Theo thông tin từ Cổng thông tin điện tử của Bộ Công thương, tháng 02/2026, Tổng cục Thực phẩm Pháp (DGAL) công bố Báo cáo “Kết quả giám sát và kiểm soát dư lượng thuốc bảo vệ thực vật” (dựa trên kết quả kiểm tra năm 2024) trong khuôn khổ Chương trình kiểm soát phối hợp của Liên minh châu Âu (EU). Theo đó, một số mặt hàng rau quả nhập khẩu từ Việt Nam có nguy cơ vi phạm quy định về mức dư lượng tối đa (MRL), trong đó chanh leo tỷ lệ 32%, (phát hiện hoạt chất cấm như Omethoate); thanh long tỷ lệ vi phạm 11% (hiện đang thuộc diện kiểm soát tăng cường theo Quy định (EU) 2019/1793 với tần suất kiểm tra 50% tại cửa khẩu EU).

Các kết quả này là cơ sở để Ủy ban châu Âu đánh giá rủi ro và có thể áp dụng các biện pháp kiểm soát nghiêm ngặt hơn trên toàn thị trường EU. Trong bối cảnh EU đang có xu hướng siết chặt quy định về MRL, kể cả chuyển sang cách tiếp cận dựa trên mối nguy (hazard-based), nguy cơ áp dụng mức dư lượng mặc định rất thấp (0,01 mg/kg) đối với nhiều hoạt chất là hiện hữu. Nếu các mặt hàng nêu trên tiếp tục vi phạm, có thể bị: Đưa vào danh sách kiểm soát tăng cường, tăng tần suất kiểm tra tại cửa khẩu; Áp dụng điều kiện nhập khẩu nghiêm ngặt hơn, yêu cầu chứng thư và kết quả kiểm nghiệm trước xuất khẩu; thậm chí bị từ chối nhập khẩu. Điều này không chỉ làm tăng chi phí, kéo dài thời gian thông quan mà còn ảnh hưởng uy tín xuất khẩu của Việt Nam.

Chanh leo, thanh long đối diện nguy cơ bị Liên minh châu Âu siết chặt kiểm soát

Để kịp thời kiểm soát nguy cơ, đồng thời phản hồi yêu cầu của Đoàn thanh tra của Uỷ ban châu Âu về việc cung cấp bằng chứng thực hiện Kế hoạch hành động bảo đảm an toàn thực phẩm của Việt Nam trước ngày 01/5/2026, khuyến nghị các địa phương, các tổ chức, cá nhân tham gia sản xuất, kinh doanh và xuất khẩu nông sản sang thị trường EU một số nội dung, cụ thể:

Thứ nhất, tiếp tục rà soát toàn bộ vùng trồng, cơ sở sản xuất rau quả (thanh long, ớt, sầu riêng, chanh leo…) xuất khẩu sang EU;

Thứ hai, tăng cường giám sát việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, đặc biệt các hoạt chất có nguy cơ vi phạm MRL;

Thứ ba, kiểm tra điều kiện sản xuất, thu hái, sơ chế, đóng gói;

Thứ tư, tổ chức lấy mẫu kiểm nghiệm dư lượng đối với các vùng trồng xuất khẩu đi EU;

Thứ năm, kiểm soát chặt chẽ truy xuất nguồn gốc.

Thứ sáu, cùng với đó, ngành Nông nghiệp địa phương cần tổng hợp, cung cấp kết quả thực hiện các khuyến nghị của Đoàn thanh tra ATTP của Ủy ban châu Âu theo Công văn số 3364/TTTV-ATTPMT ngày 02/10/2025 của Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, bao gồm: Số lượng vùng trồng, cơ sở đóng gói thanh long, ớt, sầu riêng đã được kiểm tra, giám sát; Số lượng các cuộc kiểm tra, giám sát, các trường hợp vi phạm (nếu có) và biện pháp xử lý; Tình hình phổ biến cho các cơ sở kiểm nghiệm thực phẩm, bảo đảm các cơ sở này thực hiện đầy đủ khuyến nghị của EU; Số lượng lô hàng thanh long, ớt, đậu bắp xuất khẩu sang EU được địa phương kiểm tra ATTP tính từ ngày 01/7/2025,…

Các tổ chức, cá nhân tham gia sản xuất, kinh doanh và xuất khẩu nông sản sang thị trường EU cần chủ động nghiên cứu và thực hiện tuân thủ đầy đủ các nội dung khuyến nghị theo quy định để đáp ứng yêu cầu vệ sinh trong sản xuất, đáp ứng yêu cầu xuất khẩu nông sản sang thị trường EU diễn ra thuận lợi trong thời gian tới.

Văn Thọ - Trung tâm Khuyến nông tỉnh Lâm Đồng (t/h)