh nghiệm, thiếu đi sự sắc bén của dữ liệu thời gian thực. Đáng ngại hơn, tại một số địa phương, tinh thần "dám nghĩ, dám làm" của một bộ phận cán bộ vẫn còn hạn chế. Tư tưởng né tránh, đùn đẩy trách nhiệm đang là lực cản vô hình làm chậm nhịp phát triển của một tỉnh vốn có nhiều tiềm năng như Lâm Đồng. Các văn bản quy phạm pháp luật về khuyến nông trong mô hình chính quyền hai cấp chưa được sửa đổi kịp thời, làm ảnh hưởng đến việc xây dựng kế hoạch và bố trí kinh phí triển khai khuyến nông cấp xã. Để thực sự bứt phá trong mô hình chính quyền hai cấp, Khuyến nông Lâm Đồng cần thực hiện đồng bộ các giải pháp: Thứ nhất, cần coi việc nâng cao năng lực cho đội ngũ Khuyến nông cộng đồng là nhiệm vụ sống còn. Họ không chỉ là cán bộ kỹ thuật mà phải là những chuyên gia tư vấn kinh tế, cầu nối tin cậy giữa doanh nghiệp và nông dân. Thứ hai, cần quyết liệt xây dựng hệ sinh thái số; việc sử dụng AI, video hướng dẫn trực quan và các nền tảng quản trị thông minh sẽ giúp bù đắp khoảng trống nhân sự, đưa kiến thức đến vùng sâu, vùng xa chỉ bằng một cú chạm. Đồng thời, tập trung phát triển nông nghiệp tuần hoàn để tối ưu hóa giá trị trên các cây trồng chủ lực như cà phê, hồ tiêu, thanh long, sầu riêng. Thứ ba, đẩy mạnh hợp tác công - tư (PPP). Nhà nước đóng vai trò định hướng, nhưng nguồn lực phải huy động từ doanh nghiệp và các Viện nghiên cứu. Việc kéo các tập đoàn nông nghiệp vào cùng "giải bài toán" khuyến nông sẽ giúp nông dân tiếp cận nhanh nhất với tiêu chuẩn thị trường quốc tế. Thứ tư, đẩy nhanh tiến độ xây dựng văn bản quy phạm pháp luật về khuyến nông, đảm bảo vận hành thông suốt các chương trình, kế hoạch và hoạt động khuyến nông trong mô hình chính quyền hai cấp. Tỉnh Lâm Đồng đang đứng trước cơ hội lớn để tái định nghĩa vai trò của khuyến nông trong kỷ nguyên mới. Nếu giải quyết đồng bộ các giải pháp trên, đây sẽ là hình mẫu lý tưởng về một nền nông nghiệp hiện đại, tinh gọn và hiệu quả./. Nguyễn Văn Chương - Trung tâm Khuyến nông tỉnh Lâm Đồng

Lâm Đồng hiện nay là tỉnh có diện tích sầu riêng lớn nhất cả nước với tổng diện tích hơn 44.283 ha, cùng với sự gia tăng nhanh về diện tích sản xuất, tỉnh đã chú trọng ứng dụng khoa học công nghệ trong canh tác và quản lý chất lượng. Hiện diện tích sầu riêng sản xuất ứng dụng công nghệ cao đạt khoảng 14.400 ha, chiếm gần 33% tổng diện tích; khoảng 1.015 ha đã được chứng nhận theo tiêu chuẩn VietGAP. Việc ứng dụng tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất như: Sử dụng hệ thống tưới tiết kiệm, tưới nước kết hợp dinh dưỡng, áp dụng quy trình sản xuất theo hướng an toàn, hữu cơ, từng bước được người dân áp dụng rộng rãi, đáp ứng các yêu cầu ngày càng cao của thị trường xuất khẩu. Bên cạnh đó, công tác quản lý, cấp mã số vùng trồng (MSVT), mã số cơ sở đóng gói (MSCSĐG) phục vụ xuất khẩu cũng đang được các cấp, ngành đặc biệt quan tâm. Để kết nối thông tin, trao đổi, chia sẻ các giải pháp kỹ thuật, quản lý sản xuất, nâng cao chất lượng sản phẩm và phát triển ngành hàng sầu riêng theo hướng bền vững, thích ứng với biến đổi khí hậu và đáp ứng các tiêu chuẩn xuất khẩu; được sự đồng ý, thống nhất giữa Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lâm Đồng và UBND xã Đạ Huoai, ngày 25/6/2026, Trung tâm Khuyến nông tỉnh Lâm Đồng đã tổ chức Diễn đàn Khuyến nông @ Nông nghiệp với chủ đề “Giải pháp phát triển sầu riêng bền vững, thích ứng với biến đổi khí hậu, đáp ứng các tiêu chuẩn xuất khẩu”, tại hội trường UBND xã Đạ Huoai. Toàn cảnh Diễn đàn   Tham dự Diễn đàn có Lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường; Lãnh đạo UBND xã Đạ Huoai, Đạ Huoai 2; Đại diện Phòng Kinh tế, Trung tâm Dịch vụ tổng hợp, Hội Nông dân và 160 đại biểu đại diện các Hợp tác xã, Tổ Khuyến nông cộng đồng, hộ dân trồng sầu riêng tại các xã: Đạ Huoai, Đạ Huoai 2, Đạ Huoai 3, Đạ Tẻh, Đạ Tẻh 2, Đạ Tẻh 3 và La Dạ. Phát biểu khai mạc, ông Vũ Đình Cường - Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lâm Đồng nhấn mạnh: Sự tăng trưởng "nóng" về diện tích đang đặt ra áp lực lớn về kiểm soát chất lượng xuất khẩu; Biến đổi khí hậu gây hạn hán, thiên tai cùng tình hình dịch bệnh trên cây sầu riêng và đặc biệt là yêu cầu về chất lượng ngày các cao từ các nước nhập khẩu,... đang