Nói đến huyện Đam Rông, là mọi người sẽ nghĩ ngay đến một vùng đất còn nhiều khó khăn của tỉnh Lâm Đồng (vì đây là huyện nghèo của tỉnh); tuy nhiên trong những năm gần đây, tại Đam Rông đã xuất hiện nhiều mô hình kinh tế hiệu quả như trồng chuối La ba, mắc ca, nuôi cá nước lạnh...Tại đây ngoài cây cà phê, bơ, chuối La ba… thì cây mắc ca (một giống cây lâm nghiệp mới đa tác dụng) đang dần khẳng định giá trị kinh tế. Qua giới thiệu tôi được biết tại xã Đạ KNàng, huyện Đam Rông có một người nông dân đang trồng diện tích mắc ca lớn của huyện khoảng 08 ha, đó là anh Nguyễn Văn Nghiêm ở thôn Trung tâm.

Sau khi đi qua một dốc cao, trên triền đồi là một vườn mắc ca xanh tốt với những chùm quả trên cây được trồng theo hàng và tạo tán rất bài bản, có tán cân đối. Qua trao đổi, anh Nghiêm cho biết: “Vào năm 2011, qua giới thiệu của người quen (người đã có hiểu biết về cây mắc ca), cho biết vùng xã Đạ KNàng có điều kiện khí hậu thích hợp trồng được mắc ca và chỉ chỗ mua cây giống mắc ca ở nhà ông Đinh Kim Thu ở huyện Krông Năng - Đắk Lắk; ở đó trồng cây mắc ca ghép, là một trong những địa điểm trồng thử nghiệm cây mắc ca đầu tiên ở Việt Nam. Sau khi tham quan vườn của ông Thu và trao đổi kinh nghiệm kỹ thuật trồng cây mắc ca, anh quyết tâm trồng thử nghiệm cây mắc ca. Vào thời điểm đó giá cây giống ghép khá cao (giá khoảng 85.000đ/cây) và cũng do quãng đường đi lại xa nên anh quyết định mua 700 cây thực sinh về trồng (giá khoảng 35.000đ/cây), anh đã chọn cây thực sinh giống 816, OC, 849. Ban đầu anh cũng lo lắng, vì mắc ca là cây trồng mới, không biết khả năng ra hoa đậu quả và thị trường đầu ra thế nào.”

Khi ấy, diện tích đất của anh chủ yếu là trồng cà phê, vì vậy khi trồng xen cây mắc ca trong vườn cà phê có nhiều lợi ích là tăng thu nhập trên một đơn vị diện tích, giảm rủi ro về thị trường, tăng độ che phủ đất giảm xói mòn; quan trọng hơn là khi cây mắc ca chưa cho thu hoạch anh vẫn có nguồn thu từ cà phê. Sau 3, 4 năm trồng; cây mắc ca không phụ lòng người, đã cho những lứa quả bói đầu tiên, năm 2014 anh thu được quả bói khoảng hơn 200 kg. Như vậy ngoài nguồn thu từ cà phê anh bắt đầu có thêm nguồn thu từ cây mắc ca. Cà phê của anh đạt năng suất trung bình 3,5 tấn/ha, những năm đầu tán cây mắc ca còn nhỏ không ảnh hưởng đến năng suất cà phê. Do anh trồng cây mắc ca với khoảng cách 6m một cây, vì vậy khi cây mắc ca lớn đã cạnh tranh ánh sáng với cây cà phê; một phần do năng suất cà phê giảm và giá cà phê lại xuống thấp nên năm 2019 anh đã quyết định phá bỏ hết cây cà phê để tập trung đầu tư chăm sóc cho cây mắc ca.

