Năm 2026, mô hình canh tác cà phê thông minh được triển khai trên diện tích 3 ha, với sự tham gia của 6 hộ nông dân tại hai xã Tuy Đức và Quảng Sơn. Mô hình tập trung vào việc quản lý sức khoẻ đất, sử dụng phân bón cân đối và chăm sóc cây theo từng giai đoạn sinh trưởng, đồng thời theo dõi, so sánh hiệu quả với phương thức canh tác thông thường.
Điểm đáng chú ý là trước khi xây dựng chế độ bón phân, các vườn cà phê được lấy mẫu đất phân tích. Kết quả cho thấy, đất tại các vườn có tính chua, trong khi hàm lượng dinh dưỡng giữa hai địa bàn có sự khác biệt. Trên cơ sở kết quả phân tích, cán bộ kỹ thuật hướng dẫn nông dân lựa chọn loại phân, xác định lượng bón và thời điểm bón phù hợp với điều kiện đất, tình trạng sinh trưởng và nhu cầu dinh dưỡng của cây.
Cùng với việc sử dụng các sản phẩm phân bón của Công ty Cổ phần Phân bón Bình Điền, nông dân được hướng dẫn quản lý nước tưới, duy trì thảm phủ, quản lý cỏ dại, theo dõi sâu bệnh hại cũng như chăm sóc cành dự trữ. Các biện pháp được thực hiện đồng bộ nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng dinh dưỡng, hạn chế lãng phí vật tư và duy trì sức sinh trưởng của vườn cà phê.
Kết quả theo dõi cho thấy, diện tích áp dụng quy trình canh tác thông minh có tỷ lệ rụng quả thấp hơn và số đốt dự trữ cao hơn so với diện tích đối chứng. Năng suất cà phê nhân dự kiến đạt bình quân 3,95 tấn/ha, tăng gần 8%; lợi nhuận ước tính tăng hơn 15%, tương đương trung bình khoảng 25,7 triệu đồng/ha. Theo kết quả tính toán bước đầu, lượng phát thải khí nhà kính ước tính trên một đơn vị diện tích của mô hình giảm gần 8% so với phương thức canh tác đối chứng.
Những kết quả này bước đầu cho thấy hiệu quả của việc quản lý đất, dinh dưỡng và chăm sóc cây cà phê theo hướng khoa học. Thay vì tăng lượng phân bón, mô hình chú trọng sử dụng vật tư phù hợp với nhu cầu của cây và điều kiện canh tác, qua đó nâng cao hiệu quả đầu tư và hướng đến giảm tác động đến môi trường.
Hội thảo tổng kết mô hình canh tác cà phê thông minh
Ngày 12 - 13/11/2026 vừa qua, Trung tâm Khuyến nông tỉnh Lâm Đồng phối hợp với Công ty Cổ phần Phân bón Bình Điền tổ chức hai cuộc hội thảo tổng kết mô hình canh tác cà phê thông minh tại xã Tuy Đức và xã Quảng Sơn, thu hút 200 hộ nông dân tham gia. Hội thảo tập trung đánh giá hiệu quả mô hình, chia sẻ các giải pháp quản lý đất, sử dụng phân bón và chăm sóc cây cà phê theo hướng nâng cao năng suất, hiệu quả kinh tế và giảm phát thải khí nhà kính.
Hội thảo đầu tiên diễn ra ngày 12/11 tại xã Tuy Đức, tiếp đó là hội thảo ngày 13/11 tại xã Quảng Sơn. Tham dự có Giám đốc Trung tâm Khuyến nông tỉnh Lâm Đồng; đại diện Hội đồng Khoa học và Công ty Cổ phần Phân bón Bình Điền; lãnh đạo UBND xã Quảng Sơn, lãnh đạo Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã Tuy Đức cùng các chuyên gia, cán bộ kỹ thuật và nông dân của 02 địa phương Quảng Sơn và Tuy Đức.

Ông Nguyễn Văn Chương - Giám đốc Trung tâm Khuyến nông tỉnh Lâm Đồng phát biểu tại hội thảo
Dù diễn ra vào thời điểm thu hoạch cà phê, hai hội thảo vẫn thu hút đông đảo nông dân tham dự, cho thấy sự quan tâm của bà con đối với các giải pháp kỹ thuật nhằm nâng cao năng suất, giảm chi phí và cải thiện hiệu quả kinh tế. Bên cạnh việc nghe báo cáo kết quả thực hiện mô hình, các đại biểu và nông dân còn trực tiếp tham quan vườn cà phê, tìm hiểu các biện pháp quản lý đất, sử dụng phân bón và chăm sóc cây theo từng giai đoạn sinh trưởng. Tại đây, những vấn đề thường gặp trong sản xuất như đất chua, đất thoái hóa, bón phân chưa cân đối, sử dụng nước tưới, quản lý cỏ dại, phòng trừ sâu bệnh và chăm sóc cành dự trữ được bà con trao đổi, thảo luận cùng các chuyên gia, cán bộ kỹ thuật để tìm giải pháp phù hợp với điều kiện thực tế.
Từ vườn mô hình đến thay đổi cách canh tác
Bên cạnh kết quả được báo cáo tại hội thảo, những chia sẻ của các hộ trực tiếp tham gia mô hình giúp nông dân hiểu rõ hơn hiệu quả của việc thay đổi phương pháp chăm sóc vườn cà phê.

