Trong bối cảnh chi phí đầu vào leo thang cùng các yêu cầu bảo vệ môi trường ngày càng khắt khe, việc chuyển đổi sang chăn nuôi an toàn sinh học đã trở thành xu thế tất yếu. Giống vịt thương phẩm hướng thịt sở hữu nhiều ưu điểm vượt trội như năng suất cao (trọng lượng trung bình 3,2 - 3,5 kg), sức đề kháng tốt và khả năng thích nghi cao với điều kiện khí hậu địa phương. Tuy nhiên, nếu tiếp tục duy trì phương thức nuôi truyền thống, lợi nhuận của người dân sẽ bị thu hẹp đáng kể. Việc áp dụng đồng bộ các biện pháp an toàn sinh học giúp người chăn nuôi kiểm soát mầm bệnh, tối ưu hóa năng suất, đảm bảo chất lượng sản phẩm và nâng cao hiệu quả kinh tế bền vững. Từ tháng 4/2026 đến nay, Trung tâm Khuyến nông tỉnh Lâm Đồng triển khai mô hình “Nuôi vịt thương phẩm hướng thịt an toàn sinh học” tại xã Đinh Văn Lâm Hà và xã Nam Ban Lâm Hà, tỉnh Lâm Đồng với quy mô 9.000 con/18 hộ tham gia. Ngân sách Nhà nước hỗ trợ 50% chi phí mua con giống và thức ăn hỗn hợp giai đoạn 28 ngày tuổi đến xuất chuồng; các hộ dân tham gia đối ứng 50% còn lại. Trong suốt quá trình triển khai, cán bộ kỹ thuật của Trung tâm Khuyến nông thường xuyên bám sát địa bàn, tổ chức tập huấn và chuyển giao quy trình kỹ thuật nuôi vịt thương phẩm áp dụng các biện pháp an toàn sinh học cho các nông hộ tham gia mô hình…. Chế phẩm sinh học được phối trộn và ủ theo quy trình chuẩn dùng làm đệm lót nền chuồng. Sau quá trình chuyển hóa, chất thải chăn nuôi biến thành nguồn phân bón hữu cơ vi sinh tơi xốp, giàu dinh dưỡng và hoàn toàn không mùi. Quy trình khép kín này không chỉ triệt tiêu mầm bệnh tồn tại trong chuồng nuôi, mà còn giải quyết triệt để ô nhiễm môi trường tại các khu vực chăn nuôi. Ứng dụng chế phẩm sinh học làm đệm lót chăn nuôi vịt tại xã Nam Ban Lâm Hà Qua theo dõi các chỉ tiêu kinh tế - kỹ thuật, sau hơn 01 tháng nuôi, mô hình đã ghi nhận những kết quả rất khả quan. Tỷ lệ nuôi sống đạt 97,61%, cho thấy khả năng thích nghi tốt và quy trình chăm sóc nuôi dưỡng phù hợp. Trọng lượng bình quân đạt 3,5 kg/con. Người chăn nuôi đã làm chủ được kỹ thuật làm đệm lót từ chế phẩm sinh học để rải nền chuồng. Đặc biệt, việc áp dụng hiệu quả các biện pháp an toàn sinh học còn kích thích hệ miễn dịch tự nhiên của vịt, giúp đàn vịt khỏe mạnh, ít bệnh, dễ chăm sóc và tận dụng tốt lao động nhàn rỗi tại nông hộ. Sau 45 ngày nuôi, đàn vịt đã bắt đầu xuất bán, với giá bán 48.000 đồng/kg, nông hộ thu về khoảng 6 - 7 triệu đồng/mô hình (500 con) sau khi trừ các khoản chi phí. Bên cạnh đó, nguồn phân từ mô hình cũng góp phần tăng thêm hiệu quả kinh tế cho nông hộ. Nghiệm thu mô hình tại xã Đinh Văn Lâm Hà Mô hình nuôi vịt thương phẩm hướng thịt an toàn sinh học không chỉ giúp các nông hộ nâng cao thu nhập mà còn là giải pháp hữu hiệu trong thay đổi tập quán chăn nuôi truyền thống sang việc áp dụng toàn diện các biện pháp an toàn sinh học. Với những kết quả triển vọng ban đầu, mô hình này được kỳ vọng trở thành một hướng đi bền vững, giúp người nông dân làm giàu chính đáng trên mảnh đất của mình; đồng thời cung cấp cho cộng đồng nguồn thực phẩm sạch, an toàn và chất lượng.  Lại Thị Minh Trang - Trung tâm Khuyến nông tỉnh Lâm Đồng

