Trước thực trạng vườn điều già cỗi, năng suất thấp, thu nhập của người dân ngày càng bấp bênh. Năm 2019, Trung tâm Nông nghiệp huyện Đạ Huoai đã xây dựng kế hoạch, triển khai thực hiện 03 mô hình điều trồng dày tỉa cành tạo tán theo phương pháp mới. Qua đó, nhằm áp dụng tiến bộ kỹ thuật mới trong canh tác cây điều, đồng thời nâng cao năng suất, hiệu quả kinh tế vườn điều. Sau 03 năm thực hiện, mô hình cho năng suất khá cao, đã góp phần tăng thu nhập cho các hộ gia đình. So với diện tích trồng cùng thời điểm, hiệu quả kinh tế mô hình nổi trội hơn, nông hộ rất phấn khởi vì được áp dụng tiến bộ kỹ thuật mới trong canh tác cây điều.

Kỹ thuật canh tác

Mật độ trồng: Áp dụng mật độ trồng dày với khoảng cách 4x4m (cây cách cây 4m, hàng cách hàng 4m), mật độ 625 cây/ha. Thực hiện tốt chế độ bón phân, chăm sóc phòng trừ sâu bệnh hại theo quy trình kỹ thuật canh tác cây điều.

Kỹ thuật tỉa cành tạo tán theo phương pháp mới

Năm đầu tiên sau trồng chỉ tỉa các chồi dại, cành sâu bệnh. Việc tỉa cành tạo tán mạnh được bắt đầu thực hiện từ năm thứ hai, nên để cây điều có 1 thân chính, để lại 4 - 5 cành cấp 1 cách mặt đất từ 50cm trở lên, phân bố đều trên thân chính và các hướng, giúp cây phát triển cân đối, tạo tán hình mâm xôi. Trồng dày, do vậy công tác tỉa cành tạo tán cần được chú trọng và thực hiện thường xuyên (2 lần/năm) nhằm tránh vườn cây giao tán, giúp vườn thông thoáng, hạn chế sâu bệnh hại, thuận tiện trong quá trình chăm sóc thu hoạch.

Phương pháp tỉa cành tạo tán khi năm thứ 2 (11 tháng sau trồng) như sau:

Tỉa cành tạo tán lần 1: Tỉa khống chế chiều cao, tạo hình mâm xôi cho vườn điều (vào tháng 5-6): Lúc này vườn điều được khoảng 11 tháng sau trồng, cần tỉa cành tạo tán giúp cây phát triển cân đối. Chọn 4 - 5 cành cấp 1 to mập, khỏe mạnh, phân bố đều bốn hướng để xác định cành chính, tiến hành tỉa khống chế ngọn những cành cấp 1 này giúp kích thích ra nhiều chồi non, phát triển thành cành cấp 2. Vị trí tỉa chiều dài từ thân ra khoảng 40 - 50cm, sau đó tiến hành tỉa bỏ những cành vô hiệu, cành cấp 1 còn lại, cành sâu bệnh, cành mọc trong tán, giúp cây luôn thông thoáng, phát triển tốt. Sau khi tỉa cành, dọn dẹp cành nhánh, vệ sinh vườn sạch sẽ. Sau đó tiến hành phun thuốc để phòng trừ bệnh gây hại cho vườn điều. Sau khi tỉa cành tạo tán khoảng 1 - 1,5 tháng, tiến hành kiểm tra và tỉa bớt các chồi non đã ra, chỉ để lại 5 - 6 chồi khỏe mạnh/cành.

Tỉa cành tạo tán lần 2: Tỉa cành vô hiệu, tỉa các cành nhánh, tạo tán cho vườn điều. Vào tháng 8 - 9, khi vườn điều được 14 tháng tuổi tiến hành tỉa cành tạo tán lần 2 trong năm. Lần này chủ yếu tỉa bỏ các cành tăm, cành sâu bệnh, cành mọc trong tán, đồng thời tỉa một số cành phát triển mạnh nhằm giúp bộ tán sinh trưởng đồng đều, tạo hình mâm xôi.

