Thôn Gia Bắc 2, xã Tân Nghĩa, huyện Di Linh với nền kinh tế lấy nông nghiệp làm trọng và có sông Đồng Nai chảy qua nên những người nông dân đã biết dựa vào con cá để tăng gia sản xuất. Nuôi cá ở đây không chỉ để ăn mà còn trao đổi buôn bán giúp đời sống người dân ngày càng cải thiện, khấm khá dần lên.

Làng chài nơi đây được hình thành từ năm 2010 và chủ yếu nuôi cá trên lồng bè, lúc đầu chỉ có vài hộ nuôi cá với một đến hai lồng sử dụng vật dụng đơn giản, thô sơ nhưng hiệu quả mang lại cao hơn sản xuất cà phê trong vùng. Do vậy đến nay, số hộ tham gia nuôi cá tại làng chài Gia Bắc 2, xã Tân Nghĩa đã tăng lên 16 hộ. Số lồng bè của mỗi hộ cũng tăng lên từ 2 - 30 lồng bè, mỗi lồng có diện tích khoảng 30m2 và được làm với các vật dụng kiên cố hơn. Các hộ chăn nuôi cá bây giờ không chỉ có dân địa phương mà còn dân các tỉnh phía Bắc và các tỉnh miền Tây cũng tới đây lập nghiệp. Đa số các hộ này đã có một số kinh nghiệm nuôi cá từ vùng quê của mình và được cán bộ khuyến nông chuyển giao, tư vấn kỹ thuật chăn nuôi và phòng trị bệnh một số bệnh cá nước ngọt. Những năm trước đây, các loại cá người dân thường nuôi trên lồng bè chủ yếu là cá điêu hồng, cá trắm cỏ, cá chép… là những loại cá có giá trị kinh tế không cao.

Dọc sông Đồng Nai chảy qua các xã của huyện Di Linh, người dân đánh bắt được rất nhiều cá lăng ngoài tự nhiên với trọng lượng từ 2 - 7 kg/con, cá biệt có con nặng trên 30 kg. Cá lăng là một trong những loại cá đặc sản nước ngọt cao cấp, thịt dai, giòn với hương vị đặc trưng thơm ngon bổ dưỡng, có giá trị kinh tế cao và dễ tiêu thụ. Cá lăng ngoài tự nhiên thức ăn chính là các loại cá nhỏ. Cá lăng rất dễ nuôi và chủ yếu sống ở tầng giữa, thức ăn có thể là cá nhỏ hoặc cám hỗn hợp, đặc biệt cá thích nghi với dòng nước đầu nguồn nên mau lớn, nuôi trong lồng bè trong vòng 18 tháng có thể đạt trọng lượng 2 kg.

Xuất phát từ tình hình thực tế trên, năm 2018 để đa dạng vật nuôi và mang lại hiệu quả kinh tế cao hơn, Trung tâm Nông nghiệp huyện Di Linh xây dựng hỗ trợ thực hiện mô hình “Nuôi cá lăng” từ nguồn vốn chương trình sự nghiệp nông nghiệp hàng năm với quy mô 2.000 con, kinh phí Nhà nước hỗ trợ 60% con giống và 40% thức ăn hỗn hợp. Trong quá trình nuôi còn lại mọi chi phí hộ chăn nuôi tự đóng góp. Mô hình thực hiện tại hộ ông Nguyễn Văn Thiên thôn Gia Bắc 2, xã Tân Nghĩa bước đầu cho hiệu quả rất khả quan. Sau 04 tháng nuôi trọng lượng cá đạt bình quân 250 gram/con, tỷ lệ sống trên 90%.

Thức ăn chính của cá lăng tự nhiên là các loại cá nhỏ, như vậy với cách nuôi cá lăng trong lồng bè thức ăn của cá lăng cũng là các loại cá tạp nhỏ, phế phụ phẩm từ lò mổ và thức ăn hỗn hợp của các công ty. Di Linh là vùng núi nên lượng cá tạp biển giá thành khá cao và không được tươi, nên cá lăng nuôi ở đây chủ yếu sử dụng thức ăn cám hỗn hợp. Để giảm chi phí đầu tư, cán bộ kỹ thuật của Trung tâm Nông nghiệp đã hướng dẫn cho các hộ chăn nuôi cá lăng trên lồng bè có thể sử dụng trùn quế làm thức ăn cho cá để cung cấp chất đạm. Trùn quế là loài dễ nuôi nguồn thức ăn chủ yếu là phân bò sẵn có tại địa phương. Sử dụng trùn quế làm thức ăn cho cá sẽ giảm chi phí đầu vào, xử lý phân chuồng, giảm ô nhiễm môi trường và tăng lợi nhuận trong chăn nuôi.

