Lâm Đồng là vùng sản xuất cà phê Robusta trọng điểm của cả nước, đồng thời cũng là địa phương chịu nhiều tác động của biến đổi khí hậu trong quá trình sản xuất. Mưa trái mùa, mưa kéo dài vào thời điểm thu hoạch làm gia tăng tỷ lệ rụng quả, ảnh hưởng đến năng suất và chất lượng cà phê. Trong bối cảnh đó, việc nghiên cứu, tuyển chọn các giống cà phê có năng suất cao, thích ứng với điều kiện bất lợi đang trở thành yêu cầu cấp thiết. Giống Robusta Thiên Phúc vừa được công nhận lưu hành được xem là một trong những giống mới có nhiều tiềm năng cho sản xuất. Từ một cây đột biến đến giống cà phê được công nhận lưu hành Giống Robusta Thiên Phúc có nguồn gốc từ một cây cà phê đột biến được phát hiện trong vùng chuyên canh cà phê tại xã Bảo Lâm 1. Cây thể hiện nhiều đặc tính nổi bật như sinh trưởng khỏe, năng suất vượt trội và đặc biệt không bị rụng quả khi gặp mưa lớn hoặc gió mạnh. Anh Vũ Minh Thái (bên phải) bên vườn cây đầu dòng được công nhận Nhận thấy tiềm năng của giống cây này, anh Vũ Minh Thái (sinh năm 1989) - Giám đốc HTX Nông nghiệp Miền Cao Nguyên, chủ tác giả cây cà phê giống mới Thiên Phúc tại Tổ 19, xã Bảo Lâm 1, tỉnh Lâm Đồng đã dành hơn một thập kỷ nghiên cứu, tuyển chọn, ghép chồi, nhân giống và đánh giá trên quy mô sản xuất. Sau quá trình thực nghiệm kéo dài khoảng 12 năm, giống Robusta Thiên Phúc đã hoàn thiện quy trình nhân giống, được cấp chứng nhận cây đầu dòng và chính thức được công nhận lưu hành giống vào tháng 4 năm 2026 (theo Quyết định số 587/QĐ-SNNMT ngày 28/4/2026 của Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lâm Đồng). Việc được công nhận lưu hành giống tạo cơ sở pháp lý để giống Robusta Thiên Phúc được sản xuất, kinh doanh theo quy định và từng bước đưa vào sản xuất. Năng suất cao, thích ứng tốt với điều kiện sản xuất Qua nhiều năm theo dõi tại các mô hình sản xuất ở xã Bảo Lâm 1, giống Robusta Thiên Phúc bước đầu cho thấy giống có nhiều đặc điểm đáng chú ý. Trên diện tích 3.500m² của gia đình anh Vũ Minh Thái, năm 2025 đã thu hoạch khoảng 12 tấn cà phê tươi, tương đương khoảng 03 tấn cà phê nhân, quy đổi đạt trên 8,5 tấn cà phê nhân/ha. Mức năng suất này cao hơn mặt bằng sản xuất của nhiều vườn Robusta hiện nay. Giống cà phê Robusta Thiên Phúc tại HTX Nông nghiệp Miền Cao Nguyên Theo đánh giá thực tế, giống Thiên Phúc có khả năng đạt năng suất từ 8-9 tấn cà phê nhân/ha, cây sinh trưởng khỏe, khả năng chống chịu sâu bệnh tốt, tỷ lệ rụng quả thấp ngay cả khi gặp mưa lớn hoặc gió mạnh. Đặc biệt, giống có thời gian chín muộn hơn so với nhiều giống Robusta phổ biến, thường thu hoạch vào khoảng tháng 01, giúp người dân chủ động hơn trong thu hoạch, giảm áp lực nhân công và thuận lợi cho công đoạn phơi, sấy sau thu hoạch. Đây là những đặc tính có ý nghĩa trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng diễn biến phức tạp, góp phần giảm thiểu thất thoát sản lượng và nâng cao hiệu quả kinh tế cho người sản xuất. Tuy nhiên, các đặc tính của giống cần tiếp tục được theo dõi, đánh giá trong điều kiện sản xuất ở nhiều vùng sinh thái và quy trình canh tác khác nhau nhằm có cơ sở khoa học đầy đủ cho việc nhân rộng. Hướng đến sản xuất cà phê chất lượng cao Không chỉ chú trọng năng suất, HTX Nông nghiệp Miền Cao Nguyên còn định hướng phát triển Thiên Phúc theo tiêu chí chất lượng và giá trị gia tăng. Theo anh Thái, toàn bộ quy trình sản xuất giống được xây dựng theo hướng bài bản, có nghiên cứu khoa học, bảo hộ giống và đáp ứng các yêu cầu về truy xuất nguồn gốc. HTX cũng đang triển khai thực hiện các tiêu chuẩn liên quan đến Quy định chống phá rừng của Liên minh châu Âu (EUDR), hướng tới xây dựng vùng nguyên liệu đáp ứng yêu cầu xuất khẩu. Một dấu mốc đáng chú ý là tại cuộc thi Vietnam Amazing Cup 2026 tổ chức ở Buôn Ma Thuột, cà phê chế biến từ giống Robusta Thiên Phúc đã được ghi nhận trong nhóm cà phê đặc sản Việt Nam với sản phẩm Fine Robusta Anaerobic Natural đạt 85 điểm và Fine Robusta Red Honey đạt 83,22 điểm theo tiêu chí đánh giá của Coffee Quality Institute (CQI). Kết quả này cho thấy, giống Thiên Phúc không chỉ có tiềm năng về năng suất, mà còn đáp ứng yêu cầu phát triển phân khúc cà phê chất lượng cao và chế biến sâu. Bước đầu được nhân rộng tại địa phương Sau khi được công nhận lưu hành giống, HTX Nông nghiệp Miền Cao Nguyên là đơn vị trực tiếp quản lý vườn cây đầu dòng, tổ chức nhân giống và cung ứng cây giống ra thị trường. Đến nay, hơn 10.000 cây giống đã được cung cấp cho các hộ sản xuất. Diện tích trồng giống Thiên Phúc tại khu vực Bảo Lâm đã mở rộng khoảng 15 ha. Riêng HTX hiện có trên 32 ha liên kết sản xuất với các thành viên, trong đó khoảng 04 ha đang phát triển giống Thiên Phúc. Anh Vũ Minh Thái chia sẻ, nhu cầu của người dân đối với giống mới này đang tăng nhanh, tuy nhiên năng lực sản xuất cây giống hiện vẫn chưa đáp ứng đủ nhu cầu của thị trường. Triển vọng cho ngành cà phê Lâm Đồng Trong bối cảnh ngành cà phê đang chuyển mạnh từ mục tiêu tăng sản lượng sang nâng cao chất lượng và giá trị gia tăng, việc nghiên cứu, tuyển chọn các giống mới có năng suất cao, thích ứng với biến đổi khí