Những năm gần đây, cùng với việc phát triển vùng nguyên liệu nông nghiệp công nghệ cao, tỉnh Lâm Đồng đang tập trung đẩy mạnh chế biến sâu nhằm nâng cao giá trị nông sản, mở rộng thị trường tiêu thụ và hướng đến nền nông nghiệp sạch, bền vững.
Từ lợi thế về khí hậu, thổ nhưỡng cùng nguồn nguyên liệu dồi dào, Lâm Đồng đã hình thành nhiều vùng sản xuất rau, hoa, cà phê, trái cây chất lượng cao. Không chỉ chú trọng nâng cao sản lượng và chất lượng nông sản tươi, địa phương còn quan tâm đầu tư công nghệ chế biến hiện đại nhằm gia tăng giá trị sản phẩm sau thu hoạch.
Hiện nay, nhiều doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh đã ứng dụng công nghệ tiên tiến trong sơ chế, bảo quản và chế biến nông sản. Các sản phẩm rau, củ, quả được tuyển chọn kỹ lưỡng trước khi đưa vào chế biến để phục vụ thị trường trong nước và xuất khẩu.
Chế biến chuối La ba sấy dẻo tại Công ty TNHH Berryland Việt Nam, phường Lâm Viên - Đà Lạt lợi nhuận tăng khoảng 35-60% so với bán tươi
Theo ngành nông nghiệp tỉnh Lâm Đồng, năm 2025 tỷ lệ sản lượng rau, trái cây qua chế biến đạt gần 25% tổng sản lượng toàn tỉnh. Toàn tỉnh hiện có khoảng 508 cơ sở sơ chế, đóng gói nông sản với tổng công suất hơn 1,53 triệu tấn/năm. Hoạt động chế biến không chỉ giúp kéo dài thời gian bảo quản mà còn góp phần nâng cao giá trị nông sản, đa dạng hóa sản phẩm và hạn chế tình trạng dư thừa nguồn cung vào thời điểm thu hoạch.
Trong lĩnh vực chế biến rau, củ, quả, nhiều doanh nghiệp đang đẩy mạnh ứng dụng công nghệ cấp đông nhanh (IQF), sấy thăng hoa và sơ chế đóng gói hiện đại để đáp ứng nhu cầu của thị trường nội địa cũng như xuất khẩu sang Nhật Bản, Hàn Quốc và các nước châu Âu.
Chế biến sâu rau củ quả tại Công ty TNHH Langfarm, phường Cam Ly - Đà Lạt lợi nhuận tăng khoảng 40-70% so với tiêu thụ rau củ quả tươi truyền thống
Đối với nhóm sản phẩm trái cây, nhiều loại nông sản đặc trưng của Lâm Đồng như hồng, bơ, sầu riêng được chế biến thành nước ép, trái cây sấy dẻo và nhiều sản phẩm giá trị gia tăng khác. Riêng lĩnh vực cà phê và trà đang chuyển dần sang chế biến sâu, tập trung phát triển các dòng cà phê đặc sản (Specialty Coffee), trà Oolong chất lượng cao nhằm giảm tỷ lệ xuất khẩu thô.
Bên cạnh đó, các doanh nghiệp trong tỉnh cũng đang từng bước ứng dụng công nghệ chế biến hiện đại thay cho phương pháp truyền thống. Trong đó, công nghệ sấy thăng hoa (Freeze Drying) giúp giữ nguyên màu sắc, cấu trúc và hàm lượng dinh dưỡng của sản phẩm được nhiều đơn vị ưu tiên sử dụng. Một số doanh nghiệp còn đầu tư công nghệ chiết xuất tinh dầu, sản xuất thực phẩm chức năng từ dược liệu và phụ phẩm nông nghiệp nhằm nâng cao hiệu quả kinh tế.
Song song với phát triển chế biến, Lâm Đồng đang đẩy mạnh liên kết chuỗi giữa doanh nghiệp và nông dân; mở rộng diện tích sản xuất đạt tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP và hữu cơ. Việc ứng dụng mã số vùng trồng, tem truy xuất nguồn gốc điện tử cũng góp phần minh bạch quy trình sản xuất, nâng cao niềm tin của người tiêu dùng đối với nông sản sạch.
Tuy nhiên, theo đánh giá của ngành chức năng, hoạt động chế biến nông sản trên địa bàn tỉnh vẫn còn một số hạn chế như quy mô sản xuất nhỏ, số lượng doanh nghiệp đầu tư công nghệ hiện đại chưa nhiều, chưa tương xứng với tiềm năng vùng nguyên liệu.
Để nâng cao giá trị ngành nông nghiệp, thời gian tới tỉnh Lâm Đồng tiếp tục thu hút đầu tư vào lĩnh vực chế biến sâu; đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp, hợp tác xã và người dân mở rộng xúc tiến thương mại, kết nối tiêu thụ sản phẩm trong nước và quốc tế.
Việc đẩy mạnh chế biến sâu không chỉ mở ra hướng phát triển bền vững cho ngành nông nghiệp Lâm Đồng mà còn góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của nông sản địa phương trên thị trường trong nước và xuất khẩu.
Bùi Hằng - Trung tâm Khuyến nông tỉnh Lâm Đồng