Trong thời gian gần đây, thị trường Đài Loan tiếp tục đưa ra cảnh báo đối với mặt hàng hồ tiêu của Việt Nam do phát hiện một số lô hàng không đáp ứng yêu cầu về an toàn thực phẩm. Thông tin từ cơ quan chức năng cho thấy, các vi phạm chủ yếu liên quan đến dư lượng thuốc bảo vệ thực vật (BVTV) vượt mức giới hạn tối đa cho phép (MRL) và sự xuất hiện của phẩm màu không được phép sử dụng trong thực phẩm. Thực trạng này đặt ra yêu cầu cấp thiết đối với người sản xuất và doanh nghiệp trong việc siết chặt kiểm soát chất lượng, nhằm duy trì ổn định hoạt động xuất khẩu.
Theo thông báo từ phía Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Đài Loan (TFDA), việc kiểm tra các lô hàng hồ tiêu nhập khẩu từ Việt Nam đã phát hiện nhiều trường hợp không đạt tiêu chuẩn, chủ yếu liên quan đến việc phát hiện phẩm màu Sudan đỏ và dư lượng thuốc bảo vệ thực vật vượt quá mức giới hạn tối đa cho phép (MRL) theo quy định của Đài Loan. Đáng lưu ý, nếu tình trạng này tiếp tục tái diễn, phía Đài Loan có thể xem xét áp dụng các biện pháp kiểm soát chặt chẽ hơn, thậm chí đình chỉ tiếp nhận hồ sơ kiểm tra nhập khẩu đối với mặt hàng hồ tiêu. Điều này sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng tiếp cận thị trường và uy tín của hồ tiêu Việt Nam trên thị trường quốc tế.
Nguyên nhân chính dẫn đến các cảnh báo nêu trên được xác định là do việc sử dụng chưa đúng quy định các loại thuốc BVTV trong quá trình sản xuất, cũng như nguy cơ tồn tại các chất phụ gia không được phép trong khâu sơ chế, bảo quản. Trong đó, việc không tuân thủ thời gian cách ly sau khi phun thuốc là một trong những yếu tố phổ biến khiến dư lượng vượt ngưỡng cho phép. Bên cạnh đó, một số cơ sở có thể chưa kiểm soát chặt chẽ nguồn nguyên liệu đầu vào, dẫn đến rủi ro về chất lượng khi xuất khẩu.
Đài Loan là thị trường có yêu cầu cao về an toàn thực phẩm, với hệ thống tiêu chuẩn và quy định kiểm soát chặt chẽ. Do đó, để duy trì và phát triển thị trường này cũng như các thị trường xuất khẩu khác trên thế giới, việc tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về MRL và truy xuất nguồn gốc là yêu cầu bắt buộc đối với tất cả các khâu trong chuỗi giá trị sản xuất hồ tiêu.
Để phát triển hồ tiêu bền vững, đáp ứng các tiêu chuẩn của thị trường trong và ngoài nước, người trồng tiêu cần chủ động điều chỉnh quy trình sản xuất theo hướng an toàn và bền vững. Trước hết, cần lựa chọn và sử dụng các loại thuốc BVTV nằm trong danh mục được phép lưu hành, phù hợp với yêu cầu của thị trường xuất khẩu. Việc áp dụng nguyên tắc “4 đúng” (đúng thuốc, đúng liều lượng, đúng thời điểm, đúng cách) cần được thực hiện nghiêm túc, đặc biệt là tuân thủ đầy đủ thời gian cách ly trước thu hoạch.
Cùng với đó, việc chuyển đổi sang các mô hình sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP hoặc các quy trình canh tác hữu cơ cần được đẩy mạnh. Đây là giải pháp căn cơ nhằm kiểm soát chất lượng sản phẩm ngay từ đầu vào, đồng thời nâng cao giá trị và khả năng cạnh tranh của hồ tiêu Việt Nam trên thị trường quốc tế. Việc ghi chép nhật ký sản xuất, lưu trữ thông tin về quá trình chăm sóc, sử dụng vật tư nông nghiệp cũng cần được thực hiện đầy đủ để phục vụ công tác truy xuất nguồn gốc khi cần thiết.
Hiệp hội Hồ tiêu và cây gia vị Việt Nam khuyến cáo người dân và các đại lý thu mua, chế biến hồ tiêu ngừng và thay thế việc sử dụng bao bì, vật dụng đựng, phơi tiêu tươi, tiêu khô có màu đỏ chuyển sang bao bì màu trắng để tránh bị nhiễm chất Sudan đỏ trong sản phẩm hồ tiêu.
Các doanh nghiệp, cơ sở thu mua, sơ chế, chế biến cần liên kết chặt chẽ với vùng nguyên liệu, nhằm đảm bảo nguồn cung có kiểm soát, hạn chế việc thu mua các nguyên liệu không rõ nguồn gốc, tuân thủ nghiêm quy trình sơ chế, bảo quản và đóng gói sản phẩm, bảo đảm không sử dụng các chất phụ gia hoặc phẩm màu không được phép. Công tác kiểm nghiệm chất lượng cần được thực hiện thường xuyên, đặc biệt đối với các chỉ tiêu liên quan đến dư lượng thuốc BVTV và các chất cấm. Việc chủ động kiểm tra trước khi xuất khẩu sẽ giúp doanh nghiệp hạn chế rủi ro bị cảnh báo hoặc trả hàng từ thị trường nhập khẩu.
Có thể thấy, các cảnh báo từ thị trường Đài Loan là tín hiệu quan trọng để ngành hồ tiêu Việt Nam nhìn nhận lại toàn bộ quy trình sản xuất và xuất khẩu. Việc nâng cao chất lượng và đảm bảo an toàn thực phẩm không chỉ là yêu cầu trước mắt nhằm duy trì thị trường, mà còn là định hướng lâu dài để phát triển ngành hàng theo hướng bền vững.
Trong bối cảnh hội nhập ngày càng sâu rộng, các thị trường nhập khẩu đều có xu hướng gia tăng tiêu chuẩn kỹ thuật và yêu cầu về chất lượng. Do đó, mỗi nông hộ, mỗi doanh nghiệp cần chủ động thích ứng, coi việc tuân thủ tiêu chuẩn là yếu tố cốt lõi trong sản xuất và kinh doanh. Chỉ khi đảm bảo được chất lượng đồng đều và an toàn, hồ tiêu Việt Nam mới có thể giữ vững uy tín và tiếp tục khẳng định vị thế trên thị trường quốc tế.
Thanh Phương (t/h) - Trung tâm Khuyến nông tỉnh Lâm Đồng