hậu và đáp ứng yêu cầu thị trường là hết sức cần thiết. Việc nghiên cứu, tuyển chọn và đưa vào sản xuất các giống cà phê mới là một trong những giải pháp quan trọng nhằm nâng cao năng suất, chất lượng và khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu của ngành cà phê Lâm Đồng. Robusta Thiên Phúc là một trường hợp bước đầu cho thấy tiềm năng từ quá trình chọn lọc giống trong thực tiễn sản xuất. Tuy nhiên, để đánh giá đầy đủ hiệu quả của giống trên phạm vi rộng, ngành nông nghiệp cần tiếp tục theo dõi, khảo nghiệm tại nhiều vùng sinh thái khác nhau, đồng thời xây dựng các mô hình trình diễn, đánh giá khả năng thích nghi, hiệu quả kinh tế và chất lượng sản phẩm trong điều kiện canh tác thực tế. Nếu tiếp tục được khảo nghiệm, đánh giá và khẳng định tính ổn định trên nhiều vùng sinh thái, giống Robusta Thiên Phúc có thể trở thành một trong những giống Robusta triển vọng, góp phần đa dạng nguồn giống phục vụ tái canh và phát triển vùng nguyên liệu cà phê theo hướng bền vững../.  Văn Thọ - Trung tâm Khuyến nông tỉnh Lâm Đồng

Nhờ mạnh dạn chuyển đổi tư duy và nhạy bén với thị trường, anh Nguyễn Văn Sáu ở thôn 11, xã Nam Dong đã thành công với mô hình nuôi dê vỗ béo quy mô lớn, mở ra hướng đi đầy triển vọng cho ngành chăn nuôi địa phương. Trước đây, cũng như nhiều hộ dân khác tại địa phương, kinh tế gia đình anh Nguyễn Văn Sáu phụ thuộc chủ yếu vào các loại cây trồng sản xuất truyền thống. Nguồn thu nhập bấp bênh khiến anh luôn trăn trở tìm hướng đi mới. Sau thời gian dài tìm tòi, khảo sát thị trường và trực tiếp tham quan các mô hình chăn nuôi hiệu quả, anh Sáu nhận thấy nuôi dê vỗ béo là hướng sản xuất phù hợp với điều kiện của gia đình và nhu cầu thị trường. Sau khi cân nhắc kỹ lưỡng, anh quyết định đầu tư xây dựng mô hình. Trên diện tích chuồng trại rộng 1.000m², anh xây dựng 2 dãy chuồng kiên cố, thông thoáng, bảo đảm các tiêu chuẩn nghiêm ngặt về vệ sinh môi trường. Anh Nguyễn Văn Sáu tại thôn 11, xã Nam Dong chăm sóc đàn dê Toàn bộ nguồn dê giống thịt ban đầu (quy mô hơn 700 con/lứa nuôi) đều được anh nhập từ các cơ sở uy tín để đảm bảo chất lượng và sức đề kháng tốt. Điểm cốt lõi giúp mô hình của anh Sáu đạt hiệu quả kinh tế cao nằm ở phương thức quản lý nguồn thức ăn. Anh bố trí 1 ha đất để trồng cỏ chuyên canh. Bên cạnh đó, anh áp dụng kỹ thuật ủ chua thức ăn thô xanh, kết hợp linh hoạt với các nguồn thức ăn tự nhiên sẵn có tại địa phương như cỏ, lá cây và phụ phẩm nông nghiệp. Anh Nguyễn Văn Sáu chia sẻ: "Nuôi dê vỗ béo có rất nhiều lợi thế. Vốn đầu tư ban đầu không quá lớn, chi phí chăm sóc thấp và đặc biệt là thời gian quay vòng vốn rất nhanh. Thức ăn cho dê lại dễ kiếm, giúp người nuôi chủ động được nguồn thức ăn, giảm thiểu tối đa rủi ro bệnh tật". Nhờ kỹ thuật chăm sóc khoa học, đàn dê của trang trại phát triển rất tốt, tỷ lệ hao hụt không đáng kể. Thông thường, chỉ sau từ 3 đến 4 tháng nuôi nhốt vỗ béo, dê đã đạt trọng lượng tiêu chuẩn và có thể xuất bán. Với việc gối đầu nhiều lứa trong năm và đầu ra tiêu thụ ổn định, mô hình này đã mang lại nguồn thu nhập cao, sau khi trừ các khoản chi phí đầu tư và công chăm sóc, mang lại lợi nhuận cho gia đình anh hơn 700 triệu đồng/năm. Không chỉ làm giàu cho bản thân, trang trại nuôi dê vỗ béo của anh Nguyễn Văn Sáu giờ đây đã trở thành điểm tham quan, học tập kinh nghiệm quen thuộc của bà con nông dân trong và ngoài xã Nam Dong. Với hiệu quả kinh tế mang lại, mô hình nuôi dê vỗ béo của anh Nguyễn Văn Sáu đang góp phần đa dạng hóa đối tượng vật nuôi tại địa phương, tạo thêm việc làm và nâng cao thu nhập cho người dân nông thôn. Đây cũng là mô hình có thể tham khảo để nhân rộng ở những khu vực có điều kiện phù hợp. Lệ Chiêm - Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã Nam Dong

Xã Tân Thành là xã ven biển của tỉnh Lâm Đồng nằm trong vùng khô hạn, mùa khô kéo dài; ở đây chủ yếu nuôi thủy sản nước mặn, lợ, trong đó chủ lực là con tôm. Do thổ nhưỡng ở khu vực này phần lớn là đất cát, việc nuôi thủy sản nước ngọt còn gặp nhiều hạn chế. Nguồn nước ngọt để sản xuất và nuôi trồng thủy sản đều phụ thuộc hoàn toàn vào nguồn nước ngầm; vì vậy, để phát triển nuôi thủy sản nước ngọt thì yếu tố tiết kiệm nước và chất lượng nguồn nước được xem là quyết định thành bại của vụ nuôi. Thực tế cho thấy, trước tình hình biến động giá cả và dịch bệnh đang diễn biến phức tạp, kèm theo đó là sự thiếu hụt về nguồn nước nuôi trên địa bàn, việc tìm hiểu, ứng dụng công nghệ cùng đối tượng nuôi mới vào sản xuất đang trở thành xu hướng tất yếu. Nhận thấy điều đó, trên địa bàn xã Tân Thành, mô hình nuôi cá chình bông, chình mun theo hệ thống tuần hoàn đã được ứng dụng và dần mang lại hiệu quả đáng ghi nhận cho người nuôi tại đây.  