Anh cho biết thêm: “Để trồng mắc ca thành công cần nắm rõ kỹ thuật trồng chăm sóc cây, trồng cây ghép có nguồn gốc rõ ràng, tạo tán và phun thuốc phòng trừ sâu bệnh định kỳ giai đoạn quả nhỏ; tuy mắc ca là giống cây rừng dễ chăm sóc nhưng để cây mắc ca có năng suất cần đầu tư phân bón (Vào giai đoạn kinh doanh mỗi cây bón 2 kg phân NPK 16-16-8 +TE và hai bao phân chuồng). Khi trồng xen cây mắc ca trong vườn cà phê nên trồng khoảng 100 cây/ha để sau này khi cây mắc ca lớn không ảnh hưởng đến cây cà phê và vẫn có nguồn thu từ hai cây”. Sau này, khi đã có kinh nghiệm trồng mắc ca và nhận thấy trồng mắc ca có hiệu quả kinh tế anh mua thêm cây mắc ca ghép về trồng; đến  nay, anh đã trồng tổng diện tích khoảng 8 ha mắc ca, diện tích cho thu hoạch quả khoảng 4,5 ha. Năm 2019 anh thu được khoảng hơn 9 tấn hạt tươi, với giá khoảng 110 ngàn đồng/kg hạt anh thu khoảng 1 tỷ đồng và năm 2020 anh thu được khoảng 15 tấn hạt (với giá 90 ngàn đồng/kg, anh thu được khoảng 1,4 tỷ đồng), ở vùng đất Đam Rông đây thực sự là một nguồn thu mơ ước của nhiều người. Thời gian đầu nguồn hạt mắc ca còn ít, người tiêu dùng chưa biết nhiều về sản phẩm mắc ca, thị trường chưa ổn định; bây giờ anh đã yên tâm vì sản phẩm hạt làm ra đã có đầu ra ổn định.

Ban đầu sản lượng quả còn ít, anh tách vỏ quả mắc ca xanh bằng biện pháp thủ công là đập bằng tay; sau này khi lượng quả thu hoạch nhiều anh đã mua máy tách vỏ quả mắc ca, áp dụng cơ giới hóa trong khâu sau thu hoạch giúp giảm chi phí mà tăng năng suất lao động lên gấp hơn 10 lần. Để gia tăng giá trị hạt mắc ca, anh mua tủ sấy hạt và dụng cụ tách hạt; anh chế biến khoảng 1 tấn hạt mắc ca sấy chín để bán cho khách quen trong và ngoài tỉnh, sản phẩm hạt mắc ca chế biến được khách hàng đánh giá cao vì chất lượng thơm ngon.

Mô hình trồng cây mắc ca của anh được bà con nông dân trong và ngoài tỉnh, đại diện Hiệp hội mắc ca Việt Nam đến tham quan học tập. Bà con trong xã Đạ KNàng đã nhân rộng diện tích trồng mắc ca, trong đó có cả những người đồng bào dân tộc thiểu số trồng cây mắc ca. Ngoài ra anh còn nhập cây giống mắc ca ghép ở Đắk Lắk về bán cho người dân quanh vùng.

Anh là một nhà nông ham học hỏi, dám làm và chịu khó tìm hiểu cái mới; trước đây anh cũng đã trồng thử một sào cây sa chi, cây sinh trưởng phát triển tốt và đã cho thu hoạch hạt. Anh không dùng thuốc diệt cỏ, đợi cỏ lên cao rồi dùng máy cắt dập tại chỗ tận dụng làm nguồn phân bón hữu cơ, để bảo vệ sức khỏe cho chính mình và bảo vệ môi trường. Trong vườn mắc ca có những cây đạt năng suất 25- 30 kg hạt/cây; những cây không đạt tiêu chuẩn như năng suất thấp, vỏ hạt dày anh sẽ cưa để ghép cải tạo lại, anh sẽ chọn những cây có năng suất cao vỏ hạt mỏng để chọn lấy cành ghép và đã ghép cải tạo thử nghiệm một vài cây.

Anh cho biết kế hoạch sắp tới sẽ đầu tư chăm sóc vườn mắc ca theo hướng hữu cơ để tăng chất lượng hạt, tốt cho sức khỏe và môi trường mà còn đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của người tiêu dùng. Với một người năng động, ham học hỏi như anh tôi nghĩ kế hoạch của anh sẽ thành công để tiếp tục khẳng định thương hiệu mắc ca Lâm Đồng trên thị trường trong nước và xuất khẩu nhiều tiềm năng.

Nguyễn Văn Diện - TTKN Lâm Đồng

TRUNG TÂM KHUYẾN NÔNG LÂM ĐỒNG

Tầng 4, Khu D, Trung tâm hành chính tỉnh Lâm Đồng - 36 Trần Phú- TP Đà Lạt

ĐT: 02633.812932 - 02633.824180 Fax: 02633.812270 E-mail: ttknld@gmail.com

Top