Nhờ mạnh dạn chuyển đổi tư duy và nhạy bén với thị trường, anh Nguyễn Văn Sáu ở thôn 11, xã Nam Dong đã thành công với mô hình nuôi dê vỗ béo quy mô lớn, mở ra hướng đi đầy triển vọng cho ngành chăn nuôi địa phương. Trước đây, cũng như nhiều hộ dân khác tại địa phương, kinh tế gia đình anh Nguyễn Văn Sáu phụ thuộc chủ yếu vào các loại cây trồng sản xuất truyền thống. Nguồn thu nhập bấp bênh khiến anh luôn trăn trở tìm hướng đi mới. Sau thời gian dài tìm tòi, khảo sát thị trường và trực tiếp tham quan các mô hình chăn nuôi hiệu quả, anh Sáu nhận thấy nuôi dê vỗ béo là hướng sản xuất phù hợp với điều kiện của gia đình và nhu cầu thị trường. Sau khi cân nhắc kỹ lưỡng, anh quyết định đầu tư xây dựng mô hình. Trên diện tích chuồng trại rộng 1.000m², anh xây dựng 2 dãy chuồng kiên cố, thông thoáng, bảo đảm các tiêu chuẩn nghiêm ngặt về vệ sinh môi trường. Anh Nguyễn Văn Sáu tại thôn 11, xã Nam Dong chăm sóc đàn dê Toàn bộ nguồn dê giống thịt ban đầu (quy mô hơn 700 con/lứa nuôi) đều được anh nhập từ các cơ sở uy tín để đảm bảo chất lượng và sức đề kháng tốt. Điểm cốt lõi giúp mô hình của anh Sáu đạt hiệu quả kinh tế cao nằm ở phương thức quản lý nguồn thức ăn. Anh bố trí 1 ha đất để trồng cỏ chuyên canh. Bên cạnh đó, anh áp dụng kỹ thuật ủ chua thức ăn thô xanh, kết hợp linh hoạt với các nguồn thức ăn tự nhiên sẵn có tại địa phương như cỏ, lá cây và phụ phẩm nông nghiệp. Anh Nguyễn Văn Sáu chia sẻ: "Nuôi dê vỗ béo có rất nhiều lợi thế. Vốn đầu tư ban đầu không quá lớn, chi phí chăm sóc thấp và đặc biệt là thời gian quay vòng vốn rất nhanh. Thức ăn cho dê lại dễ kiếm, giúp người nuôi chủ động được nguồn thức ăn, giảm thiểu tối đa rủi ro bệnh tật". Nhờ kỹ thuật chăm sóc khoa học, đàn dê của trang trại phát triển rất tốt, tỷ lệ hao hụt không đáng kể. Thông thường, chỉ sau từ 3 đến 4 tháng nuôi nhốt vỗ béo, dê đã đạt trọng lượng tiêu chuẩn và có thể xuất bán. Với việc gối đầu nhiều lứa trong năm và đầu ra tiêu thụ ổn định, mô hình này đã mang lại nguồn thu nhập cao, sau khi trừ các khoản chi phí đầu tư và công chăm sóc, mang lại lợi nhuận cho gia đình anh hơn 700 triệu đồng/năm. Không chỉ làm giàu cho bản thân, trang trại nuôi dê vỗ béo của anh Nguyễn Văn Sáu giờ đây đã trở thành điểm tham quan, học tập kinh nghiệm quen thuộc của bà con nông dân trong và ngoài xã Nam Dong. Với hiệu quả kinh tế mang lại, mô hình nuôi dê vỗ béo của anh Nguyễn Văn Sáu đang góp phần đa dạng hóa đối tượng vật nuôi tại địa phương, tạo thêm việc làm và nâng cao thu nhập cho người dân nông thôn. Đây cũng là mô hình có thể tham khảo để nhân rộng ở những khu vực có điều kiện phù hợp. Lệ Chiêm - Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã Nam Dong

Thực hiện công tác khuyến nông năm 2026, từ ngày 23/4  - 14/5/2026, Phòng Khuyến nông về Chăn nuôi và Thủy sản thuộc Trung tâm Khuyến nông tỉnh Lâm Đồng đã tổ chức thành công 09 lớp tập huấn kỹ thuật chăn nuôi và thủy sản cho 270 lượt nông dân trong và ngoài mô hình trên địa bàn tỉnh tham gia, trong đó có 140 nữ chiếm 51,9%, 31 người đồng bào dân tộc thiểu số chiếm 11,5 %. Các lớp tập huấn đã diễn ra đúng theo kế hoạch, đảm bảo các yêu cầu về nội dung và chất lượng theo quy định. Nhằm giúp bà con nông dân chuẩn bị kiến thức nền tảng và kỹ năng thực hành khi tham gia mô hình khuyến nông và nông dân có nhu cầu tại các xã trên địa bàn tỉnh tiếp cận thông tin về tiến bộ khoa học kỹ thuật mới, Phòng Khuyến nông về Chăn nuôi và Thủy sản đã chủ động triển khai đồng bộ các lớp tập huấn về lĩnh vực chăn nuôi và thủy sản cụ thể như sau: Mở đầu chuỗi hoạt động là 02 lớp tập huấn về kỹ thuật nuôi thâm canh cá trắm đen thương phẩm trong ao đảm bảo an toàn thực phẩm được tổ chức tại xã Đắk Sắk và xã Thuận An với sự tham gia của 60 nông dân. Tại đây, giảng viên đã hướng dẫn bà con từ khâu cải tạo ao nuôi, lựa chọn con giống chất lượng đến kỹ thuật chăm sóc và quản lý dịch bệnh theo hướng an toàn vệ sinh thực phẩm. Việc chuyển đổi từ phương thức nuôi truyền thống sang thâm canh được bà con nông dân đón nhận tích cực, tạo bước đột phá về sản lượng trên cùng một đơn vị diện tích. Tiếp nối thành công đó, 07 lớp tập huấn thuộc lĩnh vực chăn nuôi và thủy sản cũng đã hoàn thành đúng kế