16px
🌿 Trồng trọt
17/11/2026 4 lượt xem
Trang Chủ›Thông tin Nông nghiệp›Trồng trọt

Hiệu quả mô hình phát triển sản xuất rau theo tiêu chuẩn VietGAP gắn với liên kết tiêu thụ tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số

17/11/2026 06:49 4lượt xem

Sản xuất rau an toàn theo tiêu chuẩn VietGAP gắn với liên kết tiêu thụ đang là hướng đi cần thiết nhằm nâng cao chất lượng, giá trị nông sản và thu nhập cho người nông dân. Đặc biệt, đối với vùng đồng bào dân tộc thiểu số, việc chuyển đổi từ phương thức sản xuất truyền thống sang sản xuất theo quy trình kỹ thuật tiên tiến, có kiểm soát chất lượng và gắn với thị trường tiêu thụ không chỉ mang lại hiệu quả kinh tế mà còn góp phần thay đổi tư duy sản xuất, từng bước hình thành nền nông nghiệp hàng hóa bền vững.

Xuất phát từ nhu cầu thực tế đó, Trung tâm Khuyến nông tỉnh Lâm Đồng đã triển khai mô hình “Phát triển sản xuất rau theo tiêu chuẩn VietGAP gắn với liên kết tiêu thụ tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số” tại các xã Quảng Lập, Ka Đô và Tân Hội. Qua quá trình triển khai, mô hình bước đầu mang lại những kết quả tích cực, thể hiện rõ hiệu quả trên các phương diện kỹ thuật, kinh tế, môi trường và xã hội.

Để mô hình triển khai thành công, đúng đối tượng, đúng nhu cầu, Trung tâm Khuyến nông tỉnh đã phối hợp với chính quyền địa phương các xã khảo sát, lựa chọn các hộ có đủ điều kiện về đất đai, lao động và cơ sở vật chất để thực hiện mô hình và đã chọn được 09 hộ đồng bào dân tộc thiểu số tham gia thực hiện mô hình tại 03 xã Quảng Lập, Ka Đô và Tân Hội với quy mô 03 ha. Các loại rau được lựa chọn đưa vào sản xuất gồm cà chua 01 ha, cà tím 1,5 ha và ớt sừng 0,5 ha. Đây là những loại cây trồng phù hợp với điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng và kinh nghiệm sản xuất của người dân địa phương, đồng thời có nhu cầu tiêu thụ tương đối ổn định trên thị trường.

Các hộ tham gia mô hình được hỗ trợ giống, phân bón và một số vật tư nông nghiệp theo định mức được phê duyệt, đồng thời được hướng dẫn kỹ thuật từ khâu chuẩn bị đất, lựa chọn cây giống, trồng, chăm sóc, bón phân, tưới nước đến quản lý sâu bệnh hại và thu hoạch. Để mô hình thực hiện đúng quy trình, cán bộ kỹ thuật thực hiện mô hình không chỉ hướng dẫn thông qua tập huấn lý thuyết mà còn trực tiếp xuống đồng ruộng kiểm tra, theo dõi và hướng dẫn tại từng vườn của các nông hộ. Nhờ đó, những khó khăn về kỹ thuật, sâu bệnh hại được phát hiện và xử lý kịp thời, giúp nông dân nắm bắt và áp dụng quy trình sản xuất phù hợp với điều kiện thực tế.

Thông qua quá trình triển khai, người dân từng bước nâng cao nhận thức về sản xuất rau an toàn, sử dụng phân bón và thuốc bảo vệ thực vật hợp lý, tuân thủ thời gian cách ly, quản lý vật tư đầu vào, thu hoạch đúng độ chín, sơ chế và ghi chép nhật ký sản xuất. Đây là những nội dung quan trọng giúp hình thành thói quen sản xuất có trách nhiệm, hướng đến bảo đảm chất lượng và an toàn thực phẩm.

Kết quả thực hiện mô hình cho thấy, các loại rau đều có tỷ lệ sống cao, sinh trưởng và phát triển khá đồng đều. Tỷ lệ sống sau trồng của cà chua, cà tím và ớt sừng đều vượt mục tiêu kỹ thuật đề ra. Trong quá trình sản xuất, có xuất hiện một số đối tượng sâu bệnh hại như bọ phấn, bọ trĩ, ruồi đục quả, bệnh mốc sương, héo xanh vi khuẩn và thán thư vẫn xuất hiện tại các vườn. Tuy nhiên, nhờ được hướng dẫn theo dõi đồng ruộng và áp dụng các biện pháp quản lý dịch hại phù hợp, tỷ lệ sâu bệnh gây hại tại các vườn mô hình nhìn chung thấp hơn so với diện tích sản xuất ngoài mô hình từ 3 - 8%.