là những khó khăn, thách thức cho ngành hàng sầu riêng. Để ngành hàng sản xuất sầu riêng vượt qua những khó khăn, thách thức nói trên, hướng đến phát triển bền vững, thích ứng với biến đổi khí hậu, thông qua diễn đàn cần tập trung thảo luận một số nội dung sau: 1) Ứng dụng cơ giới hóa, chuyển đổi số trong sản xuất; 2) Chuẩn hóa quy trình canh tác; quản lý nâng cao sức khỏe đất; 3) Tăng cường sự liên kết chặt chẽ giữa doanh nghiệp đầu vào, đầu ra với người sản xuất. Diễn đàn là dịp để các nhà quản lý, nhà khoa học, doanh nghiệp và bà con nông dân cùng trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm, cùng tháo gỡ khó khăn, góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất và phát triển bền vững ngành hàng sầu riêng của tỉnh đáp ứng các yêu cầu để xuất khẩu. Ông Vũ Đình Cường - Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường phát biểu khai mạc Diễn đàn   Hội nghị lần lượt được nghe các báo cáo tham luận của đại biểu, nhà khoa học, doanh nghiệp và nông dân, tập trung các nội dung quan trọng như: Thực trạng sản xuất sầu riêng trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng; Kết quả cấp mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói và các giải pháp canh tác bền vững thích ứng với biến đổi khí hậu, đáp ứng các tiêu chuẩn xuất khẩu; Ứng dụng hệ thống tưới thông minh thích ứng với biến đổi khí hậu trong canh tác sầu riêng bền vững; Giải pháp sử dụng thuốc bảo vệ thực vật trên cây sầu riêng theo hướng an toàn bền vững; Giải pháp quản lý sức khỏe đất trên cây sầu riêng theo hướng bền vững, thích ứng với biến đổi khí hậu, kiểm soát tồn dư cadimi trong đất và nâng cao chất lượng sầu riêng phục vụ xuất khẩu… Đặc biệt, Diễn đàn là cơ hội để người sản xuất, doanh nghiệp thu mua xuất khẩu chia sẻ những khó khăn, thuận lợi trong quá trình sản xuất, thu mua và xuất khẩu hiện nay. Những rào cản, khó khăn cần được các ban ngành, cơ quan quản lý Nhà nước và doanh nghiệp chung tay tháo gỡ… Đại biểu, trao đổi thảo luận tại Diễn đàn   Thông qua Diễn đàn:“Giải pháp phát triển sầu riêng bền vững, thích ứng với biến đổi khí hậu, đáp ứng các tiêu chuẩn xuất khẩu” đã đánh giá được thực trạng, thuận lợi, khó khăn trong việc sản xuất sầu riêng hiện nay và các điều kiện cần phải đáp ứng để phục vụ xuất khẩu. Qua đó đưa ra được những giải pháp nhằm tiếp tục phát triển ngành hàng sầu riêng bền vững trong thời gian tiếp theo, đồng thời Diễn đàn cũng đã tập trung phân tích những nguy cơ ảnh hưởng đến an toàn thực phẩm trong xuất khẩu hiện nay, từ đó đề ra được biện pháp để khắc phục. Tại Diễn đàn, các ý kiến của đại biểu tham dự đều được Ban cố vấn trao đổi, trả lời cụ thể, người trồng sầu riêng được tiếp cận với các tiến bộ kỹ thuật trong sản xuất thích ứng với biến đổi khí hậu, hạn chế kim loại nặng, chất vàng ô, các đối tượng kiểm dịch thực vật mà nước nhập khẩu quan tâm. Đồng thời là dịp để người sản xuất, doanh nghiệp cung ứng vật tư, thu mua xuất khẩu hợp tác liên kết theo chuỗi giá trị gắn với mã số vùng trồng, hướng đến phát triển bền vững, đáp ứng các tiêu chuẩn của thị trường xuất khẩu. Là đơn vị chuyển giao tiến bộ kỹ thuật và đồng hành cùng người dân trong phát triển sản xuất nông nghiệp, trong thời gian tới, Trung tâm Khuyến nông tỉnh Lâm Đồng sẽ tiếp tục: Là cầu nối tuyên truyền, hướng dẫn, hỗ trợ người dân liên kết sản xuất theo chuỗi thông qua các mô hình Hợp tác xã, Tổ sản xuất, Câu lạc bộ,... cùng áp dụng đồng bộ quy trình sản xuất, kỹ thuật canh tác đáp ứng các yêu cầu để đăng ký mã số vùng trồng xuất khẩu; Vận động các doanh nghiệp thu mua, sơ chế đáp ứng các yêu cầu về cơ sở đóng gói (CSĐG) xuất khẩu, liên kết với các vùng trồng đã cấp mã số tiêu thụ sản phẩm; đồng thời duy trì và sử dụng có trách nhiệm đối với MSVT, MSCSĐG đã được cấp; tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền, tập huấn, chuyển giao khoa học kỹ thuật, hỗ trợ xây dựng các mô hình sản xuất hiệu quả, nâng cao chất lượng sản phẩm, xây dựng thương hiệu sầu riêng của địa phương, mở rộng thị trường tiêu thụ trong và ngoài nước. Từ đó gia tăng giá trị sản phẩm, tăng thu nhập và hướng đến sự phát triển ổn định, bền vững cho người trồng sầu riêng./.   Nguyễn Thị Thảo - Trung tâm Khuyến nông tỉnh Lâm Đồng