Điển hình như hộ ông Nguyễn Quang Trang trên địa bàn xã, đây là một trong những hộ tiên phong, dám thay đổi phương thức và đối tượng nuôi. Trước đây, ông từng nuôi ếch và lươn thương phẩm nhưng hiệu quả kinh tế thấp, dẫn đến thường xuyên bị thua lỗ. Với tinh thần dám nghĩ dám làm, ông quyết định chuyển đổi sang nuôi cá chình giống và chình thương phẩm theo hệ thống tuần hoàn. Ông Trang cho biết, những phương thức và đối tượng nuôi trước kia mặc dù dễ vận hành, thời gian nuôi ngắn ngày nhưng kết quả nhận lại chưa thực sự tốt. Năm 2024, ông đã tìm tòi, học hỏi để nuôi đối tượng mới là cá chình bông, chình mun và dần hoàn thiện mô hình theo công nghệ tuần hoàn. Mô hình này giúp kiểm soát chất lượng nước tốt hơn, cá sinh trưởng ổn định, ít dịch bệnh, tỷ lệ hao hụt giảm và kích cỡ cá nuôi lớn đồng đều. Trên diện tích khoảng 1.000 m², ông tận dụng các bể nuôi lươn bằng xi măng cũ, đồng thời đầu tư xây dựng thêm các bể lót bạt nhỏ để nhập cá bột về nuôi dưỡng. Qua thời gian tìm hiểu, ông nhận thấy nguồn cá chình giống chủ yếu được đánh bắt ngoài tự nhiên, kỹ thuật sản xuất nhân tạo còn nhiều khó khăn; vì vậy, để đảm bảo an toàn, ông đã nhập cá bột từ nước ngoài (Philippines, Indonesia) về nuôi. Bên cạnh đó, ông còn xây thêm các bể lót bạt lớn để nuôi thương phẩm, kết hợp với hệ thống lọc cơ học, lọc sinh học và sục khí liên tục nhằm đảm bảo môi trường nước luôn được duy trì ổn định. Nguyên lý vận hành hệ thống tuần hoàn nước: Nước từ bể nuôi sẽ được thải ra qua một kênh xử lý gồm nhiều lớp lưới có kích thước mắt lưới nhỏ, xếp theo hình zích zắc để loại bỏ phân và thức ăn thừa. Tiếp đến, nước chảy qua bồn lọc cơ học nhằm loại bỏ hoàn toàn các chất thải rắn; sau đó đi qua các bể lọc sinh học được sục khí liên tục. Tại đây, ông tận dụng các thúng đi biển để làm bể lọc sinh học, nơi các vi sinh vật có lợi (như vi khuẩn Bacillus, vi khuẩn nhóm Nitro) sẽ chuyển hóa các hợp chất độc hại như amoniac (NH3) thành dạng ít độc hơn (NO3-). Sau khi xử lý xong, nước sẽ được kiểm tra các thông số cần thiết trước khi cấp ngược lại cho bể nuôi. Nhờ nguyên lý vận hành này, hệ thống nuôi không cần thay nước hoàn toàn mà chỉ cấp thêm một lượng nhỏ để bù vào phần hao hụt do quá trình vận hành và bốc hơi, từ đó giúp giảm thiểu ô nhiễm môi trường, hạn chế mầm bệnh và nâng cao hiệu quả nuôi. Bể nuôi cá chình thương phẩm của ông Nguyễn Quang Trang, xã Tân Thành Đối với cá chình giống: Từ khi nhập cá bột về đến khi có thể xuất bán cá giống là 20 ngày trở lên, với trọng lượng cá đạt khoảng 1.500 - 3.000 con/kg và tỉ lệ sống 60%. Giá bán dao động từ 6.000 - 8.000 đồng/con; do đó, mỗi tháng ông có thể xuất bán từ 3.000 - 5.000 con giống. Trong đó, chi phí sản xuất chiếm khoảng 50 - 60% trên tổng nguồn thu. Đối với 5 bể cá chình thương phẩm (mỗi bể 20m³), ông thả nuôi khoảng 2.000 con giống với kích cỡ trung bình khoảng 100 g/con. Thời gian nuôi kéo dài từ 01 đến hơn 02 năm, tỷ lệ sống đạt trên 85% và trọng lượng cá khi thu hoạch đạt từ 1,2 – 2 kg/con. Mỗi vụ nuôi, ông ước tính thu hoạch được khoảng 2.000 kg cá thương phẩm. Nhờ giá trị kinh tế cao, giá bán sỉ và lẻ của cá chình trên thị trường hiện dao động từ 300.000 – 500.000 đồng/kg, mang lại tổng doanh thu đạt trên 600 triệu đồng. Sau khi trừ toàn bộ chi phí sản xuất, gia đình ông Trang thu về lợi nhuận trên 300 triệu đồng mỗi vụ nuôi. Có thể thấy, mô hình nuôi cá chình tuần hoàn này không chỉ mở ra hướng đi kinh tế mới cho người dân mà còn là nền móng để phát triển thủy sản nước ngọt bền vững ở địa phương. Với những hiệu quả vượt trội về năng suất và sự ổn định của môi trường nước nuôi, mô hình này hứa hẹn sẽ được nhân rộng trong thời gian tới trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng. Nguyễn Thành Hiếu - Trung tâm Khuyến nông tỉnh Lâm Đồng

Sức khỏe động vật thủy sản nuôi phụ thuộc vào ba yếu tố chính gồm môi trường nuôi, chế độ dinh dưỡng và mật độ mầm bệnh. Vào đầu mùa mưa, nước mưa có tính axit cao sẽ giảm đột ngột pH, độ kiềm và độ mặn của môi trường nước; đồng thời gây thiếu oxy hòa tan, làm gia tăng các khí độc như NH₃ và H2S,... Những biến động này khiến tôm, cá dễ bị sốc môi trường, giảm sức đề kháng, đây cũng là điều kiện thuận lợi cho các loại vi khuẩn, virus, nấm và ký sinh trùng phát triển mạnh, làm gia tăng nguy cơ bùng phát dịch bệnh trên tôm, cá nuôi. Để hạn chế thiệt hại, người nuôi cần thực hiện những biện pháp quản lý và chăm sóc ngay từ đầu mùa mưa. Quản lý môi trường nuôi Đối với ao nuôi, định kỳ rải vôi quanh bờ ao nhằm ổn định pH. Khi có mưa lớn, cần đóng các cống cấp nước, xả bớt lớp nước mặt để hạn chế nước bẩn từ bên ngoài tràn vào ao. Đối với nuôi lồng, bè trên sông, hồ hoặc vùng ven biển, cần kiểm tra và gia cố hệ thống neo, lưới, phao nổi; di chuyển lồng bè đến khu vực kín gió, tránh dòng chảy mạnh và sóng lớn. Sau những đợt mưa lớn hoặc mưa kéo dài, người nuôi không nên chủ quan. Cần kiểm tra ngay các yếu tố môi trường, đặc biệt là pH và oxy hòa tan; tăng cường quạt nước, sục khí và hạn chế thay nước đột ngột. Đây là giai đoạn thủy sản dễ bị sốc môi trường và phát sinh dịch bệnh nhất, do đó cần theo dõi sức khỏe vật nuôi ít nhất 1-2 ngày sau mưa để có biện pháp xử lý kịp thời.  