hoạch tại các xã: Tuy Đức, Đức Lập, Sơn Mỹ, Tân Thành, Liên Hương, Đinh Văn Lâm Hà và Nam Ban Lâm Hà. Các nội dung tập huấn tập trung vào các lĩnh vực trọng tâm như: Kỹ thuật nuôi thương phẩm ghép cá chép là chính trong ao/hồ; Kỹ thuật nuôi tôm thẻ chân trắng hai giai đoạn; Kỹ thuật nuôi cá chim vây vàng bằng lồng tròn HDPE thích ứng với biến đổi khí hậu; Kỹ thuật nuôi thương phẩm cá mú Úc; Kỹ thuật nuôi vịt thương phẩm hướng thịt an toàn sinh học. Công tác tổ chức được thực hiện chặt chẽ, từ khâu chuẩn bị tài liệu, phân công giảng viên đến việc phối hợp với chính quyền địa phương và các đơn vị liên quan mời bà con nông dân đến tham dự các lớp tập huấn. Trực tiếp đứng lớp là các cán bộ kỹ thuật của Phòng Khuyến nông về Chăn nuôi và Thủy sản. Đây là đội ngũ giảng viên có trình độ chuyên môn phù hợp, giàu kinh nghiệm thực tiễn và kỹ năng sư phạm tốt. Điểm nổi bật của các lớp tập huấn là việc áp dụng phương pháp giảng dạy lấy học viên làm trung tâm. Giảng viên sử dụng bài giảng điện tử (Powerpoint) với hình ảnh, số liệu minh họa sinh động, kết hợp thảo luận hai chiều để giải quyết trực tiếp những vướng mắc của bà con ngay tại cơ sở, giúp bà con nông dân thay đổi tư duy sản xuất từ kinh nghiệm truyền thống sang ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật, đặc biệt là nâng cao ý thức về chăn nuôi an toàn sinh học, an toàn thực phẩm và bảo vệ môi trường. Kết thúc các lớp tập huấn, đã có 270 lượt nông dân là các hộ tham gia mô hình và nông dân có nhu cầu trên địa bàn các xã triển khai mô hình tham dự, trong đó có 140 nữ chiếm 51,9% và 31 người đồng bào dân tộc thiểu số chiếm 11,5 %. Qua các lớp tập huấn, 100% nông dân tham dự nắm vững các quy trình kỹ thuật cơ bản từ khâu chuẩn bị chuồng trại/ao/lồng nuôi, chọn con giống, đến kỹ thuật chăm sóc, kiểm soát dịch bệnh và thu hoạch. Đây chính là nền tảng vững chắc để người dân tự tin áp dụng vào thực tế triển khai mô hình, giúp tối ưu hóa chi phí thức ăn và giảm thiểu tối đa tỉ lệ hao hụt ngay từ giai đoạn đầu để mô hình đạt kết quả tốt nhất. Việc trang bị kiến thức bài bản không chỉ giúp nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm và thu nhập cho người dân mà còn hướng tới một nền nông nghiệp an toàn, bền vững và thích ứng hiệu quả với biến đổi khí hậu. Trong thời gian tới, Phòng Khuyến nông về Chăn nuôi và Thủy sản sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các địa phương để theo dõi, hỗ trợ kỹ thuật kịp thời cho bà con, đảm bảo các mô hình trình diễn đạt hiệu quả cao nhất, tạo sức lan tỏa trong cộng đồng./. Võ Quỳnh - Trung tâm Khuyến nông tỉnh Lâm Đồng   MỘT SỐ HÌNH ẢNH CỦA CÁC LỚP TẬP HUẤN Lớp tập huấn kỹ thuật nuôi thâm canh cá trắm đen thương phẩm trong ao đảm bảo an toàn thực phẩm tại xã Thuận An Lớp tập huấn kỹ thuật nuôi thương phẩm cá mú Úc tại xã Đức Lập Lớp tập huấn kỹ thuật nuôi tôm thẻ chân trắng hai giai đoạn tại xã Tân Thành Lớp tập huấn kỹ thuật nuôi vịt thương phẩm hướng thịt đảm bảo an toàn sinh học tại xã Nam Ban Lâm Hà Lớp tập huấn kỹ thuật nuôi cá chim vây vàng bằng lồng tròn HDPE thích ứng với biến đổi khí hậu tại xã Liên Hương

Xã Tuyên Quang là địa phương phát triển mạnh mô hình chăn nuôi heo thịt với tổng đàn khoảng 2.000 con heo trên 88 hộ. Tuy nhiên, bên cạnh hiệu quả kinh tế, vấn đề xử lý chất thải chăn nuôi vẫn chưa được người nuôi quan tâm đúng mức. Chất thải chăn nuôi không chỉ ảnh hưởng đến môi trường mà còn ảnh hưởng đến sức khỏe con người. Trước thực trạng đó, năm 2026, dưới sự vận động của chính quyền địa phương, nhiều hộ nuôi heo đã bắt đầu đầu tư xây dựng hầm biogas để xử lý chất thải. Để tối ưu chi phí, người chăn nuôi áp dụng linh hoạt nhiều nguồn thức ăn. Ở giai