Trong những năm gần đây, nhiều mô hình mới ứng dụng khoa học công nghệ trong nông nghiệp được triển khai. Tại phường 3 Bảo Lộc, mô hình “Nông trại chăn nuôi dê khoa học, kết hợp giáo dục và kinh doanh” của anh Vũ Quang Chính, sinh năm 1994, đã trở thành điểm sáng trong Hội thi Sáng tạo kỹ thuật nhà nông tỉnh lần thứ 8 năm 2025.

Anh Vũ Quang Chính (TDP 3, phường 3 Bảo Lộc, tỉnh Lâm Đồng) vốn xuất thân từ gia đình nông dân, sớm gắn bó với nghề nuôi dê. Tuy nhiên, thay vì đi theo cách làm truyền thống, anh đã ứng dụng tiến bộ khoa học công nghệ vào từng công đoạn chăn nuôi. Từ thiết kế chuồng trại, lựa chọn con giống, đến quản lý dinh dưỡng và phòng bệnh - tất cả đều dựa trên cơ sở khoa học. Chuồng trại nuôi dê của trang trại được thiết kế thông thoáng, sàn cách mặt đất 1,5 m để dễ thu gom phân và hạn chế dịch bệnh. Ánh sáng tự nhiên được tận dụng tối đa, kết hợp đèn năng lượng mặt trời tiết kiệm chi phí. Hệ thống máng ăn, nước uống tự động giúp dê luôn có nguồn thức ăn, nước sạch, đồng thời giảm lãng phí. Đặc biệt, mỗi con dê được gắn thẻ tai nhận diện để theo dõi sức khỏe, quá trình sinh trưởng. Kết quả cho thấy hiệu quả rõ rệt, chi phí nhân công giảm 30 - 40%, tỷ lệ dê khỏe mạnh đạt trên 95%, sản lượng thịt tăng 20 - 30%. Không chỉ vậy, phân dê được xử lý bằng chế phẩm sinh học Trichoderma, trở thành nguồn phân bón hữu cơ, góp phần vào mô hình nông nghiệp tuần hoàn.

Anh Chính chia sẻ: Năm 2017, anh bắt đầu chuyển đổi mô hình chuồng trại, con giống, anh đã sang Thái Lan và các mô hình khác học hỏi để về cải tiến và nâng cấp chuồng trại cho dê sinh sản, dê thịt, cách chăm sóc dê con, nguồn dinh dưỡng của cỏ cung cấp cho dê hợp lý nhằm giảm được chi phí nhân công, chi phí đầu tư để mang lại hiệu quả kinh tế cao nhất. Giống cỏ anh chọn là những giống: Ruzi, cỏ sả, VA06 và lá mít, cho ăn luân phiên các giống cỏ tránh tình trạng dê ngán và kích thích cho dê ăn tốt hơn, còn trong lá mít có vị chát giúp cho tiêu hóa, đường ruột của dê đào thải ra ngoài tốt hơn mà không bị các bệnh về đường ruột.

Anh Vũ Quang Chính bên giống dê sinh sản

Điểm đặc biệt khiến mô hình của anh Chính nổi bật chính là sự kết hợp đa giá trị. Ngoài chăn nuôi, trang trại còn liên kết với các trường Đại học, Cao đẳng để tổ chức thực hành, thực tập cho sinh viên ngành chăn nuôi. Nhiều lớp tập huấn, hướng dẫn kỹ thuật nuôi dê cũng được tổ chức, tạo điều kiện để bà con nông dân tiếp cận phương pháp mới. Song song đó, mô hình du lịch trải nghiệm được triển khai: Du khách đến tham quan có thể trực tiếp cho dê ăn, tìm hiểu cách phối trộn thức ăn và thưởng thức các món ăn chế biến từ dê ngay tại trang trại. Điều này không chỉ quảng bá thương hiệu mà còn mở thêm hướng phát triển kinh tế từ nông nghiệp gắn với du lịch sinh thái.

Không chỉ dừng ở chăn nuôi cá thể, từ một trại dê ban đầu anh Chính đã xây dựng liên kết gồm 9 trại dê, đặc biệt toàn bộ đều là các nông dân trẻ thế hệ 9X. Nông dân tham gia liên kết sẽ được cung cấp con giống, hướng dẫn kỹ thuật xây dựng chuồng trại, cách chăm sóc, phòng bệnh và bao tiêu sản phẩm. Nhờ vậy, các hộ nuôi liên kết đều giảm hao hụt, bảo đảm chất lượng đàn dê. Với những hộ ít vốn, hình thức nhận dê giống về nuôi rồi chia lợi nhuận là giải pháp hiệu quả.

Anh Nguyễn Hoàng Duy ở phường 3 Bảo Lộc - một trong những đối tác chia sẻ: Muốn chăn nuôi dê đạt hiệu quả kinh tế cao, người nuôi cần chuẩn bị 5 yếu tố: Đầu tiên là kinh tế - làm chuồng trại và mua con giống đều phải cần đến tiền; thứ hai là đất đai - dê là loài động vật ăn cỏ, chủ động được nguồn cỏ sẽ không bị cạnh tranh thị trường; thứ ba - chuồng trại, làm bài bản, khoa học sẽ tiết kiệm được công sức của người chăm sóc; thứ tư - con giống, lựa chọn con giống có chất lượng, năng suất rất quan trọng; cuối cùng là con người, người nuôi cần nắm được quy trình kỹ thuật chăm sóc vật nuôi để cho năng suất, chất lượng tốt nhất.

Từ thực tế triển khai mô hình đã chứng minh được tính khả thi và khả năng nhân rộng. Anh Chính kỳ vọng sẽ có thêm nhiều trang trại trẻ ứng dụng công nghệ tương tự, hình thành chuỗi cung ứng thịt dê sạch, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường trong và ngoài nước.

Ông Nguyễn Minh Toàn - Chủ tịch Hội Nông dân phường 3 Bảo Lộc, tỉnh Lâm Đồng đánh giá: Đây là mô hình của một bạn trẻ rất năng động, sáng tạo, từ khâu chăn nuôi, chuẩn bị chuồng trại cho đến việc liên kết với các đối tác, là một mô hình khép kín đạt chuẩn cần được tuyên truyền, nhân rộng trong thời gian tới.

Có thể nói, “Nông trại chăn nuôi dê khoa học, kết hợp giáo dục và kinh doanh” không những là một giải pháp mới mang lại hiệu quả kinh tế cao, mà còn là câu chuyện khởi nghiệp truyền cảm hứng cho nhiều bạn trẻ yêu nông nghiệp, đặc biệt là trong ngành chăn nuôi tại địa phương trong thời gian tới.          

Bùi Quang Ngọc - Trung tâm DVTH phường 3 Bảo Lộc