Vườn Quốc gia Tà Đùng không chỉ là “lá phổi xanh” với hệ sinh thái đa dạng mà còn ẩn chứa kho tàng dược liệu quý giá. Tận dụng lợi thế này, mô hình trồng nấm Linh chi đỏ dưới tán tre tại bon B’Nơr (xã Tà Đùng) đang mở ra hướng đi mới, giúp người dân địa phương phát triển kinh tế bền vững.
Từ tiềm năng của “vương quốc” nấm dược liệu
Theo các nghiên cứu khoa học, thế giới có khoảng 140.000 loài nấm lớn, nhưng chỉ 10% trong số đó đã được mô tả và sử dụng. Tại Việt Nam, nấm Linh chi từ lâu đã được biết đến là loại dược liệu quý với hoạt tính chống ung thư, hỗ trợ điều trị viêm gan B, các bệnh tim mạch và tiểu đường,...
Nằm trong định hướng phát triển sản phẩm thương mại từ nguồn gen quý của Vườn quốc gia Tà Đùng, mô hình trồng nấm Linh chi đỏ dưới tán rừng tre đã được triển khai thí điểm. Đây là sự kết hợp giữa tri thức khoa học và kinh nghiệm canh tác thực tiễn của người nông dân.
Sáng tạo trong sản xuất: “Cái khó ló cái khôn”
Bà Nguyễn Thị Sang (ngụ tại bon B’Nơr, xã Tà Đùng, tỉnh Lâm Đồng) là một trong những hộ dân tiên phong thực hiện mô hình này dưới tán tre hơn 10 năm tuổi. Với độ ẩm cao và khả năng khuếch tán ánh sáng tốt, vườn tre của gia đình bà trở thành môi trường lý tưởng cho nấm Linh chi phát triển.
Ban đầu, bà Sang thử nghiệm 1.200 phôi nấm bằng cách cấy trực tiếp xuống đất ở độ sâu 10-15cm. Sau 03 tháng, đợt thu hoạch đầu tiên mang về hơn 01 tạ nấm khô. Tuy nhiên, trong quá trình chăm sóc, bà nhận thấy nấm dễ bị mối, kiến xâm lấn và nước mưa nhỏ giọt gây hư hại miệng túi phôi.
Không nản chí, bà Sang đã chủ động thay đổi phương thức canh tác: Thay đổi cách đặt phôi: Phôi nấm không còn chôn sâu mà được đặt nổi trên mặt đất theo chiều nằm ngang; Bảo vệ phôi: Bề mặt phôi được phủ một lớp rơm mỏng để giữ ẩm và tránh tác động trực tiếp từ môi trường. Cải tạo môi trường: Phát quang tán tre để tăng độ thông thoáng giúp nấm đón nhận ánh sáng nhẹ. Kết quả thật bất ngờ, tỷ lệ phôi ra nấm sau 01 tháng đạt trên 95%, tình trạng sâu bệnh và mối kiến gần như bị triệt tiêu hoàn toàn.
Hiệu quả kinh tế và hướng đi bền vững
Từ thành công bước đầu, gia đình bà Sang đã mạnh dạn mở rộng diện tích lên 5.000 m2 với hơn 7.000 phôi nấm. Trên vùng đất đồi sỏi dốc vốn trước đây chỉ có thể lấy măng, nay nấm Linh chi đang sinh trưởng mạnh mẽ, hứa hẹn nguồn thu nhập đột phá.
Hiện nay, nấm Linh chi trồng dưới tán tre tại Tà Đùng đang được bán với giá khoảng 1,2 triệu đồng/kg nấm khô. Đây là mức giá khá cao và ổn định so với mặt bằng chung của thị trường (dao động từ 600.000 đến 5.000.000 đồng/kg tùy loại).
Khẳng định vị thế dược liệu Lâm Đồng
Mô hình trồng nấm Linh chi trồng dưới tán tre không chỉ tạo ra cơ hội kinh doanh cho người dân địa phương mà còn góp phần bảo vệ tài nguyên rừng. Việc thương mại hóa thành công sản phẩm nấm Linh chi có dược tính cao, mang đặc trưng riêng của vùng đất Tà Đùng sẽ giúp khẳng định vị thế của tỉnh Lâm Đồng trên bản đồ dược liệu quốc gia.
Với sự đồng hành của các nhà khoa học và sự chủ động, sáng tạo của người nông dân như bà Nguyễn Thị Sang, mô hình này kỳ vọng sẽ được nhân rộng, trở thành đòn bẩy giúp người dân vùng đệm Vườn Quốc gia Tà Đùng thoát nghèo và làm giàu bền vững.
Nguyễn Thị Thảo - Trung tâm Khuyến nông tỉnh Lâm Đồng