đoạn heo còn nhỏ, thức ăn công nghiệp được sử dụng để đảm bảo tăng trưởng. Khi heo đạt trọng lượng khoảng 30 kg, người dân chuyển sang tận dụng thức ăn dư thừa, kết hợp nấu chín cùng bã rượu và bổ sung thêm thức ăn công nghiệp. Cách làm này giúp giảm đáng kể chi phí, trong khi vẫn đảm bảo hiệu quả chăn nuôi, bởi thức ăn chiếm tới khoảng 60% giá thành sản xuất. Thực tế cho thấy, sau khoảng 5 tháng nuôi, heo đạt trọng lượng trung bình khoảng 110 kg - tương đương với mô hình sử dụng hoàn toàn thức ăn công nghiệp. Điển hình như hộ bà Nguyễn Thị Kim Thùy tại thôn Tiến Hưng, xã Tuyên Quang, tỉnh Lâm Đồng, mỗi con heo xuất chuồng mang lại lợi nhuận khoảng 1,5 triệu đồng. Với quy mô 16 con mỗi lứa, tổng lợi nhuận đạt khoảng 24 triệu đồng/lứa. Nhờ nuôi gối đầu quanh năm để tận dụng nguồn thức ăn sẵn có, mỗi năm hộ có thể xuất chuồng 64 con, mang về thu nhập khoảng 96 triệu đồng. Hộ bà Nguyễn Thị Kim Thùy tại thôn Tiến Hưng, xã Tuyên Quang Bà Nguyễn Thị Kim Thùy cho biết: “Tôi thấy là sử dụng hầm biogas không chỉ giúp mùi hôi giảm, chuồng trại sạch hơn và ít ruồi muỗi, hạn chế ô nhiễm mà còn cung cấp nguồn nhiên liệu phục vụ đun nấu, góp phần tiết kiệm chi phí sinh hoạt. Đồng thời, sản phẩm sau xử lý còn có thể sử dụng làm phân bón hữu cơ chất lượng cao”. Việc ứng dụng hầm biogas trong chăn nuôi heo tại xã Tuyên Quang đang mở ra hướng phát triển bền vững, vừa nâng cao hiệu quả kinh tế, vừa bảo vệ môi trường, góp phần đảm bảo sinh kế lâu dài cho người dân địa phương. Nguyễn Trần Minh Hiền - Trung tâm Khuyến nông tỉnh Lâm Đồng

Trước những thách thức về an toàn thực phẩm, kháng sinh và chi phí chăn nuôi ngày càng gia tăng, ngành chăn nuôi Việt Nam nói chung và tỉnh Lâm Đồng nói riêng đang chuyển hướng chăn nuôi theo hướng an toàn sinh học, bền vững. Một trong những giải pháp được nhiều hộ chăn nuôi và trang trại áp dụng hiện nay là sử dụng men tỏi, một chế phẩm sinh học lên men từ tỏi. Không chỉ giúp tăng sức đề kháng, men tỏi còn góp phần nâng cao hiệu quả chăn nuôi và giảm thiểu ô nhiễm môi trường. Men tỏi là sản phẩm được tạo ra từ quá trình lên men tỏi tươi bằng các chủng vi sinh vật có lợi như Bacillus subtilis, Lactobacillus spp., Saccharomyces (nấm men). Men tỏi có khả năng ức chế vi khuẩn có hại: E. coli, Salmonella, Clostridium… Trong quá trình lên men, các hợp chất có hoạt tính sinh học trong tỏi - đặc biệt là Allicin được chuyển hóa thành các dạng dễ hấp thụ hơn đối với vật nuôi. Chế phẩm men tỏi thường được sản xuất dưới dạng lỏng hoặc bột, dễ phối trộn vào thức ăn hoặc nước uống, có một số công dụng như: Thứ nhất, tăng cường sức đề kháng và phòng bệnh: Men tỏi có khả năng kháng khuẩn, kháng virus và kháng nấm mạnh mẽ nhờ hoạt chất Allicin và các axit hữu cơ sinh ra trong quá trình lên men. Sử dụng thường xuyên giúp gia súc, gia cầm giảm nguy cơ mắc các bệnh về hô hấp, tiêu hóa nhất là trong thời điểm giao mùa hoặc khi thời tiết thay đổi thất thường. Thứ hai, kích thích tiêu hóa, tăng trọng nhanh: Men tỏi hỗ trợ cân bằng hệ vi sinh đường ruột, kích thích tiêu hóa giúp vật nuôi ăn ngon, hấp thu dinh dưỡng tốt hơn, bổ sung men tỏi đúng liều lượng, gia cầm có thể tăng trọng nhanh hơn 5-10% so với nhóm đối chứng, đồng thời giảm tỷ lệ hao hụt thức ăn. Thứ ba, giảm mùi hôi và ô nhiễm môi trường: Chăn nuôi tập trung thường đi kèm với vấn đề ô nhiễm do chất thải. Men tỏi giúp cải thiện quá trình tiêu hóa và hấp thu, nhờ đó giảm lượng phân thải và mùi hôi chuồng trại. Một số trang trại sử dụng men tỏi liên tục giúp giảm đáng kể mùi Amoniac và Hydro sulfua - những tác nhân chính gây ô nhiễm không khí trong chăn nuôi. Thứ tư, thay thế một phần kháng sinh: Trong bối cảnh việc lạm dụng