Chế độ dinh dưỡng Bên cạnh việc quản lý môi trường, chế độ dinh dưỡng hợp lý đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao sức đề kháng cho vật nuôi. Thời điểm giao mùa, sức ăn của tôm, cá thường giảm nên cần điều chỉnh lượng thức ăn phù hợp, tránh cho ăn dư thừa gây ô nhiễm môi trường nước. Tuyệt đối không sử dụng thức ăn ẩm mốc, kém chất lượng. Nên bổ sung vitamin C, khoáng chất, men vi sinh, enzyme tiêu hóa hoặc β-glucan (chất xơ hòa tan),… vào khẩu phần ăn để tăng cường miễn dịch và hỗ trợ hệ tiêu hóa. Bổ sung Vitamin C vào khẩu phần ăn Phòng, chống dịch bệnh Người nuôi cũng cần thường xuyên theo dõi hoạt động bơi lội, bắt mồi của thủy sản để phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường như nổi đầu, bơi lờ đờ, xuất huyết, tróc vảy, tuột nhớt hoặc bỏ ăn. Một số bệnh thường xuất hiện trong mùa mưa gồm bệnh trùng bánh xe, trùng quả dưa, đốm đỏ, viêm ruột ở cá; bệnh đóng rong, đốm trắng, hoại tử gan tụy và đốm đen ở tôm. Trong đó, bệnh đốm trắng trên tôm do virus gây ra hiện chưa có thuốc điều trị đặc hiệu. Vì vậy, việc phòng bệnh bằng con giống sạch bệnh, xử lý nguồn nước và quản lý môi trường là giải pháp quan trọng nhất. Nuôi trồng thủy sản thời điểm đầu mùa mưa là giai đoạn nhiều thách thức đối với người nuôi. Tuy nhiên, nếu người nuôi chủ động chuẩn bị cơ sở nuôi, quản lý tốt môi trường nước, sử dụng thức ăn hợp lý, tăng cường sức đề kháng và theo dõi sức khỏe vật nuôi thường xuyên thì hoàn toàn có thể hạn chế đáng kể thiệt hại do dịch bệnh gây ra./. Vũ Thanh Cao - Trung tâm Khuyến nông tỉnh Lâm Đồng

Theo chỉ đạo sản xuất vụ Hè Thu, vụ Mùa năm 2026 trên địa bàn tỉnh của Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lâm Đồng tại Công văn số 4397/SNNMT-TTBVTV ngày 14/4/2026; hầu hết UBND các xã, phường, đặc khu đã có kế hoạch bố trí lịch thời vụ cụ thể cho vụ Hè Thu năm 2026 và kết thúc gieo trồng trước ngày 30/6. Vì vậy, xã Nam Dong có Kế hoạch gieo cấy trên 1.530 ha lúa nước, diện tích tập trung ở cánh đồng 82, Cư Pu, Đắk Đrông và Ea Đier... Để diện tích gieo cấy đạt kế hoạch đề ra, ngay sau khi thu hoạch cây lúa vụ Đông Xuân, UBND xã Nam Dong đã chỉ đạo Phòng Kinh tế, đơn vị chức năng xây dựng lịch thời vụ; khuyến cáo bà con nông dân tranh thủ làm đất, chuẩn bị giống, phân bón, vật tư nông nghiệp để đồng loạt xuống giống vụ lúa Hè Thu năm 2026. Nhờ sự chủ động của người dân và sự hướng dẫn của chính quyền địa phương, tính đến thời điểm hiện tại, toàn xã đã gieo sạ đạt 100% diện tích lúa theo kế hoạch đề ra. Các giống lúa được bà con ưu tiên lựa chọn đưa vào sản xuất chủ yếu là những giống cho năng suất và chất lượng cao như: OM 18, Đài thơm 8 và LH12. Ông Nông Văn Khoanh (thôn 28, xã Nam Dong) đang sạ lúa Theo khung lịch thời vụ của UBND xã Nam Dong, kế hoạch xuống giống được chia làm 2 đợt tập trung: Đợt 1 từ ngày 10/4 đến ngày 30/4/2026, Đợt 2 từ ngày 15/5 đến ngày 10/6/2026. Hiện tại, đối với diện tích còn lại tại các thôn 28, 29, bà con nông dân đang tích cực tận dụng những cơn mưa đầu mùa, khẩn trương làm đất để tập trung xuống giống dứt điểm, đảm bảo kịp tiến độ và đúng khung lịch thời vụ tốt nhất. Bên cạnh những thuận lợi, đầu vụ sản xuất năm nay thời tiết cũng có nhiều biến động phức tạp. Một số trận mưa lớn cục bộ xảy ra trong thời gian qua đã gây ảnh hưởng nhất định đến một số diện tích lúa mới gieo sạ. Trước tình hình trên, UBND xã Nam Dong đã chỉ đạo các đơn vị chuyên môn, tập trung thực hiện tốt các giải pháp như: Đẩy mạnh công tác dự báo thời tiết, theo dõi sát sao nguồn nước và tiến độ sản xuất nông nghiệp, thực hiện chế độ báo cáo tổng hợp thường xuyên theo từng tuần. Cử cán bộ bám sát đồng ruộng, kịp thời hướng dẫn bà con nông dân các biện pháp chăm sóc lúa giai đoạn đầu và kỹ thuật tiêu úng khi có mưa lớn. Đẩy mạnh tuyên truyền người dân áp dụng nghiêm ngặt các biện pháp quản lý dịch hại tổng hợp (IPM); hạn chế tối đa việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, ưu tiên sử dụng các biện pháp sinh học an toàn để bảo vệ môi trường và nâng cao chất lượng nông sản. Với sự chỉ đạo sâu sát của chính quyền địa phương cùng tinh thần chủ động, khẩn trương của bà con nông dân, xã Nam Dong quyết tâm hoàn thành thắng lợi chỉ tiêu diện tích và hướng tới một vụ Hè Thu 2026 đạt trên cả 3 mặt “diện tích, năng suất và chất lượng sản phẩm”./.   Lệ Chiêm - Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã Nam Dong

Trong những năm gần đây, việc luân canh cây trồng ngắn ngày trên diện tích đất lúa đang trở thành hướng đi phù hợp tại nhiều địa phương. Thay vì tiếp tục canh tác lúa với năng suất thấp, chi phí sản xuất cao và lợi nhuận không ổn định, nhiều hộ dân đã mạnh dạn chuyển sang trồng sen, bước đầu mang lại hiệu quả kinh tế tích cực và cải thiện đời sống. Nông dân xã Hồng Sơn, tỉnh Lâm Đồng đã mạnh dạn đưa vào sản xuất các loại cây trồng lợi thế trên chân ruộng sản xuất theo phương thức luân canh “sen - lúa” hoặc ngược lại đã mang lại nguồn thu nhập ổn định. Không dừng lại ở các loại cây trồng truyền thống, hiện nay nhiều nông dân ở thôn Liêm An, xã Hồng Sơn đã mạnh dạn đầu tư trồng sen trên diện tích đất lúa, góp phần nâng cao thu nhập và đa dạng hóa sản xuất nông nghiệp của địa phương. Vườn sen hộ ông Lê Xuân Sang tại thôn Liêm An, xã Hồng Sơn Trước đây 5 năm, một số hộ dân ở xã Hồng Sơn trồng cây sen ở diện tích nhỏ đủ để phục vụ sinh hoạt