Nông dân tham quan mô hình canh tác cà phê thông minh tại xã Tuy Đức
Là một trong những hộ tham gia mô hình tại xã Quảng Sơn, ông K’Bang cho biết, trước đây gia đình chủ yếu canh tác theo phương thức truyền thống, bón phân dựa vào thói quen và kinh nghiệm, chưa tính toán lượng bón phù hợp, cũng ít quan tâm đến độ ẩm đất và tình trạng sinh trưởng của cây. Sau khi tham gia mô hình, được Công ty Cổ phần Phân bón Bình Điền hỗ trợ phân bón và cán bộ khuyến nông hướng dẫn kỹ thuật tại vườn, ông đã thay đổi cách chăm sóc vườn cà phê. Việc bón phân được thực hiện có tính toán, đồng thời chú trọng quản lý độ ẩm, cải thiện sức khỏe đất và quản lý cỏ dại. Theo ông K’Bang, những thay đổi này đã mang lại hiệu quả rõ rệt trên vườn cà phê của gia đình.

Ông K’Bang - Hộ tham gia mô hình tại xã Quảng Sơn, chia sẻ kinh nghiệm canh tác cà phê thông minh
Những thay đổi tại vườn của các hộ tham gia mô hình cũng nhận được sự quan tâm của nông dân đến tham quan, học hỏi. Dù đang trong mùa thu hoạch, bà Nguyễn Thị Lan - nông dân xã Tuy Đức, vẫn dành thời gian tham dự hội thảo. Bà bày tỏ sự phấn khởi khi được trực tiếp quan sát vườn cà phê sinh trưởng tốt, tìm hiểu các giải pháp kỹ thuật và những sản phẩm phân bón được sử dụng trong mô hình. Đặc biệt, việc trao đổi trực tiếp với cán bộ kỹ thuật giúp bà có thêm kiến thức và kinh nghiệm để lựa chọn, áp dụng vào vườn cà phê của gia đình.
Từ kết quả mô hình, các chuyên gia khuyến cáo nông dân cần căn cứ vào tình trạng đất, độ ẩm, sức sinh trưởng và năng suất mục tiêu để xây dựng chế độ bón phân phù hợp; đồng thời chú trọng quản lý nước tưới, cỏ dại, sâu bệnh và chăm sóc cành dự trữ. Bên cạnh đó, việc ghi chép chi phí vật tư, công lao động và sản lượng thu hoạch sẽ giúp bà con đánh giá hiệu quả đầu tư, từ đó điều chỉnh phương pháp chăm sóc hợp lý qua từng vụ.
Thông qua hai cuộc hội thảo, kết quả bước đầu của mô hình đã được chia sẻ trực tiếp đến nông dân, tạo cơ hội để các chuyên gia, cán bộ kỹ thuật và người sản xuất trao đổi kinh nghiệm, tháo gỡ những khó khăn trong thực tế. Đây cũng là cơ sở để tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện và chuyển giao các giải pháp kỹ thuật phù hợp với điều kiện sản xuất cà phê tại địa phương.
Canh tác cà phê thông minh không nhất thiết bắt đầu từ những công nghệ hiện đại hay khoản đầu tư lớn, mà có thể bắt đầu từ những thay đổi nhỏ ngay trên vườn cây: Hiểu rõ tình trạng đất, bón phân đúng nhu cầu, sử dụng nước tưới hợp lý và chăm sóc cây đúng thời điểm. Khi những biện pháp này được điều chỉnh phù hợp với điều kiện thực tế của từng vườn, áp dụng đồng bộ và duy trì qua từng vụ sản xuất, chúng sẽ từng bước mang lại hiệu quả thiết thực, giúp nông dân sử dụng vật tư tiết kiệm hơn, nâng cao thu nhập và thích ứng tốt hơn với biến đổi khí hậu.
Nguyễn Thắm - Trung tâm Khuyến nông tỉnh Lâm Đồng