kháng sinh trong chăn nuôi gây lo ngại về kháng thuốc và dư lượng trong thực phẩm, men tỏi được xem là một giải pháp thay thế hiệu quả và an toàn hơn. Không chỉ giúp giảm chi phí thuốc thú y, việc sử dụng men tỏi còn góp phần bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Chị Nguyễn Thị Thanh đang trộn men tỏi vào thức ăn bổ sung cho đàn gà Tại nhiều nơi trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng, một số hộ chăn nuôi đã áp dụng men tỏi vào mô hình nuôi gà, heo, bò vỗ béo và cho kết quả tốt. Điển hình hộ chị Nguyễn Thị Thanh - Chủ trang trại gà thả vườn tại xã Hàm Liêm, chia sẻ: Trước đây, mỗi lứa gà tôi đều phải dùng nhiều thuốc kháng sinh nhưng từ khi trộn men tỏi vào cám hoặc bắp, đàn gà khỏe mạnh, ít bệnh, chất lượng thịt thơm ngon. Trước khi sử dụng men tỏi, chi phí thức ăn cho 1.000 con gà dao động 5,0 - 5,3 tấn cám, bắp. Sau khi áp dụng, lượng thức ăn giảm còn 4,5 - 4,8 tấn. Anh Nguyễn Ngọc Ánh - chủ hộ chăn nuôi heo nái tại xã Hồng Sơn cùng chia sẻ: Với đàn heo nái 20 con và heo thịt hơn 50 con, men tỏi được sử dụng 3 lần/tuần. Men tỏi trộn với cám (7-12 ml/con/ngày) và kết hợp pha nước uống với liều 1-2 ml men tỏi/lít nước giúp đàn heo giảm bệnh. Từ đó giúp gia đình anh giảm 80% chi phí kháng sinh, giảm khoảng 60% mùi hôi chuồng trại, đối với heo thịt rút ngắn thời gian nuôi 0,5 tháng, giúp giảm lượng thức ăn đáng kể từ 10 - 12%, tăng hiệu quả kinh tế rõ rệt. Men tỏi cần được bảo quản nơi khô ráo, thoáng mát, tránh ánh nắng trực tiếp để đảm bảo hoạt tính vi sinh. Không thay thế hoàn toàn các biện pháp chăm sóc khác, men tỏi là chế phẩm hỗ trợ, cần kết hợp với chế độ dinh dưỡng, vệ sinh chuồng trại hợp lý để đạt hiệu quả tối ưu. Men tỏi chứa hoạt chất allicin - một “kháng sinh tự nhiên”, giúp tăng sức đề kháng và hạn chế một số bệnh thường gặp ở vật nuôi. Việc sử dụng định kỳ có thể giúp người nuôi tiết kiệm tới 40% chi phí thuốc kháng sinh và hóa chất điều trị các bệnh phổ biến như tiêu chảy, tụ huyết trùng hay hen khẹt. Men tỏi bổ sung enzyme và vi khuẩn có lợi, giúp cân bằng hệ vi sinh đường ruột và tăng cường tiêu hóa. Điều này giúp vật nuôi hấp thụ dinh dưỡng tốt hơn, giảm lượng thức ăn thừa thải ra môi trường. Gà và heo được bổ sung men tỏi thường ăn khỏe hơn, lớn đều và rút ngắn thời gian nuôi từ 10-15 ngày, giúp xoay vòng vốn nhanh. Việc hạn chế kháng sinh giúp sản phẩm đáp ứng tiêu chuẩn “thịt sạch”, dễ tiếp cận các thị trường khó tính hoặc bán trực tiếp cho người tiêu dùng với giá cao hơn. Heo ăn men tỏi thường có da hồng, lông mượt; gà chắc thịt, mã đẹp, từ đó dễ bán và được thương lái trả giá cao hơn so với nuôi thông thường. Men tỏi không chỉ là xu hướng, mà đang dần trở thành một phần thiết yếu trong chiến lược phát triển chăn nuôi sinh học tại Việt Nam nói chung và tỉnh Lâm Đồng nói riêng. Với chi phí hợp lý, dễ áp dụng và mang lại nhiều lợi ích kinh tế lẫn môi trường, cần được nhân rộng trong các mô hình chăn nuôi hiện đại.                          Quỳnh Long - Trung tâm Khuyến nông tỉnh Lâm Đồng

Theo Đài khí tượng thủy văn tỉnh Lâm Đồng (bản tin số DIEM-184/15h30/LDON ngày 02/4/2026), trong 10 ngày tới trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng hiện tượng nắng nóng có xu hướng gia tăng, nhiệt độ ban ngày cao, chênh lệch nhiệt độ lớn giữa ngày và đêm. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe, khả năng sinh trưởng và năng suất của vật nuôi. Để chủ động phòng chống các tác động bất lợi của thời tiết, giảm thiểu thiệt hại người chăn nuôi cần thực hiện tốt các biện pháp sau: Về chuồng trại và mật độ nuôi Bố trí chuồng trại: Nơi cao ráo, thoáng mát, có mái che chống nắng, tránh đọng nước. Hướng chuồng phù hợp là Đông Nam hoặc Nam để đón gió mát, tránh ánh nắng chiếu trực tiếp vào buổi chiều. Sử dụng lưới che, trồng cây xanh xung quanh chuồng để tạo bóng mát tự nhiên, có thể lắp thêm trần cách nhiệt hoặc phun nước lên mái. Thiết kế chuồng hở, có cửa thông thoáng hai bên để tạo dòng lưu thông không khí, chuồng kín cần lắp quạt hút và giàn mát để giảm nhiệt độ và độ ẩm trong chuồng. Đối với trâu, bò bố trí khu vực tắm, ao nước hoặc phun trực tiếp lên cơ thể vào thời điểm nắng nóng. Theo dõi nhiệt độ trong chuồng để điều chỉnh biện pháp làm mát phù hợp, tránh thay đổi đột ngột gây sốc cho vật nuôi. Mật độ nuôi: Giảm mật độ nuôi 10-20% so với bình thường trong mùa nắng nóng và tăng diện tích để giảm tích nhiệt, cần bố trí mật độ phù hợp với từng loại vật nuôi. Đối với gia cầm: gà thịt 5-6 con/m2, gà đẻ 4-5 con/m2, vịt 4-6 con/m2 và cần có nước tắm hoặc khu vực làm mát. Đối với gia súc: heo thịt 0,8-1,2 m2/con, heo nái 3-5 m2/con, heo con 0,3-0,5 m2/con, bò thịt 4-6 m2/con, bò sữa 6-8 m2/con. Hệ thống quạt hút và giàn mát trong chăn nuôi vịt thịt công nghiệp tại xã Hàm Tân Về chăm sóc nuôi dưỡng Cung cấp nước uống đầy đủ và hợp lý: Đảm bảo luôn có nước sạch cho vật nuôi uống tự do, tăng số lần kiểm tra thay nước trong ngày đặc biệt là vào buổi trưa, bổ sung điện giải, vitamin C, khoáng chất vào nước uống giúp chống mất nước, giảm stress nhiệt. Điều chỉnh khẩu phần ăn: Khẩu phần ăn nên giảm lượng thức ăn tinh tăng thức ăn thô xanh dễ tiêu hóa. Gia súc cần tăng cỏ xanh, thức ăn ủ chua chất lượng tốt. Gia cầm sử dụng thức ăn đảm bảo dinh dưỡng, tránh dư thừa năng lượng gây sinh nhiệt. Thời điểm cho ăn vào lúc sáng sớm (trước 7h) và chiều mát (sau 17h), hạn chế cho ăn vào lúc trời nắng gắt. Bổ sung dinh dưỡng tăng đề kháng và giảm stress nhiệt: Cần bổ sung vitamin A, D, E, C và khoáng vi lượng để tăng khả năng chống chịu thời tiết, có thể thêm men tiêu hóa, chế phẩm sinh học giúp vật nuôi hấp thu tốt hơn. Hạn chế thay đổi thức ăn đột ngột, tránh tiếng ồn và xua đuổi mạnh làm vật nuôi hoảng loạn, không vận chuyển, tiêm phòng và phối giống vào thời điểm nhiệt độ tăng cao. Vệ sinh và khử trùng: Dọn phân, rửa chuồng thường xuyên giảm sinh nhiệt và hạn chế vi khuẩn phát triển, định kỳ tiêu độc khử trùng nhằm phòng chống dịch dễ phát sinh trong điều kiện nhiệt độ cao. Theo dõi và xử lý kịp thời: Khi phát hiện các biểu hiện như bỏ ăn, thở nhanh, uống nhiều nước, nằm tụm,… có dấu hiệu bất thường cần can thiệp sớm và liên hệ thú y để được hướng dẫn cụ thể. Việc áp dụng đồng bộ các biện pháp trên sẽ góp phần bảo vệ sức khỏe vật nuôi, nâng cao hiệu quả chăn nuôi trong điều kiện thời tiết nắng nóng. Minh Trang - Trung tâm Khuyến nông tỉnh Lâm Đồng  

Trong những năm gần đây, nhiều mô hình mới ứng dụng khoa học công nghệ trong nông nghiệp được triển khai. Tại phường 3 Bảo Lộc, mô hình “Nông trại chăn nuôi dê khoa học, kết hợp giáo dục và kinh doanh” của anh Vũ Quang Chính, sinh năm 1994, đã trở thành điểm sáng trong Hội thi Sáng tạo kỹ thuật nhà nông tỉnh lần thứ 8 năm 2025. Anh Vũ Quang Chính (TDP 3, phường 3 Bảo Lộc, tỉnh Lâm Đồng) vốn xuất thân từ gia đình nông dân, sớm gắn bó với nghề nuôi dê. Tuy nhiên, thay vì đi theo cách làm truyền thống, anh đã ứng dụng tiến bộ khoa học công nghệ vào từng công đoạn chăn nuôi. Từ thiết kế chuồng trại, lựa chọn con giống, đến quản lý dinh dưỡng và phòng bệnh - tất cả đều dựa trên cơ sở khoa học. Chuồng trại nuôi dê của trang trại được thiết kế thông thoáng, sàn cách mặt đất 1,5 m để dễ thu gom phân và hạn chế dịch bệnh. Ánh sáng tự nhiên được tận dụng tối đa, kết hợp đèn năng lượng mặt trời tiết kiệm chi phí. Hệ thống máng ăn, nước uống tự động giúp dê luôn có