gia đình và góp phần làm đẹp cảnh quan môi trường xung quanh. Nhưng từ năm 2025 đến nay, sản phẩm hạt sen tươi và khô được thương lái thu mua với giá dao động từ 20.000 - 40.000 đồng/kg. Theo người dân nơi đây, với 01 ha sen mang lại hiệu quả kinh tế cao gấp 2 - 3 lần so với trồng lúa nước. Nhận thấy hiệu quả kinh tế từ cây sen, nhiều hộ nông dân xã Hồng Sơn đã mạnh dạn chuyển đổi luân canh trồng sen trên đất lúa. Cây sen khá phù hợp với điều kiện khí hậu và thổ nhưỡng tại địa phương, ít sâu bệnh và không tốn nhiều công chăm sóc. Cây sen từ khi xuống giống đến khi thu hoạch lứa đầu tiên khoảng 3 tháng. Sau đó, sen cho thu hoạch định kỳ 3 ngày/lần, trung bình mỗi lần thu khoảng 20 kg/sào sen đài tùy theo tình hình sinh trưởng. Sản phẩm được thương lái thu mua ổn định. Ông Lê Xuân Sang ở thôn Liêm An, xã Hồng Sơn cho biết, vài năm trước, gia đình ông trồng lúa với diện tích 1,2 ha, mỗi năm trồng 3 vụ nhờ thuận lợi nước tưới. Nhưng thời gian gần đây, giá lúa thấp, trong khi chi phí đầu tư tăng nên ông quyết định chuyển sang trồng sen vì đầu tư ít hơn cho lợi nhuận cao hơn, sau khi trồng 3 tháng, sen cho thu hoạch, mỗi năm 3 - 4 vụ, thu lợi nhuận từ 5 - 7 triệu đồng/sào/vụ. Vào vụ nghịch, giá bán hạt sen tươi trên 40.000 đồng/kg nên lãi cao, vào chính vụ (bắt đầu từ cuối tháng 3 dương lịch), giá hạt sen tươi khoảng 17.000 - 20.000 đồng/kg, nhưng năng suất cao nên vẫn có lãi. Theo đánh giá của địa phương, việc luân canh trồng lúa và trồng sen không chỉ giúp nhiều hộ dân xã Hồng Sơn nâng cao thu nhập mà còn mở ra hướng sản xuất mới phù hợp với điều kiện địa phương. Nếu được định hướng phát triển bài bản, gắn với liên kết tiêu thụ và chế biến sản phẩm, cây sen hứa hẹn sẽ trở thành cây trồng mang lại giá trị kinh tế bền vững cho người dân nơi đây. Bên cạnh đó, việc luân canh trồng sen trên đất lúa là giải pháp nâng cao hiệu quả kinh tế trên cùng đơn vị diện tích sản xuất, nâng cao thu nhập cho các hộ gia đình, đặc biệt ở các vùng đất lúa kém hiệu quả. Đồng thời sen cũng là cây trồng cạn, ngắn ngày, có thể sản xuất luân canh với các loại cây trồng khác nhưng không phá vỡ cấu trúc sản xuất nông nghiệp. Hơn nữa, việc trồng sen luân canh với lúa sẽ góp phần cải tạo đất, giảm sâu bệnh, tăng năng suất cây trồng, giúp cho cây lúa sau này phát triển tốt hơn. Quỳnh Long - Trung tâm Khuyến nông tỉnh Lâm Đồng

Thực hiện công tác khuyến nông năm 2026, từ ngày 23/4  - 14/5/2026, Phòng Khuyến nông về Chăn nuôi và Thủy sản thuộc Trung tâm Khuyến nông tỉnh Lâm Đồng đã tổ chức thành công 09 lớp tập huấn kỹ thuật chăn nuôi và thủy sản cho 270 lượt nông dân trong và ngoài mô hình trên địa bàn tỉnh tham gia, trong đó có 140 nữ chiếm 51,9%, 31 người đồng bào dân tộc thiểu số chiếm 11,5 %. Các lớp tập huấn đã diễn ra đúng theo kế hoạch, đảm bảo các yêu cầu về nội dung và chất lượng theo quy định. Nhằm giúp bà con nông dân chuẩn bị kiến thức nền tảng và kỹ năng thực hành khi tham gia mô hình khuyến nông và nông dân có nhu cầu tại các xã trên địa bàn tỉnh tiếp cận thông tin về tiến bộ khoa học kỹ thuật mới, Phòng Khuyến nông về Chăn nuôi và Thủy sản đã chủ động triển khai đồng bộ các lớp tập huấn về lĩnh vực chăn nuôi và thủy sản cụ thể như sau: Mở đầu chuỗi hoạt động là 02 lớp tập huấn về kỹ thuật nuôi thâm canh cá trắm đen thương phẩm trong ao đảm bảo an toàn thực phẩm được tổ chức tại xã Đắk Sắk và xã Thuận An với sự tham gia của 60 nông dân. Tại đây, giảng viên đã hướng dẫn bà con từ khâu cải tạo ao nuôi, lựa chọn con giống chất lượng đến kỹ thuật chăm sóc và quản lý dịch bệnh theo hướng an toàn vệ sinh thực phẩm. Việc chuyển đổi từ phương thức nuôi truyền thống sang thâm canh được bà con nông dân đón nhận tích cực, tạo bước đột phá về sản lượng trên cùng một đơn vị diện tích. Tiếp nối thành công đó, 07 lớp tập huấn thuộc lĩnh vực chăn nuôi và thủy sản cũng đã hoàn thành đúng kế hoạch tại các xã: Tuy Đức, Đức Lập, Sơn Mỹ, Tân Thành, Liên Hương, Đinh Văn Lâm Hà và Nam Ban Lâm Hà. Các nội dung tập huấn tập trung vào các lĩnh vực trọng tâm như: Kỹ thuật nuôi thương phẩm ghép cá chép là chính trong ao/hồ; Kỹ thuật nuôi tôm thẻ chân trắng hai giai đoạn; Kỹ thuật nuôi cá chim vây vàng bằng lồng tròn HDPE thích ứng với biến đổi khí hậu; Kỹ thuật nuôi thương phẩm cá mú Úc; Kỹ thuật nuôi vịt thương phẩm hướng thịt an toàn sinh học. Công tác tổ chức được thực hiện chặt chẽ, từ khâu chuẩn bị tài liệu, phân công giảng viên đến việc phối hợp với chính quyền địa phương và các đơn vị liên quan mời bà con nông dân đến tham dự các lớp tập huấn. Trực tiếp đứng lớp là các cán bộ kỹ thuật của Phòng Khuyến nông về Chăn nuôi và Thủy sản. Đây là đội ngũ giảng viên có trình độ chuyên môn phù hợp, giàu kinh nghiệm thực tiễn và kỹ năng sư phạm tốt. Điểm nổi bật của các lớp tập huấn là việc áp dụng phương pháp giảng dạy lấy học viên làm trung tâm. Giảng viên sử dụng bài giảng điện tử (Powerpoint) với hình ảnh, số liệu minh họa sinh động, kết hợp thảo luận hai chiều để giải quyết trực tiếp những vướng mắc của bà con ngay tại cơ sở, giúp bà con nông dân thay đổi tư duy sản xuất từ kinh nghiệm