Từ thành công bước đầu của mô hình nuôi cá lăng trên lồng bè của hộ anh Nguyễn Văn Thiên. Trong năm 2019, Trung tâm Nông nghiệp huyện Di Linh tiếp tục xây dựng hỗ trợ thực hiện nhân rộng 6 mô hình nuôi cá lăng trên lồng bè thực hiện tại thôn Gia Bắc 2, xã Tân Nghĩa với quy mô 4.000 con/điểm, Nhà nước hỗ trợ 60% kinh phí mua con giống, còn lại các chi phí khác hộ chăn nuôi đóng góp. Trung tâm Nông nghiệp phối hợp với UBND xã Tân Nghĩa đang tiến hành chọn 6 hộ chăn nuôi có đủ điều kiện để thực hiện mô hình này.

Mặt khác, Ủy ban nhân dân xã Tân Nghĩa có thể hướng dẫn tạo điều kiện cho các hộ nuôi cá trên lồng bè thành lập Tổ hợp tác Hay hợp tác xã. Tổ hợp tác hay Hợp tác xã giúp các hộ nông dân liên kết với nhau để chuyển từ sản xuất nhỏ manh mún, phát triển thành sản xuất hàng hóa tập trung với quy mô lớn, hiệu quả cao, tạo điều kiện thuận lợi cho việc ứng dụng tiến bộ khoa học công nghệ, áp dụng quy trình nuôi an toàn, bảo đảm vệ sinh thực phẩm, giảm thiểu ô nhiễm môi trường, chủ động trong phát triển sản xuất, nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm chăn nuôi, gia tăng giá trị sản phẩm thu hoạch và thu nhập cho hộ chăn nuôi. Bên cạnh đó, Hợp tác xã  có thể  tổ chức cung ứng một số dịch vụ đầu vào cho sản xuất của các hộ xã viên (cung ứng giống cá, thức ăn hỗn hợp, thuốc thú y, vật liệu làm lồng bè, các sản phầm đầu vào, tư vấn hỗ trợ chuyển giao quy trình kỹ thuật, vay vốn...) và tiêu thụ sản phẩm, hoặc trực tiếp làm dịch vụ tiêu thụ sản phẩm không phải thông qua trung gian là tư thương. Nhờ vậy, các hộ chăn nuôi cá sẽ tránh được tình trạng bị ép giá. Từ đó, giá trị sản phẩm, lợi nhuận và hiệu quả sản xuất được tăng lên.

Các hộ nuôi cá trên lồng bè của các xã có sông Đồng Nai đi qua trong đó có làng chài Gia Bắc 2 chủ yếu phát triển tự phát, nếu gia tăng số lượng lớn sẽ làm ô nhiễm hủy hoại môi trường do chất thải trong sinh hoạt hằng ngày của các hộ sinh sống trên bè, sự tồn đọng thức ăn thừa của cá, dư lượng thuốc kháng sinh,... Vì vậy, các địa phương nên có hướng quy hoạch, quản lý, khống chế số lượng lồng bè nuôi và ký cam kết với các hộ nuôi phải chăn nuôi an toàn, sản phẩm chăn nuôi đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm, giảm thiểu ô nhiễm nguồn nước… Có như vậy, các làng chài dọc sông Đồng Nai mới tồn tại bền vững, góp phần đa dạng hóa vật nuôi tại địa phương và nâng cao đời sống cho người dân. 

Nguyễn Thị Kim Yến - TTNN huyện Di Linh

TRUNG TÂM KHUYẾN NÔNG LÂM ĐỒNG

Tầng 4, Khu D, Trung tâm hành chính tỉnh Lâm Đồng - 36 Trần Phú- TP Đà Lạt

ĐT: 02633.812932 - 02633.824180 Fax: 02633.812270 E-mail: ttknld@gmail.com

Top