nguồn thức ăn, nước sạch, đồng thời giảm lãng phí. Đặc biệt, mỗi con dê được gắn thẻ tai nhận diện để theo dõi sức khỏe, quá trình sinh trưởng. Kết quả cho thấy hiệu quả rõ rệt, chi phí nhân công giảm 30 - 40%, tỷ lệ dê khỏe mạnh đạt trên 95%, sản lượng thịt tăng 20 - 30%. Không chỉ vậy, phân dê được xử lý bằng chế phẩm sinh học Trichoderma, trở thành nguồn phân bón hữu cơ, góp phần vào mô hình nông nghiệp tuần hoàn. Anh Chính chia sẻ: Năm 2017, anh bắt đầu chuyển đổi mô hình chuồng trại, con giống, anh đã sang Thái Lan và các mô hình khác học hỏi để về cải tiến và nâng cấp chuồng trại cho dê sinh sản, dê thịt, cách chăm sóc dê con, nguồn dinh dưỡng của cỏ cung cấp cho dê hợp lý nhằm giảm được chi phí nhân công, chi phí đầu tư để mang lại hiệu quả kinh tế cao nhất. Giống cỏ anh chọn là những giống: Ruzi, cỏ sả, VA06 và lá mít, cho ăn luân phiên các giống cỏ tránh tình trạng dê ngán và kích thích cho dê ăn tốt hơn, còn trong lá mít có vị chát giúp cho tiêu hóa, đường ruột của dê đào thải ra ngoài tốt hơn mà không bị các bệnh về đường ruột. Anh Vũ Quang Chính bên giống dê sinh sản Điểm đặc biệt khiến mô hình của anh Chính nổi bật chính là sự kết hợp đa giá trị. Ngoài chăn nuôi, trang trại còn liên kết với các trường Đại học, Cao đẳng để tổ chức thực hành, thực tập cho sinh viên ngành chăn nuôi. Nhiều lớp tập huấn, hướng dẫn kỹ thuật nuôi dê cũng được tổ chức, tạo điều kiện để bà con nông dân tiếp cận phương pháp mới. Song song đó, mô hình du lịch trải nghiệm được triển khai: Du khách đến tham quan có thể trực tiếp cho dê ăn, tìm hiểu cách phối trộn thức ăn và thưởng thức các món ăn chế biến từ dê ngay tại trang trại. Điều này không chỉ quảng bá thương hiệu mà còn mở thêm hướng phát triển kinh tế từ nông nghiệp gắn với du lịch sinh thái. Không chỉ dừng ở chăn nuôi cá thể, từ một trại dê ban đầu anh Chính đã xây dựng liên kết gồm 9 trại dê, đặc biệt toàn bộ đều là các nông dân trẻ thế hệ 9X. Nông dân tham gia liên kết sẽ được cung cấp con giống, hướng dẫn kỹ thuật xây dựng chuồng trại, cách chăm sóc, phòng bệnh và bao tiêu sản phẩm. Nhờ vậy, các hộ nuôi liên kết đều giảm hao hụt, bảo đảm chất lượng đàn dê. Với những hộ ít vốn, hình thức nhận dê giống về nuôi rồi chia lợi nhuận là giải pháp hiệu quả. Anh Nguyễn Hoàng Duy ở phường 3 Bảo Lộc - một trong những đối tác chia sẻ: Muốn chăn nuôi dê đạt hiệu quả kinh tế cao, người nuôi cần chuẩn bị 5 yếu tố: Đầu tiên là kinh tế - làm chuồng trại và mua con giống đều phải cần đến tiền; thứ hai là đất đai - dê là loài động vật ăn cỏ, chủ động được nguồn cỏ sẽ không bị cạnh tranh thị trường; thứ ba - chuồng trại, làm bài bản, khoa học sẽ tiết kiệm được công sức của người chăm sóc; thứ tư - con giống, lựa chọn con giống có chất lượng, năng suất rất quan trọng; cuối cùng là con người, người nuôi cần nắm được quy trình kỹ thuật chăm sóc vật nuôi để cho năng suất, chất lượng tốt nhất. Từ thực tế triển khai mô hình đã chứng minh được tính khả thi và khả năng nhân rộng. Anh Chính kỳ vọng sẽ có thêm nhiều trang trại trẻ ứng dụng công nghệ tương tự, hình thành chuỗi cung ứng thịt dê sạch, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường trong và ngoài nước. Ông Nguyễn Minh Toàn - Chủ tịch Hội Nông dân phường 3 Bảo Lộc, tỉnh Lâm Đồng đánh giá: Đây là mô hình của một bạn trẻ rất năng động, sáng tạo, từ khâu chăn nuôi, chuẩn bị chuồng trại cho đến việc liên kết với các đối tác, là một mô hình khép kín đạt chuẩn cần được tuyên truyền, nhân rộng trong thời gian tới. Có thể nói, “Nông trại chăn nuôi dê khoa học, kết hợp giáo dục và kinh doanh” không những là một giải pháp mới mang lại hiệu quả kinh tế cao, mà còn là câu chuyện khởi nghiệp truyền cảm hứng cho nhiều bạn trẻ yêu nông nghiệp, đặc biệt là trong ngành chăn nuôi tại địa phương trong thời gian tới.           Bùi Quang Ngọc - Trung tâm DVTH phường 3 Bảo Lộc

