Cũng như nhiều địa phương khác, từ lâu vụ Đông Xuân luôn được xem là vụ sản xuất chính, mang lại thu nhập ổn định cho nông dân. Thế nhưng năm nay, trong bối cảnh giá xăng dầu tăng, kéo theo các loại vật tư nông nghiệp như phân bón, thuốc bảo vệ thực vật… đều tăng từ 10 - 20%. Trong khi đó, giá lúa tươi hiện chỉ dao động ở mức hơn 5.000 đồng/kg, khiến hiệu quả sản xuất giảm rõ rệt.

Có mặt tại cánh đồng thôn 7, xã Nghị Đức, chúng tôi ghi nhận những ruộng lúa đang trong giai đoạn ngậm sữa, hạt chắc, bông dài, dự báo cho năng suất cao. Thế nhưng, trái ngược với sự phát triển của cây lúa, tâm trạng của người nông dân lại không mấy phấn khởi.

Ông Nguyễn Thanh Lý ở thôn 7, xã Nghị Đức bên ruộng lúa của gia đình

Ông Nguyễn Thanh Lý, một hộ sản xuất lâu năm tại địa phương, không giấu được nỗi lo khi đứng giữa cánh đồng của mình. Dù lúa phát triển tốt nhưng ông cho biết chi phí đầu tư năm nay tăng cao hơn hẳn so với những năm trước, trong khi giá lúa lại không có dấu hiệu cải thiện. Với tổng diện tích sản xuất 02 ha trong vụ Đông Xuân này, ông Lý dự kiến năng suất đạt trung bình 75 - 80 tạ/ha, với chi phí tăng cao và giá lúa như hiện nay, vụ này chắc không có lãi.

Rời cánh đồng thôn 7, chúng tôi đến cánh đồng thôn 4, nơi ông Nguyễn Lục đang canh tác 1,5 ha lúa. Hiện lúa đang bước vào thời kỳ trổ bông, xanh tốt và đồng đều. Tuy nhiên, điều khiến ông Lục trăn trở không phải là năng suất, mà chính là đầu ra của sản phẩm. Theo ông Lục, để sản xuất 01 ha lúa chi phí đầu tư đã lên đến khoảng 30 triệu đồng gồm giống, phân bón, thuốc, công làm đất và thu hoạch. Với mức giá lúa như hiện nay, nếu không có biến động tích cực, khả năng hòa vốn đã là may mắn còn có lãi là điều rất khó.

Không chỉ riêng hai hộ trên, nhiều nông dân cũng đang đối mặt với áp lực tương tự. Việc duy trì sản xuất là điều bắt buộc, bởi bỏ ruộng sẽ ảnh hưởng đến sinh kế lâu dài. Nếu chuyển đổi sang cây trồng khác lại gặp nhiều khó khăn về vốn, kỹ thuật và thị trường.

Vụ Đông Xuân 2025 - 2026, toàn xã Nghị Đức gieo trồng trên 1.600 ha lúa, trong đó diện tích lúa chất lượng cao chiếm khoảng 1.500 ha. Nhờ điều kiện thời tiết thuận lợi, nguồn nước đảm bảo và sâu bệnh ít, sản xuất nhìn chung ổn định. Tuy nhiên, chi phí đầu vào tăng cao và giá lúa bấp bênh đang ảnh hưởng trực tiếp đến thu nhập của người nông dân. Nếu tình trạng này kéo dài, sẽ tác động đến tâm lý sản xuất, thậm chí nhiều hộ có thể phải cân nhắc việc tiếp tục đầu tư trong những vụ sau. Để phát triển nông nghiệp bền vững, rất cần sự hỗ trợ từ các cấp, các ngành trong việc ổn định giá vật tư, đảm bảo đầu ra sản phẩm giúp bà con yên tâm sản xuất. Dù còn nhiều khó khăn, người nông dân Nghị Đức vẫn bám ruộng, bám đồng, hy vọng vào một vụ mùa thuận lợi hơn trong thời gian tới, để ổn định cuộc sống và phát triển kinh tế gia đình.

Nguyễn Ngọc Khánh - Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã Nghị Đức