truyền thống sang ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật, đặc biệt là nâng cao ý thức về chăn nuôi an toàn sinh học, an toàn thực phẩm và bảo vệ môi trường. Kết thúc các lớp tập huấn, đã có 270 lượt nông dân là các hộ tham gia mô hình và nông dân có nhu cầu trên địa bàn các xã triển khai mô hình tham dự, trong đó có 140 nữ chiếm 51,9% và 31 người đồng bào dân tộc thiểu số chiếm 11,5 %. Qua các lớp tập huấn, 100% nông dân tham dự nắm vững các quy trình kỹ thuật cơ bản từ khâu chuẩn bị chuồng trại/ao/lồng nuôi, chọn con giống, đến kỹ thuật chăm sóc, kiểm soát dịch bệnh và thu hoạch. Đây chính là nền tảng vững chắc để người dân tự tin áp dụng vào thực tế triển khai mô hình, giúp tối ưu hóa chi phí thức ăn và giảm thiểu tối đa tỉ lệ hao hụt ngay từ giai đoạn đầu để mô hình đạt kết quả tốt nhất. Việc trang bị kiến thức bài bản không chỉ giúp nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm và thu nhập cho người dân mà còn hướng tới một nền nông nghiệp an toàn, bền vững và thích ứng hiệu quả với biến đổi khí hậu. Trong thời gian tới, Phòng Khuyến nông về Chăn nuôi và Thủy sản sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các địa phương để theo dõi, hỗ trợ kỹ thuật kịp thời cho bà con, đảm bảo các mô hình trình diễn đạt hiệu quả cao nhất, tạo sức lan tỏa trong cộng đồng./. Võ Quỳnh - Trung tâm Khuyến nông tỉnh Lâm Đồng   MỘT SỐ HÌNH ẢNH CỦA CÁC LỚP TẬP HUẤN Lớp tập huấn kỹ thuật nuôi thâm canh cá trắm đen thương phẩm trong ao đảm bảo an toàn thực phẩm tại xã Thuận An Lớp tập huấn kỹ thuật nuôi thương phẩm cá mú Úc tại xã Đức Lập Lớp tập huấn kỹ thuật nuôi tôm thẻ chân trắng hai giai đoạn tại xã Tân Thành Lớp tập huấn kỹ thuật nuôi vịt thương phẩm hướng thịt đảm bảo an toàn sinh học tại xã Nam Ban Lâm Hà Lớp tập huấn kỹ thuật nuôi cá chim vây vàng bằng lồng tròn HDPE thích ứng với biến đổi khí hậu tại xã Liên Hương

Xã Tuyên Quang là địa phương phát triển mạnh mô hình chăn nuôi heo thịt với tổng đàn khoảng 2.000 con heo trên 88 hộ. Tuy nhiên, bên cạnh hiệu quả kinh tế, vấn đề xử lý chất thải chăn nuôi vẫn chưa được người nuôi quan tâm đúng mức. Chất thải chăn nuôi không chỉ ảnh hưởng đến môi trường mà còn ảnh hưởng đến sức khỏe con người. Trước thực trạng đó, năm 2026, dưới sự vận động của chính quyền địa phương, nhiều hộ nuôi heo đã bắt đầu đầu tư xây dựng hầm biogas để xử lý chất thải. Để tối ưu chi phí, người chăn nuôi áp dụng linh hoạt nhiều nguồn thức ăn. Ở giai đoạn heo còn nhỏ, thức ăn công nghiệp được sử dụng để đảm bảo tăng trưởng. Khi heo đạt trọng lượng khoảng 30 kg, người dân chuyển sang tận dụng thức ăn dư thừa, kết hợp nấu chín cùng bã rượu và bổ sung thêm thức ăn công nghiệp. Cách làm này giúp giảm đáng kể chi phí, trong khi vẫn đảm bảo hiệu quả chăn nuôi, bởi thức ăn chiếm tới khoảng 60% giá thành sản xuất. Thực tế cho thấy, sau khoảng 5 tháng nuôi, heo đạt trọng lượng trung bình khoảng 110 kg - tương đương với mô hình sử dụng hoàn toàn thức ăn công nghiệp. Điển hình như hộ bà Nguyễn Thị Kim Thùy tại thôn Tiến Hưng, xã Tuyên Quang, tỉnh Lâm Đồng, mỗi con heo xuất chuồng mang lại lợi nhuận khoảng 1,5 triệu đồng. Với quy mô 16 con mỗi lứa, tổng lợi nhuận đạt khoảng 24 triệu đồng/lứa. Nhờ nuôi gối đầu quanh năm để tận dụng nguồn thức ăn sẵn có, mỗi năm hộ có thể xuất chuồng 64 con, mang về thu nhập khoảng 96 triệu đồng. Hộ bà Nguyễn Thị Kim Thùy tại thôn Tiến Hưng, xã Tuyên Quang Bà Nguyễn Thị Kim Thùy cho biết: “Tôi thấy là sử dụng hầm biogas không chỉ giúp mùi hôi giảm, chuồng trại sạch hơn và ít ruồi muỗi, hạn chế ô nhiễm mà còn cung cấp nguồn nhiên liệu phục vụ đun nấu, góp phần tiết kiệm chi phí sinh hoạt. Đồng thời, sản phẩm sau xử lý còn có thể sử dụng làm phân bón hữu cơ chất lượng cao”. Việc ứng dụng hầm biogas trong chăn nuôi heo tại xã Tuyên Quang đang mở ra hướng phát triển bền vững, vừa nâng cao hiệu quả kinh tế, vừa bảo vệ môi trường, góp phần đảm bảo sinh kế lâu dài cho người dân địa phương. Nguyễn Trần Minh Hiền - Trung tâm Khuyến nông tỉnh Lâm Đồng

Quý I năm 2026, toàn tỉnh Lâm Đồng có khoảng 55.320 ha lúa, sản lượng ước đạt 103.740 tấn. Lúa được sản xuất tập trung tại các vùng trọng điểm của tỉnh gồm các xã: Đức Linh, Hải Ninh, Đồng Kho, Tánh Linh, Nam Thành, Nghị Đức, Liên Hương, Tuy Phong, Bắc Bình, Hồng Thái,  Hàm Thuận Bắc, Hàm Thuận, Hồng Sơn, Hàm Liêm, Tánh Linh, Đạ Tẻh 2, Tà Năng, Cát Tiên, Đạ Huoai, phường Phước Hội,… Những năm gần đây, sản xuất lúa theo hướng an toàn và đạt tiêu chuẩn chất lượng ngày càng được chú trọng. Hiện toàn tỉnh có 787,458 ha lúa sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP và 54 ha sản xuất theo tiêu chuẩn hữu cơ (Organic). Ngoài ra, nhiều diện tích lúa đã áp dụng quy trình tưới ướt khô xen kẽ, quy trình “1 phải 5 giảm”… đã góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất và tiết kiệm nguồn nước trong sản xuất lúa. Hiện nay, nhờ áp dụng các tiến bộ khoa học công nghệ vào sản xuất lúa nên năng suất và chất lượng lúa tại địa phương luôn đạt cao hơn so với mọi năm. Tuy nhiên, tình hình thế giới và khu vực đang diễn biến phức