Người khuyến nông tiên phong đưa công nghệ cao vào sản xuất
Khi nhắc đến anh Nguyễn Đình Mẫu, thôn Thiện Chí, xã Ninh Gia, nhiều người dân trong vùng đều biết đến anh như một khuyến nông viên tận tụy, nhiệt tình hỗ trợ và chia sẻ kỹ thuật sản xuất cho bà con. Không chỉ dừng lại ở việc hướng dẫn, tuyên truyền, anh còn mạnh dạn áp dụng những kiến thức đã được tích lũy vào chính mảnh đất của gia đình mình. Với tinh thần dám nghĩ, dám làm, anh trở thành một trong những người tiên phong tại địa phương chuyển đổi từ sản xuất truyền thống sang sản xuất nông nghiệp công nghệ cao, mang lại hiệu quả kinh tế rõ rệt và tạo sức lan tỏa tại địa phương.
Trước đây, gia đình anh Mẫu sở hữu 2,7 ha đất sản xuất nông nghiệp, chủ yếu trồng cây cà phê, hồ tiêu và cây dâu tằm - những loại cây trồng quen thuộc của địa phương. Tuy nhiên, sản xuất vẫn phụ thuộc lớn vào biến động của thị trường. Giá nông sản biến động liên tục khiến thu nhập của gia đình anh không ổn định, nhiều lúc rơi vào cảnh “được mùa mất giá”. Điều này buộc anh phải tìm hướng đi mới, vừa mang lại kết quả khả quan, vừa bền vững cho sản xuất nông nghiệp. Trong thời gian làm việc trong hệ thống khuyến nông, anh được tham gia nhiều lớp đào tạo, tập huấn chuyển giao tiến bộ khoa học kỹ thuật trong nông nghiệp. Đồng thời, anh còn có cơ hội tham quan, học tập nhiều mô hình sản xuất hiệu quả trong và ngoài tỉnh. Chính những trải nghiệm thực tế đó đã thôi thúc anh tìm kiếm một hướng đi mới - một hướng sản xuất nông nghiệp có giá trị kinh tế cao, ổn định hơn và phù hợp với xu hướng sản xuất hiện đại.
Nghĩ là làm, anh Mẫu bắt đầu hành trình đi nhiều nơi để tìm hiểu và tích lũy kinh nghiệm. Trong những chuyến tham quan các mô hình sản xuất trong nhà lưới, nhà kính anh nhận ra nông nghiệp công nghệ cao không chỉ giúp hạn chế đáng kể tác động bất lợi của khí hậu, thời tiết mà còn nâng cao chất lượng và giá trị nông sản. Ý tưởng táo bạo ấy ban đầu khiến nhiều người xung quanh hoài nghi, không ít bạn bè, người thân ngăn cản. Thế nhưng, anh vẫn kiên định với lựa chọn của mình. Sau khi thuyết phục vợ đồng hành, hai vợ chồng chủ động đến nhiều mô hình nhà kính tại Đơn Dương, Bảo Lộc và Đà Lạt để học hỏi kinh nghiệm thực tế, từng bước tích lũy kiến thức và kỹ năng cho hướng đi mới.
Sau một thời gian kiên trì học hỏi và tích lũy kinh nghiệm thực tế, năm 2018, anh Mẫu quyết định thực hiện bước chuyển đổi quan trọng, từ nguồn vốn vay mượn của người thân, anh đầu tư gần 250 triệu đồng để chuyển đổi 1.000 m2 đất trồng dâu tằm kém hiệu quả sang xây dựng nhà kính trồng dưa lưới. Trong nhà kính, anh lắp đặt hệ thống tưới nhỏ giọt tự động, sử dụng giá thể trồng và trang bị các thiết bị cần thiết nhằm kiểm soát tốt điều kiện sinh trưởng, phát triển cho các loại cây trồng. Nhờ kiên trì tìm tòi, áp dụng đúng quy trình kỹ thuật và không ngừng rút kinh nghiệm, mô hình trồng dưa lưới của anh Mẫu nhanh chóng cho kết quả tích cực. Những năm đầu, mỗi năm anh canh tác 3 vụ dưa lưới, năng suất đạt khoảng 3,5 tấn/năm. Với giá bán trung bình khoảng 25.000 đồng/kg, sau khi trừ chi phí sản xuất, lợi nhuận mang lại cho gia đình anh khoảng 140 - 150 triệu đồng/năm. Nhờ doanh nghiệp thu mua trực tiếp tại vườn, đầu ra sản phẩm được đảm bảo ổn định, giúp gia đình anh yên tâm đầu tư sản xuất.