Đáng chú ý, năng suất các loại rau trong mô hình đều đạt và vượt mục tiêu đề ra. Cụ thể, cà chua đạt 44,22 tấn/ha, cà tím đạt 50,86 tấn/ha và ớt sừng đạt 25,4 tấn/ha. So với diện tích sản xuất ngoài mô hình, năng suất tăng khoảng 5 - 8%. Kết quả này cho thấy, việc lựa chọn giống phù hợp, kết hợp hướng dẫn chăm sóc và quản lý dịch hại theo quy trình kỹ thuật đã góp phần nâng cao khả năng sinh trưởng, phát triển và năng suất cây trồng.

Hiệu quả kinh tế là một trong những kết quả nổi bật của mô hình. Cà tím đạt lợi nhuận 143,27 triệu đồng/ha/vụ, ớt sừng 142,6 triệu đồng/ha/vụ, cà chua 73,72 triệu đồng/ha/vụ. Bên cạnh việc nâng cao năng suất, mô hình còn chú trọng kết nối sản xuất với thị trường, giúp người dân chủ động hơn trong tiêu thụ sản phẩm, hạn chế tình trạng phụ thuộc hoàn toàn vào thương lái và những biến động bất lợi của thị trường. Trong quá trình triển khai, 100% sản phẩm của các hộ tham gia mô hình được Hợp tác xã VietGAP Như Ý liên kết thu mua với giá bán ổn định theo thị trường. Việc có đơn vị thu mua đồng hành giúp nông dân yên tâm đầu tư sản xuất, chủ động hơn trong kế hoạch chăm sóc và thu hoạch, đồng thời nâng cao trách nhiệm đối với chất lượng sản phẩm. Đây là cơ sở thực tiễn để người dân cân nhắc lựa chọn cơ cấu cây trồng phù hợp với điều kiện sản xuất, khả năng đầu tư và nhu cầu thị trường.

Qua mô hình có thể thấy, việc kết hợp áp dụng tiến bộ kỹ thuật với liên kết tiêu thụ đã góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất. Người dân không chỉ được hỗ trợ về giống, vật tư và kỹ thuật mà còn có thêm điều kiện tiếp cận đầu ra cho sản phẩm. Đây là yếu tố quan trọng giúp mô hình đạt hiệu quả kinh tế cao hơn so với phương thức sản xuất thông thường, góp phần cải thiện thu nhập và nâng cao đời sống cho các hộ đồng bào dân tộc thiểu số.

Bên cạnh hiệu quả kinh tế, mô hình còn mang lại những chuyển biến tích cực về nhận thức và hành động trong bảo vệ môi trường sản xuất nông nghiệp. Thông qua việc hướng dẫn áp dụng quy trình VietGAP, các hộ dân từng bước nâng cao ý thức trong quản lý và sử dụng vật tư nông nghiệp. Việc sử dụng phân bón được thực hiện theo hướng hợp lý, cân đối, tiết kiệm; thuốc bảo vệ thực vật được sử dụng theo nguyên tắc 04 đúng và quản lý dịch hại tổng hợp, ưu tiên các biện pháp canh tác và sinh học, hạn chế sử dụng thuốc không cần thiết. đồng thời người dân cũng được hướng dẫn thu gom, xử lý bao bì thuốc bảo vệ thực vật và rác thải nông nghiệp đúng quy định, sử dụng nước tưới tiết kiệm, bảo đảm thời gian cách ly thuốc trước thu hoạch. Những hoạt động này góp phần hạn chế nguy cơ tồn dư hóa chất trong nông sản, giảm ô nhiễm đất và nguồn nước, bảo vệ sức khỏe người sản xuất cũng như người tiêu dùng.

Đặc biệt, việc từng bước hình thành thói quen ghi chép nhật ký sản xuất giúp các hộ quản lý tốt hơn quá trình canh tác, kiểm soát nguồn gốc vật tư đầu vào và có cơ sở theo dõi chất lượng sản phẩm. Đây là nền tảng quan trọng để duy trì sản xuất rau an toàn và tiến tới xây dựng vùng sản xuất đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường.

Trong thời gian tới, việc tiếp tục duy trì, hoàn thiện và nhân rộng mô hình sẽ góp phần hình thành các vùng sản xuất rau an toàn, nâng cao giá trị nông sản, tăng cường liên kết sản xuất tiêu thụ và tạo sinh kế ổn định cho đồng bào dân tộc thiểu số. Đây cũng là hướng đi thiết thực nhằm phát huy tiềm năng, lợi thế sản xuất nông nghiệp của địa phương, góp phần thực hiện mục tiêu giảm nghèo bền vững và phát triển nông nghiệp theo hướng an toàn, hiệu quả, thân thiện với môi trường./.

Nguyễn Thị Thùy - Trung tâm Khuyến nông tỉnh Lâm Đồng

×