tạp, khó lường; xung đột địa chính trị tại một số khu vực; biến động giá năng lượng, chi phí logistics và vận tải biển gia tăng, cùng với việc một số quốc gia điều chỉnh chính sách thương mại và dự trữ lương thực có thể tác động đến cung cầu, làm ảnh hưởng đến giá thu mua lúa vụ Đông Xuân 2025-2026 tại địa phương giảm so với cùng kỳ năm 2025. Bà con nông dân làm đất chuẩn bị xuống giống cho vụ Hè Thu năm 2026  Tuy nhiên, theo chỉ đạo sản xuất vụ Hè Thu, vụ Mùa năm 2026 trên địa bàn tỉnh của Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lâm Đồng tại Công văn số 4397/SNNMT-TTBVTV ngày 14/4/2026; hầu hết UBND các xã, phường, đặc khu đã có kế hoạch bố trí lịch thời vụ cụ thể cho vụ Hè Thu năm 2026 và kết thúc gieo trồng trước ngày 30/6. Vì vậy, bà con nông dân chuyên sản xuất lúa tại các xã đã và đang tập trung gieo sạ theo đúng lịch thời vụ đã khuyến cáo. Ruộng lúa gieo sạ theo phương pháp sạ cụm   Ruộng lúa gieo sạ theo phương pháp sạ lan  Theo dự báo từ cơ quan khí tượng thủy văn, năm 2026 nguy cơ thời tiết cực đoan sẽ gia tăng. Nắng nóng diện rộng có xu hướng xuất hiện sớm, khô hạn kéo dài cùng nhiệt độ cao và độ ẩm thấp và tình trạng này dự kiến ảnh hưởng trực tiếp đến sinh trưởng của tất cả các cây trồng trên toàn tỉnh. Nhằm chủ động ứng phó, giảm thiểu tối đa thiệt hại do nắng nóng, hạn hán và đảm bảo năng suất bội thu của cây lúa sản xuất vụ Hè Thu năm 2026; bà con nông dân cần đặc biệt chú ý các khâu kỹ thuật chăm sóc sau: * Phân bón và cách bón phân Tùy thuộc vào đặc điểm từng loại đất, mùa vụ và từng loại giống khác nhau mà thay đổi lượng phân bón cho phù hợp. Kỹ thuật bón phân có thể dựa vào bảng so màu lá lúa. Lượng phân bón (tính cho 01 ha): Phân chuồng hoai: 5 - 10 tấn; phân hữu cơ vi sinh: 2.000 kg, Vôi bột: 300 - 500 kg. Phân hóa học (lượng nguyên chất): 90 kg N -  70kg P2O5 - 70 kg K2O tương đương: 195 kg Ure + 437 kg Super lân + 116 kg KCl hoặc 350 kg NPK (20-20-15) + 43 kg Urê + 29 kg KCL. Cách bón: Bón theo nhu cầu của cây vào các thời điểm xung yếu (mạ, đẻ nhánh, tượng đòng), bón đúng liều lượng, không bón thừa phân đạm. Nguyên tắc bón đạm: Nặng đầu nhẹ cuối, có gia giảm theo thực trạng cây lúa. Nguyên tắc bón lân: Bón sớm, tập trung bón lót, bón thúc đợt 1, đợt 2. Nguyên tắc bón kali: Tập trung cho đợt đón đòng, bổ sung cho đợt 1 (nếu cần). * Quản lý nước Những vùng chưa có hệ thống kênh mương tưới tiêu chủ động thì cần áp dụng siết nước phơi ruộng giữa vụ như sau: Giai đoạn mạ đến giai đoạn lúa đẻ nhánh, duy trì mực nước 3-5 cm. Giai đoạn lúa cuối đẻ nhánh, cần phơi ruộng 10-15 ngày, khi  thấy đất ruộng “nứt chân chim” thì cho nước vào với mực nước 5-7cm để bón đón đòng. Duy trì mực nước này cho đến giai đoạn lúa trỗ chín. Trước thu hoạch 10 ngày cần tháo cạn nước để thuận lợi cho thu hoạch. Những vùng có hệ thống thủy lợi đã hoàn thiện, chủ động được tưới tiêu thì áp dụng kỹ thuật “Tưới khô - ướt xen kẽ”, cụ thể như sau: Rút cạn nước trước khi gieo sạ; sau khi gieo sạ 1-2 ngày phun thuốc cỏ tiền nảy mầm; sau sạ 3-4 ngày cho nước vào láng mặt ruộng với mực nước 1-3 cm. Giữ nước liên tục theo sự sinh trưởng của cây cho đến lúc bón phân thúc đẻ (cây 4-5 lá). Sau khi bón phân thúc lần 2 cho đến giai đoạn lúa làm đòng tiến hành tưới khô - ướt xen kẽ. Khi mực nước trong ống đo xuống thấp hơn mặt ruộng 10-15cm thì tưới với mực nước trên mặt ruộng ≤ 5cm. Giai đoạn trước khi lúa trỗ khoảng 7-10 ngày đến lúc lúa chín sữa, khi ruộng vừa cạn nước thì tưới lại. Trước khi thu hoạch khoảng 10 ngày tháo cạn nước để thuận lợi cho thu hoạch. Lưu ý: Trên đất chua, nhiễm phèn, nhiễm mặn cần lưu ý là khi mực nước trong ống đo xuống thấp hơn mặt ruộng 5-7 cm trong vòng 2-3 ngày thì cho nước vào với mực nước ≤ 5 cm là được. Giai đoạn lúa làm đòng nên tháo nước chua, phèn, mặn 1-2 lần để bộ rễ không bị ngộ độc. * Quản lý cỏ dại Cần áp dụng tổng hợp các biện pháp như: Cày lật đất sớm sau thu hoạch, san phẳng ruộng, làm đất kỹ, phân hữu cơ phải được ủ hoai mục; gieo cấy với mật độ hợp lý; điều tiết nước hợp lý để hạn chế hạt cỏ nảy mầm; cắt bỏ sớm các bông cỏ trước khi kết hạt; luân canh lúa với cây trồng cạn... Khi cần sử dụng thuốc diệt cỏ phải theo đúng hướng dẫn trong danh mục thuốc BVTV được phép sử dụng trừ cỏ dại/lúa. Với lúa gieo sạ, nên sử dụng các loại thuốc trừ cỏ dại tiền nảy mầm, phun sau khi gieo sạ 1 - 2 ngày; khi sử dụng yêu cầu mặt ruộng phải cạn nước như thuốc Pretilachlor (Sofit 300EC, Map-Famix 30EC,…), Oxadiazon (Ronstar 25EC)… * Phòng trừ sâu bệnh: Đối với phòng trừ sâu bệnh hại lúa, cần ưu tiên thực hiện các biện pháp quản lý dịch hại tổng hợp. Biện pháp canh tác: Làm đất sớm và vệ sinh đồng ruộng sau mỗi vụ gieo trồng có thể diệt được nhiều sâu non và nhộng sâu đục thân lúa sống trong rạ và gốc rạ; đồng thời làm mất nơi trú ngụ và nguồn thức ăn của rầy nâu... là những môi giới truyền các bệnh siêu vi trùng nguy hiểm cho lúa như bệnh vàng lụi, bệnh lúa lùn xoăn lá và bệnh lại mạ. Biện pháp thủ công: Bẫy đèn bắt bướm, ngắt ổ trứng, dùng rào chà tướp lá phun sâu cuốn lá, đào hang bắt chuột… Biện pháp sinh học: Tạo môi trường thuận lợi cho các loại sinh vật có ích là kẻ thù tự nhiên của dịch hại phát triển nhằm góp phần tiêu diệt dịch hại, ưu tiên sử dụng các loại thuốc bảo vệ thực vật sinh học. Biện pháp hóa học: Đây là biện pháp cuối cùng, khi áp dụng đồng thời các biện pháp trên không hiệu quả. Chỉ áp dụng khi mật số dịch hại đạt “Ngưỡng hành động” và nên sử dụng thuốc BVTV một cách có trách nhiệm. Nguyễn Thị Kim Dung - Trung tâm Khuyến nông tỉnh Lâm Đồng

