Cây sầu riêng đang nuôi trái có hiện tượng vàng lá, rụng lá và chết cây có thể do nhiều nguyên nhân, dựa vào triệu chứng và mức độ bệnh có thể xác định được nguyên nhân cụ thể. Tuy nhiên, bệnh xảy ra vào giai đoạn nuôi trái cũng là lúc mùa mưa tại khu vực Tây Nguyên có độ ẩm đất, không khí cao là điều kiện để các loại nấm, vi khuẩn phát sinh gây hại. Trong đó chủ yếu là nấm Phytophthora palmivora gây hại trên cây sầu riêng.
* Triệu chứng gây bệnh
+ Trên rễ: Nấm tồn tại trong đất xâm nhập vào bộ rễ gây thối các rễ non, rễ có màu nâu đen. Sau đó nấm lây lan đến phần thân cây phía trên làm chảy nhựa thân, bộ lá chuyển màu vàng, cây không phát triển và chết dần.
+ Trên thân, cành: Cây nhiễm bệnh thân bị thối, xì mủ, bộ lá không còn bóng mượt và chuyển màu vàng. Sau đó rụng theo từng cành hay một phía của cây.
+ Trên lá: Vết bệnh đầu tiên là những đốm đen nâu nhỏ trên mặt lá, sau vài ngày lá chuyển sang màu nâu, bào tử nấm lây, gây thối nhũng lá rồi khô dần và rụng.
+ Trên trái: Ban đầu trên trái có một vài chấm nhỏ màu nâu đen xuất hiện ở vị trí dọc theo chiều từ cuống trái trở xuống xung quanh trái. Sau đó các bào tử nấm phát triển và lây lan nhanh, vết bệnh lớn dần.
Bệnh phát sinh mạnh ở nhiệt độ 16-320C, ẩm độ không khí 80-95%, nhất là trong mùa mưa. Ở nhiệt độ dưới 100C hoặc trên 350C, bệnh ngừng phát triển.
* Biện pháp phòng trừ
+ Chọn đất trồng phù hợp, đất tơi xốp, thoát nước tốt, giàu chất hữu cơ và độ pH từ 5,5 - 6,5.
+ Trồng với mật độ phù hợp, khoảng cách từ 8 - 10 m, tạo điều kiện thông thoáng. Bón phân chuồng cho đất tơi xốp và cung cấp cân đối, đầy đủ các loại phân bón: Đa lượng, trung và vi lượng cho cây.
+ Thiết kế hệ thống tưới, tiêu và thoát nước tốt; cắt cành, tạo tán, tỉa trái hợp lý giúp cây thông thoáng và nâng cao sức đề kháng.
+ Bên cạnh bón phân vô cơ cần chú trọng sử dụng các sản phẩm phân bón hữu cơ, phân vi sinh, phân chuồng, rơm khô, cỏ khô, kết hợp vi sinh vật đối kháng như Trichoderma, Streptomyces nhằm diệt mầm bệnh Phytophthora và tăng sức đề kháng cho cây. Rải vôi xung quanh tán cây và quét lên gốc cây trong phạm vi 0,5 - 1,0 m từ mặt đất (sử dụng vôi đậm đặc quét lên thân chính vào cuối mùa nắng hay đầu mùa mưa).
+ Tiêm thân: Đối với cây lớn (có đường kính thân trên 15cm) tiêm Phosphonate để phòng bệnh 2 - 3 lần/năm (tùy theo đường kính và tuổi của vườn cây), pha thuốc theo tỷ lệ 1:1 (10 ml thuốc + 10 ml nước sạch/1 m đường kính tán), tiêm 2 lần/năm vào đầu và cuối mùa mưa, tiêm vào sáng sớm.
+ Khi thấy vết bệnh mới xuất hiện có thể sử dụng một trong các hoạt chất sau để phòng trừ: Dimethomorph (Insuran 50WG); Dimethomorph + Mancozeb (Acrobat MZ 600 WP, Diman bul 70WP); Fosetyl-aluminium (Agofast 80 WP, Aliette 800WG); Fosetyl-aluminium + Mancozeb, (Binyvil 70WP); Mancozeb (Vimancoz 80WP,…); Phosphorous acid (Agri-Fos 400SL; Phytofos 600SL,) tưới gốc hoặc phun, quét lên vết bệnh cho đến khi vết bệnh khô hẳn, sử dụng theo liều lượng khuyến cáo của nhà sản xuất. Lưu ý sử dụng theo nguyên tắc 4 đúng và đảm bảo thời gian cách ly của thuốc.
BBT - Trung tâm Khuyến nông tỉnh Lâm Đồng