Cách tỉa: Tỉa bổ sung đối với một số cành cấp 1, để chiều dài từ thân ra khoảng 50 - 60cm, đồng thời tỉa bỏ tất cả các cành tăm, sâu bệnh, cành mọc trong tán, giúp vườn thông thoáng. Sau tỉa cành, dọn dẹp cành nhánh, vệ sinh vườn sạch sẽ. Sau đó tiến hành phun thuốc để phòng trừ bệnh gây hại cho vườn điều

Phương pháp tỉa cành tạo tán năm thứ 3 (22 tháng sau trồng) như sau:

Tỉa cành tạo tán lần 1 (tháng 5): Thời điểm này vườn điều đã gần 2 năm tuổi, cành nhánh phát triển rất mạnh, do đó cần chú trọng tỉa để vườn được thông thoáng, cây không bị giao tán, khống chế sự vươn tán của cây, đồng thời giúp cây ra nhiều chồi non, số lượng chồi ra hoa, đậu trái cũng sẽ nhiều, năng suất thu hoạch sẽ cao hơn. Phương pháp tỉa cành tạo tán năm thứ 2 này cần tiến hành cắt tỉa các cành cấp 2, để độ dài còn lại 15 - 20cm. Sau khi bấm tỉa các cành cấp 2, tiến hành tỉa bỏ các cành vô hiệu, cành sâu bệnh, cành mọc trong tán giúp cây luôn thông thoáng, phát triển tốt, cân đối. Tiến hành dọn dẹp cành nhánh, vệ sinh vườn sạch sẽ, đồng thời phun thuốc để phòng trừ bệnh gây hại cho vườn điều. Sau khi tỉa cành tạo tán khoảng 1 - 1,5 tháng, tiến hành kiểm tra và tỉa bớt các chồi non đã ra, chỉ để lại 4 - 5 chồi khỏe mạnh/cành cấp 2.

Tỉa cành tạo tán lần 2 (tháng 8 - 9): Tỉa cành tăm, cành sâu bệnh và tạo tán cho vườn điều: Lúc này vườn điều đã bước sang năm thứ 3 (27 tháng) sau trồng. Lần này chủ yếu tỉa bỏ các cành tăm, cành sâu bệnh, cành mọc trong tán, đồng thời tỉa bổ sung đối với một số cành phát triển mạnh nhằm giúp bộ tán cân đối, hạn chế giao tán giữa các cây và các hàng. Sau khi tỉa cành tạo tán xong, tiến hành dọn dẹp cành nhánh, vệ sinh vườn sạch sẽ, đồng thời phun thuốc để phòng trừ bệnh gây hại cho vườn điều. Những năm sau tiếp tục tỉa các cành cấp 3 để độ dài đoạn cành còn lại 15 - 20cm. Từ năm thứ 4 trở đi cần chú trọng tỉa gọn tán, theo dõi đánh dấu các cây sinh trưởng kém để tỉa mạnh nhằm giúp cây không bị giao tán. Khi vườn điều được 7 năm tuổi trở lên, tùy theo tình trạng sinh trưởng của từng cây, từng vườn để tiến hành tỉa đau nhằm khống chế chiều cao từ 4 - 6m, cưa hạ bớt các cây đã đánh dấu trong các năm trước để mật độ vườn điều từ 104 - 208 cây/ha.

Hiệu quả kinh tế từ mô hình

Vườn điều bước sang năm thứ 3 (32 tháng sau trồng) đã cho thu hoạch bình quân 1,61 kg/cây. Với giá bán 25.000 đồng/kg, trung bình 1 ha (624 cây/ha) cho thu nhập gần 25 triệu đồng. Năm nay, do ảnh hưởng của thời tiết bất lợi nên năng suất của mô hình có bị ảnh hưởng, tuy nhiên nếu điều kiện thời tiết thuận lợi, năng suất mô hình có thể đạt 2 tấn/ha. Trồng dày (khoảng cách 4x4m) năm thứ 3 đã cho thu hoạch 1 - 2 tấn/ha. Tuy nhiên, nếu trồng với mật độ thưa như trước đây (8x8m - 156 cây/ha) thì năng suất thu được năm thứ 3 chỉ đạt 220 - 250 kg/ha, như vậy năng suất mô hình tăng gấp 4 lần so với thực hiện theo phương thức canh tác cũ (trồng thưa, mật độ 208 cây/ha). Mặc dù mô hình chưa có lợi nhuận nhưng đã có thêm kinh phí để nông hộ đầu tư chăm sóc vườn điều. Từ hiệu quả của mô hình, Trung tâm Nông nghiệp huyện Đạ Huoai đã tổ chức hội thảo để giới thiệu kết quả mô hình đến bà con nông dân, để giúp người sản xuất nhân rộng hiệu quả của của mô hình trong thời gian tới.

Nguyễn Thị Châu­­ - TTNN Đạ Huoai

TRUNG TÂM KHUYẾN NÔNG LÂM ĐỒNG

Tầng 4, Khu D, Trung tâm hành chính tỉnh Lâm Đồng - 36 Trần Phú- TP Đà Lạt

ĐT: 02633.812932 - 02633.824180 Fax: 02633.812270 E-mail: ttknld@gmail.com

Top