Theo Cục Thủy sản và Kiểm ngư, năm 2025, tổng sản lượng thủy sản đạt khoảng 10 triệu tấn, tăng 3% so với năm 2024, vượt kế hoạch đề ra với kim ngạch xuất khẩu đạt 11,3 tỷ USD. Trong đó, ngành nuôi trồng thủy sản khẳng định vai trò trụ cột với sản lượng đạt khoảng 6,1 triệu tấn, tăng 5,1% so với năm 2024 (5,81 triệu tấn). Tôm và cá tra là mặt hàng chủ lực, trong đó xuất khẩu tôm ghi nhận mốc kỷ lục lịch sử đạt 4,6 tỷ USD, tăng 19% so với năm 2024; riêng tôm thẻ chân trắng chiếm khoảng 60% tổng giá trị xuất khẩu. Để đóng góp vào thành công trên, ngành nuôi trồng thủy sản Việt Nam thời gian qua đã áp có nhiều bước đột phá mạnh mẽ nhờ đẩy mạnh ứng dụng công nghệ cao, chuyển đổi số và phát triển bền vững. Nổi bật là việc chuyển đổi sang mô hình nuôi thâm canh, siêu thâm canh; áp dụng công nghệ tuần hoàn nước (RAS); mở rộng quy hoạch nuôi biển xa bờ ứng dụng vật liệu mới; đồng thời tăng cường ứng dụng, công nghệ di truyền và cải tiến giống nhằm nâng cao năng suất, chất lượng sản phảm và bảo vệ môi trường. Công nghệ nuôi thâm canh và siêu thâm canh: Nuôi thâm canh và siêu thâm canh là hai phương thức nuôi trồng thủy sản hiện đại, tập trung vào việc tối ưu hóa năng suất trên cùng một đơn vị diện tích bằng cách đầu tư mạnh vào công nghệ và quản lý. Đặc biệt được áp dụng rộng rãi đối với các đối tượng thủy sản chủ lực như tôm thẻ chân trắng, tôm sú, cá rô phi và một số loài cá đặc sản. Công nghệ nuôi thâm canh/siêu thâm canh cho phép kiểm soát chặt chẽ môi trường nước, mật độ nuôi và dịch bệnh, giúp tăng năng suất vượt trội trên cùng một diện tích. Mô hình nuôi tôm thẻ chân trắng siêu thâm canh dao động từ 200 - 500 con/m2, thậm chí có thể lên tới 1.000 - 1.200 con/m2 - Ảnh nguồn internet Công nghệ tuần hoàn (RAS) và nuôi công nghệ cao: Công nghệ tuần hoàn (RAS) là “trái tim” của các mô hình nuôi thủy sản công nghệ cao hiện nay. Thay vì xả thải ra môi trường, nước được làm sạch và tái sử dụng liên tục trong một hệ thống kín. Sử dụng công nghệ tuần hoàn nước (RAS), công nghệ Biofloc và các hệ thống lọc tiên tiến giúp tiết kiệm nước, giảm ô nhiễm môi trường và quản lý an toàn dịch bệnh tốt hơn. Nuôi cá tầm áp dụng công nghệ tuần hoàn (RAS) tại tỉnh Lạng Sơn - Ảnh nguồn internet Phát triển nuôi biển xa bờ ứng dụng vật liệu mới: Trước những thách thức vì các lồng bè gỗ truyền thống dễ hư hại do thiên tai, tình trạng quá tải diện tích nuôi và ô nhiễm môi trường tại các vùng ven bờ được xem là giải pháp then chốt nhằm bảo vệ môi trường biển và nâng cao giá trị xuất khẩu thủy sản của Việt Nam. Đây cũng là bước đột phá trong quá trình chuyển đổi từ khai thác sang nuôi trồng thủy sản. Việc đầu tư vào các lồng nuôi chịu lực (HDPE) quy mô lớn là giải pháp nổi bật để nuôi các loài thủy sản với sản lượng lớn, có giá trị kinh tế cao tại các vùng biển xa theo hướng bền vững hơn. Nuôi cá biển bằng lồng tròn HDPE tại tỉnh Khánh Hòa - Ảnh nguồn internet Chuyển đổi số và AI: Chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo (AI) đang trở thành “đòn bẩy” thay đổi toàn bộ diện mạo ngành thủy sản Việt Nam, chuyển từ kinh nghiệm truyền thống sang quản lý dựa trên dữ liệu chính xác. Sử dụng các thiết bị IoT (Internet of Things), cảm biến tự động theo dõi chất lượng nước, cho ăn tự động bằng trí tuệ nhân tạo (AI), giúp giảm chi phí lao động và tối ưu hóa quy trình sản xuất. Nuôi tôm ứng dụng công nghệ IoT và AI tại thành phố Huế - Ảnh nguồn internet Công nghệ di truyền và giống: Là nền tảng để tạo ra các dòng giống có tốc độ tăng trưởng nhanh, kháng bệnh tốt và thích nghi với biến đổi khí hậu như chịu mặn, chịu nhiệt; đảm bảo an toàn sinh học (SPF) và truy xuất nguồn gốc (hồ sơ di truyền) giúp tối ưu hóa được chi phí sản xuất như nâng cao tỷ lệ sống, nâng cao chất lượng thương phẩm, giảm thời gian nuôi, giảm hệ số thức ăn (FCR) từ đó mang lại hiệu quả kinh tế cao hơn cho người nuôi. Giống tôm thẻ chân trắng CPF Turbo G20 đạt trọng lượng kỷ lục 10,9 con/kg - Ảnh nguồn internet    Năm 2025 - Việt Nam là nước đầu tiên trên thế giới sản xuất thành công giống cá cam - Ảnh nguồn internet Đối với ngành nuôi trồng thủy sản, những đột phá này đã góp phần phá bỏ rào cản mùa vụ và địa lý; thúc đẩy chuyển dịch từ phương thức “sản xuất truyền thống” sang “công nghiệp chính xác”; đồng thời nâng cao hiệu quả bảo vệ môi trường hướng tới phát triển bền vững. Bên cạnh đó, các tiến bộ này còn giúp tối ưu hóa lợi nhuận, giảm thiểu rủi ro, đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế khắt khe, qua đó từng bước xây dựng ngành thủy sản theo hướng hiện đại, hiệu quả và bền vững./. Vũ Thanh Cao (t/h) - Trung tâm Khuyến nông tỉnh Lâm Đồng