Anh Nguyễn Đình Mẫu đang kiểm tra, chăm sóc vườn cà chua chuẩn bị cho thu hoạch
Nhận thấy hiệu quả kinh tế rõ rệt từ mô hình này, anh tiếp tục mạnh dạn mở rộng thêm 1.000 m² nhà kính để phát triển sản xuất, qua đó mang lại nguồn thu nhập ổn định cho gia đình qua từng năm. Tuy nhiên, đến năm 2020, khi dịch bệnh COVID-19 bùng phát, đã khiến việc tiêu thụ và thị trường gặp nhiều khó khăn. Không nản chí trước khó khăn, anh Mẫu chủ động điều chỉnh phương thức sản xuất, chuyển sang trồng gối vụ và luân canh nhiều loại rau như cà chua, dưa leo baby, bí Nhật,… trong đó cà chua được xác định là cây trồng chủ lực. Cách làm này không chỉ giúp hạn chế sâu bệnh hại mà còn linh hoạt đáp ứng nhu cầu của thị trường, góp phần đảm bảo đầu ra cho sản phẩm và duy trì nguồn thu nhập ổn định cho gia đình trong giai đoạn nhiều biến động.
Anh lựa chọn giống cà chua Rita để đưa vào sản xuất, theo anh đây là giống cà chua có sức sinh trưởng khỏe và khả năng đậu trái ổn định. Bên cạnh đó, nhờ áp dụng đồng bộ các kỹ thuật chăm sóc và quản lý môi trường trồng trọt trong nhà kính, mô hình sản xuất của anh Mẫu ngày càng phát huy hiệu quả, mang lại nguồn thu nhập ổn định cho gia đình.
Anh Nguyễn Đình Mẫu (áo xanh) đang trao đổi, chia sẻ với anh Ha Nan Tha My - Chủ tịch Hội Nông dân xã Ninh Gia về mô hình trồng cà chua giống Rita
Với diện tích 2.000 m2 cà chua trồng trong nhà lưới, một năm anh trồng 2 vụ, thu hoạch trên 18 tấn quả/năm. Nhờ được trồng trong môi trường kiểm soát, cà chua cho trái to, đồng đều, màu sắc đẹp và vỏ căng bóng. Đặc biệt, việc hạn chế tối đa sử dụng thuốc bảo vệ thực vật giúp sản phẩm đảm bảo an toàn, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường. Nhờ chất lượng vượt trội, cà chua của anh luôn được thương lái thu mua trực tiếp tại vườn với giá trung bình khoảng 10.000 - 12.000 đồng/kg, có những thời điểm lên đến 20.000 - 22.000 đồng/kg tùy theo nhu cầu thị trường. Sau khi trừ chi phí sản xuất, mỗi năm gia đình anh thu lãi khoảng 250 triệu đồng.
Không chỉ mang lại hiệu quả kinh tế rõ rệt, mô hình sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao của gia đình anh Mẫu còn cho thấy sự chủ động, sáng tạo trong thiết kế và quản lý sản xuất. Ngay từ khi xây dựng, anh đã tính toán thiết kế phần lưới che xung quanh nhà kính có thể nâng lên linh hoạt, vừa thuận tiện cho việc vệ sinh vườn, vừa giúp nước thoát nhanh khi mưa lớn. Bên cạnh đó, anh không phủ bạt nông nghiệp toàn bộ mặt vườn như nhiều nơi khác mà chỉ phủ trên các luống đặt giá thể. Cách làm này giúp bề mặt đất thông thoáng, nước mưa dễ dàng thấm và thoát ra ngoài, đồng thời hạn chế tình trạng ứ đọng nước, qua đó giảm nguy cơ phát sinh sâu bệnh trên cây trồng. Do đó, trong đợt mưa lớn kéo dài trong năm 2025 khu vườn nhà kính của anh chỉ bị ảnh hưởng nhẹ, nước thoát nhanh, trong khi các vườn trong khu vực bị ngập úng và ảnh hưởng khá nặng.
Từ một khuyến nông viên tận tâm đến người nông dân tiên phong trong ứng dụng công nghệ cao vào sản xuất, hành trình của anh Mẫu là minh chứng cho tinh thần dám nghĩ, dám làm và khát vọng đổi mới trong nông nghiệp. Thành công của anh không chỉ giúp nâng cao thu nhập cho gia đình mà còn góp phần mở ra hướng đi bền vững cho sản xuất nông nghiệp tại địa phương.
Ngọc Ánh - Trung tâm Khuyến nông tỉnh Lâm Đồng