Thực hiện chỉ đạo của Bộ Nông nghiệp và Môi trường tại Công văn số 1720/BNNMT-CNTY ngày 26/02/2026, UBND tỉnh Lâm Đồng đã ban hành Văn bản số 2787/UBND-NNMT ngày 05 tháng 3 năm 2026 của UBND tỉnh Lâm Đồng về việc triển khai Tháng tổng vệ sinh, khử trùng, tiêu độc môi trường và khẩn trương tiêm phòng vắc xin cho đàn vật nuôi đợt 1/2026. Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lâm Đồng đã ban hành Văn bản số 2188/SNNMT-CNTY ngày 03/3/2026, đồng thời Chi cục Chăn nuôi và Thú y tỉnh ban hành Văn bản số 274/CNTY-QLDB ngày 06/3/2026 phối hợp với các địa phương triển khai thực hiện trên địa bàn toàn tỉnh. Tại tỉnh Lâm Đồng, các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm trên đàn vật nuôi cơ bản đang được kiểm soát. Tuy nhiên, nguy cơ phát sinh và lây lan dịch bệnh trong thời gian tới vẫn ở mức cao do điều kiện thời tiết chuyển mùa, mật độ chăn nuôi lớn và nhiều đàn vật nuôi đã hết hoặc sắp hết thời gian miễn dịch sau tiêm phòng. Để chủ động phòng, chống dịch bệnh, các địa phương trong tỉnh đang triển khai Tháng tổng vệ sinh, khử trùng, tiêu độc môi trường trong chăn nuôi đợt 1/2026, thời gian thực hiện trong tháng 3/2026. Hoạt động vệ sinh, tiêu độc tập trung tại các khu vực chăn nuôi hộ gia đình, bãi chăn thả, chợ buôn bán động vật sống và sản phẩm động vật tươi sống, cơ sở giết mổ, khu vực thu gom và xử lý chất thải chăn nuôi, các địa điểm từng xảy ra dịch bệnh hoặc có nguy cơ phát sinh dịch bệnh. Việc phun thuốc sát trùng được thực hiện sau khi tiến hành vệ sinh cơ giới như quét dọn, cọ rửa chuồng trại, thu gom chất thải, phát quang môi trường xung quanh nhằm nâng cao hiệu quả tiêu độc, khử trùng. Song song với công tác vệ sinh, tiêu độc môi trường, các địa phương khẩn trương triển khai tiêm phòng vắc xin cho đàn vật nuôi đợt 1/2026, bảo đảm đúng tiến độ và đạt tỷ lệ miễn dịch theo kế hoạch. Các địa phương tiến hành rà soát tổng đàn, tổ chức tiêm phòng nhắc lại và tiêm phòng bổ sung đối với những đàn vật nuôi chưa được tiêm phòng hoặc đã hết thời gian bảo hộ miễn dịch. Hiện nay, Chi cục Chăn nuôi và Thú y tỉnh Lâm Đồng đang quản lý và chuẩn bị phân bổ một số loại vắc xin phục vụ công tác tiêm phòng, gồm: 60.000 liều vắc xin AFTOGEN OLEO phòng bệnh Lở mồm long móng ở lợn; 20.000 liều vắc xin phòng bệnh Tụ huyết trùng trâu, bò; 59.000 liều vắc xin Tam liên (Tri I.Vac) phòng các bệnh Tụ huyết trùng, Phó thương hàn và Dịch tả lợn. Bên cạnh đó, các địa phương cần tăng cường công tác giám sát dịch bệnh đến tận hộ chăn nuôi, kịp thời phát hiện, báo cáo và xử lý dứt điểm ổ dịch ngay khi mới phát sinh; đồng thời quản lý chặt chẽ hoạt động chăn nuôi, giết mổ, buôn bán và vận chuyển động vật, sản phẩm động vật nhằm ngăn chặn nguy cơ lây lan dịch bệnh. Ngành Nông nghiệp tỉnh Lâm Đồng khuyến cáo người chăn nuôi tích cực phối hợp với cơ quan chuyên môn trong công tác phòng, chống dịch bệnh; thực hiện nghiêm việc tiêm phòng vắc xin cho đàn vật nuôi; áp dụng các biện pháp chăn nuôi an toàn sinh học, vệ sinh chuồng trại thường xuyên, không giấu dịch, không bán chạy động vật mắc bệnh và không vứt xác động vật chết ra môi trường. Việc triển khai đồng bộ các biện pháp vệ sinh, khử trùng tiêu độc môi trường và tiêm phòng vắc xin cho đàn vật nuôi đợt 1/2026 là giải pháp quan trọng nhằm chủ động phòng, chống dịch bệnh, bảo vệ đàn vật nuôi, bảo đảm an toàn thực phẩm và phát triển chăn nuôi bền vững trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng. Quỳnh Trâm (t/h) - Trung tâm Khuyến nông tỉnh Lâm Đồng